Ukrayna dan Türkiye nin Karadeniz girişimine destek

Haberlerimizi Google’da Takip Edin

Google’da tercih edilen
kaynak olarak ekleyin

Ukrayna'nın Ankara Büyükelçisi Neriman Celal, Ukrayna'nın bağımsızlığını yeniden kazanmasının 35'inci yıl dönümü dolayısıyla Büyükelçilikte basın toplantısı yaptı. Celal, Rusya-Ukrayna Savaşı'ndaki gelişmeler, Karadeniz'in güvenliği, ateşkes ve barış müzakereleri ile Türkiye-Ukrayna ilişkilerini değerlendirdi.

Türkiye'nin 1918 yılında Ukrayna Halk Cumhuriyeti'ni tanıyan ilk devletlerden biri olduğunu hatırlatan Büyükelçi Celal, "Bu gelenek 1991 yılında da devam etti. Türkiye Cumhuriyeti, 16 Aralık'ta Ukrayna'nın yeniden kazandığı bağımsızlığını tanıdı. Geçtiğimiz 35 yıl içinde Ukrayna ve Türkiye birlikte uzun bir yol katetti. Bugün ilişkilerimiz stratejik niteliktedir" diye konuştu.

Celal, Ukrayna'nın sivil gemiler, ticari limanlar ve enerji altyapısına yönelik saldırıların karşılıklı olarak durdurulmasını öngören Türkiye'nin moratoryum girişimini desteklemeye hazır olduğunu da belirtti.

"ANKARA'NIN MORATORYUM ÖNERİSİNE DESTEK VERMEYE HAZIRIZ"

Ukrayna'nın Karadeniz'de sivil gemilere, ticari limanlara ve enerji altyapısına yönelik saldırılar konusunda karşılıklı moratoryum öngören Türkiye'nin girişimini desteklemeye hazır olduğunu açıklayan Celal, "Karadeniz bir savaş alanı değil, barışın, ticaretin ve iş birliğinin denizi olmalıdır. Türkiye'nin ‘Gönüllüler Koalisyonu'na katılımına ve deniz boyutundaki rolüne de büyük önem veriyoruz" ifadelerini kullandı.

Karadeniz'deki mevcut durumun temel nedeninin doğru anlaşılması gerektiğini söyleyen Celal, şunları dile getirdi:

"Rus saldırganlığından önce Karadeniz bir savaş alanı değildi. Kırım'ı işgal eden, yarımadayı askerileştiren, geniş çaplı savaşı başlatan ve Karadeniz'in önemli bir bölümünü savaş alanına dönüştüren Rusya'dır. Rusya sistematik olarak Ukrayna limanlarını, tahıl terminallerini, enerji altyapısını ve sivil gemileri hedef alıyor. Aynı zamanda kendi limanlarını ve ticari filosunun bir bölümünü savaşını desteklemek için kullanıyor."

DENİZCİLERE DİKKATLİ OLMA UYARISI

Ukrayna'nın bu şartlarda meşru müdafaa hakkını kullandığını savunan Celal, sivil deniz taşımacılığına yönelik risklerin mümkün olduğunca azaltılması gerektiğini vurguladı. Karadeniz'in bazı bölgelerinin resmi seyir uyarıları doğrultusunda deniz trafiğine kapalı olduğunu hatırlatan Celal, gemi sahipleri, işletmeciler ve gemi mürettebatına şunları söyledi:

"Bu riskleri son derece ciddiye alın, seyir uyarılarına kesinlikle uyun ve deniz trafiğine kapalı bölgelere girmeyin. Devam eden savaş nedeniyle yüksek riskin bulunduğu Rus limanlarından ve Rusya'nın karasularından uzak durun. Hiçbir ticari gerekçe denizcilerin hayatının riske atılmasını haklı gösteremez. Onların güvenliği mutlak öncelik olmalıdır."

