Ülke 12 yıl boyunca denize kum döktü: Yeni adalar oluşturup topraklarına kattı Sözcü Gazetesi

Çin, Güneydoğu Asya’nın en fazla ihtilafa sahne olan bölgelerinden Güney Çin Denizi’ndeki Paracel ve Spratly adalarında kara ıslahı, liman tarama ve askeri altyapı çalışmalarını sürdürüyor. Asya Denizde Şeffaflık İnisiyatifi’nin (AMTI) uydu görüntülerine dayanan analizleri, Pekin yönetiminin yeni kara parçaları oluşturulmadığı yönündeki açıklamalarına rağmen Paracel Adaları’nda genişletme faaliyetlerinin devam ettiğini ortaya koydu.

AMTI verilerine göre Çin, Spratly Adaları’ndaki büyük ölçekli inşaat faaliyetlerinin ardından Paracel Adaları’nda da çeşitli projeler yürüttü. Tree Adası’nda Ağustos 2015 sonrasında gerçekleştirilen liman tarama çalışmalarıyla yaklaşık 25 dönümlük yeni alan oluşturuldu. Bu bölgeye helikopter pisti, rüzgar türbinleri ve iki güneş paneli dizisi kuruldu.

North Adası’nda ise yaklaşık 7 dönümlük alan denizden kazanılarak çevresine istinat duvarı inşa edildi. Ekim 2016’da Sarika Tayfunu nedeniyle zarar gören Middle Adası ile kara bağlantısı projesinin akıbeti ise belirsizliğini koruyor.

Paracel Adaları’nın en gelişmiş noktası olan Woody Adası, Çin’in bölgedeki en önemli askeri üslerinden biri haline geldi. Adada savaş uçakları için hangarlar, korunaklı limanlar ve HQ-9 hava savunma sistemleri bulunuyor. Mart 2017 tarihli uydu görüntülerinde ise adadaki pistte Çin’e ait Shenyang J-11 savaş uçaklarının bulunduğu görüldü.

AMTI’nin analizlerine göre Çin, Paracel Adaları genelinde yaklaşık 20 karakol işletiyor. Bunlardan bazıları askeri ve sivil gemilerin yanaşmasına uygun büyük limanlara sahipken, Duncan Adası’nda sekiz helikopter pistinden oluşan bir üs bulunuyor. Triton, Pattle ve Money adalarında da liman ve helikopter pistleri yer alıyor. Drummond Adası’nda ise liman tarama faaliyetleri yürütülüyor.

Bölgedeki kara kazanım çalışmaları yalnızca Çin ile sınırlı değil. Vietnam’ın da Spratly Adaları’nda benzer tarama faaliyetleri yürüttüğü tespit edilirken, bu çalışmaların Çin’in 2013-2015 dönemindeki geniş çaplı inşaat faaliyetlerinin ölçeğine ulaşmadığı belirtildi.

Güney Çin Denizi’ndeki gelişmeler, Manila’da düzenlenen 50. ASEAN Dışişleri Bakanları Toplantısı’nda da gündeme geldi. ASEAN’ın ortak bildirisinde, bölgedeki kara ıslahı ve askeri yapılaşma faaliyetlerinin güven ortamını zedelediği ve gerilimi artırdığı vurgulandı.

Anlaşmazlıkların 1982 Birleşmiş Milletler Deniz Hukuku Sözleşmesi (UNCLOS) başta olmak üzere uluslararası hukuk çerçevesinde çözülmesi gerektiği belirtilen bildiride, tüm taraflara itidal çağrısı yapıldı. ASEAN ile Çin arasında tartışmalı sulardaki faaliyetleri düzenlemesi beklenen Davranış Kuralları konusunda kaydedilen ilerleme de memnuniyetle karşılandı.

Paracel Adaları’nda tamamlanan altyapı ve askeri tesisler, Çin’in Güney Çin Denizi’ndeki deniz ve hava operasyonlarını destekleyen stratejik kapasitesini artırırken, bölgedeki egemenlik anlaşmazlıklarının ve gerilim riskinin devam etmesine neden oluyor.