Ukrayna kritik bir dönemeçteyken Amerikalı bakan NATO’ya gitmiyor

Türkiye’yi Dışişleri Bakanı Hakan Fidan’ın temsil edeceği toplantının en dikkat çeken unsurlarından biri ABD Dışişleri Bakanı Marco Rubio’nun toplantıya katılmayacak olması. Özellikle Ukrayna’daki savaş ve olası bir barış konusunda kritik bir süreçten geçilirken Rubio’nun NATO toplantısına katılmaması ABD’nin İttifak’a bağlılığına ilişkin spekülasyonları alevlendirdi.

ÖNCELİKLER AYNI DEĞİL

Rubio, ABD’nin, NATO müttefiklerini derinlemesine bilgilendirmeden ve Avrupa’nın kırmızı çizgilerine fazla dikkat etmeden Ukrayna’da barış konusunda müzakere yürüttüğü bir dönemde Brüksel’de bulunmayacak. Olası bir barış için temel alınan 28 maddelik plan çoğu NATO müttefiki tarafından tepkiyle karşılanmıştı. ABD, NATO’ya yönelik bağlılığını birden fazla kez teyit etse de Washington’un öngörülemez tavrı soru işaretlerinin ortadan kalkmasını engelliyor. Rubio’nun katılmaması bir kez daha Washington’un öncelikleriyle müttefiklerinin önceliklerinin aynı çizgide olmadığı yorumlarına neden oluyor.

26 YIL SONRA bir İLK

NATO içinde, Rubio’nun toplantıya katılmamasının ülkesinin İttifak’a ilişkin tahhütlerine bağlılık eksikliği olarak değerlendirilmemesi gerektiğini savunanlara rastlamak da mümkün. NATO Genel Sekreteri Mark Rutte de bu isimlerden. Rubio’yla sürekli temas halinde olduğunu söyleyen Rutte, toplantıya katılmayacak olmasından bir anlam çıkarmayacağını söyledi. Arada bu tür toplantılara bazı ülkelerin dışişleri bakanları gündem çakışması yaşanması nedeniyle katılmayabiliyor. Bu durumda ilgili ülke, daimi temsilci ya da bakan yardımcısı seviyesinde temsil ediliyor. Bununla birlikte bir ABD Dışişleri Bakanı’nın bu toplantıya katılmadığı son tarih 1999’du.

ANKARA ZİRVESİ GÜNDEMDE

Toplantıda, 7-8 Temmuz’da Ankara’da düzenlenecek NATO Zirvesi’ne ilişkin hazırlıklar ilk kez dışişleri bakanları seviyesinde ele alınacak. Fidan hazırlıklar konusunda müttefikleri bilgilendirecek. Türkiye, NATO’nun en büyük ikinci ordusuna sahip. NATO operasyonlarına en fazla katkı sağlayan müttefikler arasında da ikinci sırada. Savunma sanayisi alanında müttefikler arasındaki engellerin kaldırılması gerektiği de Fidan’ın vurguları arasında yer alması öngörülüyor.

ALMAN KOMUTAN ENDİŞELİ
‘PENTAGON TELEFONLARA ÇIKMIYOR’

Avrupa başkentleri kıta güvenliği konusunda ABD’ye bağımlılığı azaltmanın yollarını ararken, Washington yönetimi ise İttifak’ın Avrupalı ortaklarını endişelendirecek adımlar atmaya devam ediyor. Amerikan The Atlantic dergisine konuşan Alman general Christian Freuding, ABD Savunma Bakanlığı yetkilileriyle iletişimlerinin koptuğunu söyledi. Daha önce ABD’li mevkidaşlarına “gece gündüz” mesaj atarak bilgi alabildiğini söyleyen Alman general, şu anda ise Pentagon’un bilgi paylaşımını sonlandırdığını ifade etti. ABD’nin Ukrayna’ya belirli silahların sevkiyatını askıya almadan önce Almanya’ya hiçbir uyarıda bulunmadığını söyleyen Freuding, bilgi almak istediklerinde ise Almanya’nın Washington büyükelçiliğine başvurmak zorunda kaldıklarını, “Elçilikte Pentagon’dan birilerini bulmaya çalışan birisi vardı” sözleriyle anlattı.

FİDAN’IN PROGRAMI YOĞUN

Fidan’ın, toplantı bağlamında çok sayıda ikili görüşme yapması bekleniyor. NATO Genel Sekreteri Mark Rutte, AB Dışişleri ve Güvenlik Politikası Yüksek Temsilcisi Kaja Kallas, İngiltere Dışişleri Bakanı Yvette Cooper ve İspanya Dışişleri Bakanı Jose Manuel Albares, Fidan’ın planlanmış ikili görüşme listesinde yer alıyor. AB Genişleme Komiseri Marta Kos da Fidan’ın Brüksel’de bir araya geleceği isimler arasında.