'SALDIRILAR ARTABİLİR'

Karadeniz'deki saldırıların sınırlandırılmaması hâlinde tehlikenin artabileceğini belirten Celal, "Ankara'yı şehir olarak değil, başkent olarak söylüyorum; tehlike buraya da yaklaşabilir. Eğer Karadeniz'deki saldırıları sınırlandırmaz veya bitirmezsek bunlar daha da artabilir" dedi.

Ukrayna'nın savaşı sona erdirmeye ve müzakereye hazır olduğunu söyleyen Celal, "Rusya hazır olsa biz şu an savaşı bitirmeye hazırız. İstanbul'da, Ankara'da, Antalya'da, İsviçre'de; nerede olursa olsun görüşmeye hazırız. Ukrayna açısından sivil ve ticari gemiler hedef değildir. Maalesef bu gemiler savaşın kurbanlarıdır" açıklamasını yaptı.

TÜRKİYE'NİN KARADENİZ'DEKİ ROLÜ

Türkiye'nin gücü ve diplomatik kapasitesine önem verdiklerini dile getiren Celal, "Türkiye'nin gücü yeterse Putin'i Külliye'ye getirip bir masada oturtsunlar. İstedikleri konularda müzakere etsinler. Türkiye, Karadeniz'in vazgeçilmez bir parçasıdır. Türkiye'nin gücünün ve diplomasi kapasitesinin yüzde 100 bu savaşı bitirmek için kullanılması doğru olacaktır" değerlendirmesinde bulundu.

YAŞAMINI YİTİREN TÜRK DENİZCİLER İÇİN TAZİYE MESAJI

Karadeniz'deki savaşın sivil deniz taşımacılığı açısından ciddi riskler oluşturduğuna dikkati çeken Celal, farklı ülkelerden denizciler arasında hayatını kaybedenler ve yaralananlar bulunduğunu, ölenler arasında Türk vatandaşlarının da yer aldığını söyledi. Celal, "Rusya'nın Ukrayna'ya karşı başlattığı savaşın Karadeniz'de oluşturduğu tehlikeler nedeniyle hayatını kaybeden denizcilerin ailelerine ve yakınlarına en içten taziyelerimi sunmak istiyorum. Bizim için kaybedilen her insan hayatı, vatandaşlığı ne olursa olsun, bir trajedidir" dedi.

Celal, Ukrayna'nın olayların şartlarının açıklığa kavuşturulması ve sivil deniz taşımacılığının güvenliğinin sağlanması amacıyla Türkiye ile iş birliğine hazır olduğunu ifade etti.

SİVİL GEMİLERE SALDIRILAR

Karadeniz'deki gelişmelerin Türk kamuoyu açısından ayrıca önem taşıdığını vurgulayan Celal, savaşın başlamasından bu yana Ukrayna'nın liman altyapısına ait en az bin 54 tesisin zarar gördüğünü veya kullanılamaz hâle geldiğini söyledi. Celal, "232 sivil gemiye saldırı kaydedildi. Bunların 30'dan fazlası yalnızca 2026 yazında gerçekleşti. Bu saldırılar sonucunda Ukrayna ve diğer ülkelerin 307 vatandaşı hayatını kaybetti veya yaralandı. 17 Ağustos'ta Rusya'nın Odesa bölgesindeki liman altyapısına yönelik saldırısında Togo bayraklı bir sivil gemi daha hasar gördü" diye konuştu.

'RUSYA SEFERBERLİĞE HAZIRLANIYOR'

Rusya'nın savaş kapasitesini korumak amacıyla daha fazla insan ve kaynak kullandığını ileri süren Büyükelçi Celal, Ukrayna istihbaratının verilerine göre Rusya'nın 21 Eylül'de yapılacak Devlet Duması seçimlerinin ardından yeni bir seferberlik dalgasına hazırlandığını söyledi. Celal, söz konusu seferberlik kapsamında en az 300 bin kişinin daha askere alınmasının planlandığını iddia etti.

Rusya'nın Ukrayna'ya yönelik hava saldırılarında ciddi artış yaşandığını ifade eden Celal, her hafta binlerce saldırı İHA'sı, güdümlü hava bombası ve balistik füzeler dâhil onlarca füzenin kullanıldığını söyledi. Başkent Kiev'in 2026 yılında yoğun saldırılara maruz kaldığını aktaran Celal, 20 Ağustos gecesi düzenlenen saldırıda konutların, bir okulun ve sağlık kuruluşunun vurulduğunu, 17 kişinin hayatını kaybettiğini, 42 kişinin yaralandığını belirtti. Celal, 21 Ağustos'ta Krıvıy Rih'e düzenlenen saldırıda ise 16 kişinin hayatını kaybettiğini, aralarında 6 çocuğun da bulunduğu 140 kişinin yaralandığını söyledi.

Yalnızca temmuz ayında Ukrayna'da en az 437 sivilin hayatını kaybettiğini ve 2 bin 610 sivilin yaralandığını belirten Celal, "Cephe hattına yakın bölgelerde Rus dron operatörleri sivil araçları ve insanları kasıtlı olarak hedef alıyor. Bunlar savaşın tesadüfi sonuçları değildir. Sivil halka karşı sistematik bir terör uygulaması görüyoruz" ifadelerini kullandı.

'SAVAŞ YAYILABİLİR'

Celal, İHA muhabirinin Karadeniz'de artan gerilime ilişkin sorusuna, savaşın zaman geçtikçe daha geniş bir alana yayılabileceği cevabını verdi.

Celal, "Bu savaş zaman geçtikçe daha fazla alana yayılabilir. Biz bunu istemiyoruz. Her zaman Türk ve Avrupalı dostlarımıza söyledik; Ukrayna, Rusya'ya karşı savunma savaşına hazırdır ve savaşın başka ülkelere yayılmaması için çok dua ediyoruz. Rusya'yı destekleyen ülkeler var. Rusya'nın savaş kapasitesi tükenmiyor. Karadeniz'deki durum da bunu çok iyi gösteriyor" açıklamasında bulundu.

'ATEŞKESE HAZIRIZ'

Ukrayna'nın derhal şartsız ve kapsamlı bir ateşkese hazır olduğunu belirten Celal, Ukrayna Devlet Başkanı Volodımır Zelenskıy'ın Rusya Devlet Başkanı Vladimir Putin ile Türkiye'de görüşebileceğini defalarca açıkladığını söyledi.

Görüşmenin Cumhurbaşkanı Recep Tayyip Erdoğan ve ABD Başkanı Donald Trump'ın arabuluculuğu ve katılımıyla da gerçekleştirilebileceğini ifade eden Celal, "Diplomasi için iki tarafın da hazır olması gerekir. Savaşın devam etmesinin bedeli Rusya için siyasi, askerî ve ekonomik açıdan barıştan daha ağır olmalıdır. Diplomasi, yaptırım baskısı ve Ukrayna'ya destek birbirine karşı değildir. Tam tersine bunların hepsi aynı sürecin parçalarıdır" açıklamasını yaptı.

Ukrayna'nın şartsız ateşkese hazır olduğunu yineleyen Celal, İstanbul'da 2025 yılında gerçekleştirilen üçlü görüşmelerde Ukrayna'nın hava ve denizde ateşkes teklifinde bulunduğunu ancak Rusya'nın bunu reddettiğini ileri sürdü. Celal, "Türkiye'nin ve bütün dünyanın girişimlerine hazırız. Söylemle değil, gerçek bir ateşkes olmasını çok istiyoruz. Karadeniz, savaşın ardından Türkiye açısından da çok tehlikeli hâle geldi. Türkiye'nin barış çabalarının ve Rusya'yı barış sürecine döndürme girişimlerinin daha da artması gerekiyor" ifadelerini kullandı.

 "RUSYA'NIN İDDİALARI GERÇEĞİ YANSITMIYOR"

Rusya'nın Ukrayna'ya yönelik saldırılarının 2014 yılında Kırım'ın işgaliyle başladığını belirten Celal, "Ukrayna, 13 yıldır Rus saldırganlığına karşı kendisini savunmak zorunda. Cephedeki durum zor olmaya devam ediyor. Rus birlikleri Ukrayna'nın doğusunda ve güneyinde saldırılarını sürdürüyor. Ancak Rusya'nın bu savaşı kazandığı yönündeki iddialar sahadaki gerçek durumu yansıtmıyor" dedi.

Ukrayna tarafının verilerine göre Rusya'nın ölü ve yaralı toplam kaybının 1 milyon 478 bini aştığını söyleyen Celal, Ukrayna Savunma Kuvvetlerinin yalnızca savunma yapmadığını ifade etti. Celal, Ocak-Ağustos 2026 döneminde Dnipropetrovsk ve Donetsk bölgeleri sınırındaki operasyonlar sonucunda 745 kilometrekarelik alanın geri alındığını söyledi.

Ukraynalı savaş esirlerinin durumuna da değinen Celal, Rus askerlerinin teslim olan en az 345 Ukraynalı askeri infaz ettiğini, 375 Ukrayna vatandaşının ise Rus esaretinde hayatını kaybettiğinin doğrulandığını öne sürdü. Celal, uluslararası kuruluşların Ukraynalı savaş esirleri ve sivillere erişiminin sağlanması gerektiğini belirterek, Rusya'nın bu erişime izin vermediğini savundu.

TARIM ÜRÜNLERİNİN SEVKİYATINDA TEHLİKE BÜYÜK

Saldırıların sonuçlarının Ukrayna sınırlarının ötesine uzandığını belirten Celal, Ukrayna Tarım Politikası ve Gıda Bakanlığının değerlendirmelerine göre Rus saldırıları nedeniyle 30 milyon tondan fazla Ukrayna tarım ürününün dünya pazarlarına ulaşamayabileceğini söyledi. Rusya'nın işgal altındaki bölgelerden Ukrayna tahılını yasa dışı yollarla çıkardığını savunan Celal, yalnızca 2025 yılında 2 milyon tondan fazla tahılın Afrika, Asya, Orta Doğu ve Avrupa pazarlarına gönderildiğini ileri sürdü. Celal, bu faaliyetlerde Azak ve Karadeniz limanları, paravan şirketler ve "gölge tahıl filosu" olarak nitelendirdiği gemilerin kullanıldığını iddia etti.

TÜRKİYE'YE KIRIM TEŞEKKÜRÜ

Türkiye'nin Rusya'nın saldırılarının başlangıcından bu yana Ukrayna'nın egemenliğini ve uluslararası kabul görmüş sınırları içindeki toprak bütünlüğünü desteklediğini belirten Celal, "Türkiye'nin Kırım konusundaki değişmeyen tutumu bizim için özel önem taşıyor. Kırım Ukrayna'dır" ifadelerini kullandı.

Türkiye'nin arabuluculuk çabalarına değer verdiklerini belirten Celal, İstanbul'daki müzakere süreci sonucunda yaklaşık 2 bin Ukraynalı savaş esirinin ailelerine döndüğünü, kısa süre önce de 103 kişinin evlerine kavuştuğunu söyledi. Celal, Ukraynalı savaş esirleri, sivil rehineler ve Rus cezaevlerinde tutulan siyasi mahkûmların serbest bırakılması konusunda Türkiye'nin desteğinin devam etmesini beklediklerini kaydetti.

RUSYA İLE KUZEY KORE ARASINDAKİ İŞBİRLİĞİ

Rusya'nın Kuzey Kore kaynaklarını savaşa giderek daha fazla dâhil ettiğini söyleyen Celal, Kursk bölgesine yaklaşık 8 bin 500 Kuzey Koreli askerin konuşlandırıldığını ve bunların yaklaşık 400'ünün İHA operatörü olduğunu iddia etti. Rusya'nın Kuzey Kore'den 50 bine kadar ilave asker talep edebileceğini ileri süren Celal, "Bu artık yalnızca Rusya'nın Ukrayna'ya karşı yürüttüğü savaşla ilgili bir mesele değildir. Moskova ile Pyongyang arasındaki iş birliği küresel güvenlik için giderek daha ciddi bir tehdit oluşturuyor" diye konuştu.