Ukrayna da barış yakın değil! Putin in Avrupa ya mesajı ne anlama geliyor? Gidişat daha büyük çaplı bir savaşa işaret ediyor

ABD Başkanı Donald Trump'ın iki üst düzey temsilcisi, salı gecesi Rusya Devlet Başkanı Vladimir Putin ile Moskova'da bir araya geldi. Kremlin'de 5 saat süren kritik görüşme, Ukrayna'da barışın nasıl sağlanabileceğine ilişkin herhangi bir uzlaşıya varılmadan sona erdi. Taraflar, savaşın ardından Ukrayna haritasının nasıl şekilleneceği konusunda anlaşamadı.

Görüşmeye ABD'nin Orta Doğu Özel Temsilcisi Steve Witkoff ile damadı Jared Kushner katıldı.

Kremlin'in dış politika danışmanı Yuri Uşakov, çarşamba günü yaptığı basın açıklamasında görüşmelerin başarısız olduğunu duyurdu. Uşakov, "Ukrayna'da barışın yakın olmadığını belirtti. Beş saat süren buluşmanın bölgeyi barışa yaklaştırmadığını ancak daha da uzaklaştırmadığını kaydetti. Görüşmelerin genel olarak yapıcı bir havada geçtiğini ifade eden Rus yetkili, "en zorlu konu" diye tanımladığı toprak anlaşmazlığında ise ilerleme sağlanamadığını vurguladı. Kremlin yetkilisi, Ukrayna konusundaki görüş ayrılıklarının sürdüğünü dile getirdi.

Rusya, doğudaki Donbas bölgesinin tamamının kendisine verilmesini talep ediyor. Kiev yönetimi ise bu talebi kesin bir dille reddediyor.

Ukrayna'da barış için ortaya konan metinlerde, tarafların talepleri birbiriyle örtüşmedi. 3 yıl 10 ayı aşkın süredir devam eden savaşı Hurriyet.com.tr'ye değerlendiren Strateji ve Güvenlik Uzmanı İbrahim Keleş, Avrupa'nın tehdit olarak gördüğü Rusya'yı Ukrayna savaşını kullanarak güçsüzleştirmek istediğini belirtti.

TARAFLAR ANLAŞAMIYOR

Söz konusu 20 maddelik planın detayları henüz netleşmiş değil. Ukrayna Devlet Başkanı Volodimir Zelenski, ABD'nin geçen ay önerdiği 28 maddelik yol haritasının yeniden ele alınarak 20 maddelik yeni bir anlaşma metnine dönüştürüldüğünü açıkladı.

Avrupa Birliği (AB), söz konusu ilk planı "Ukrayna'nın teslimiyeti" olarak yorumlamıştı. ABD'nin hazırladığı 28 maddelik ilk planı "kabul edilemez" bulan Avrupa ülkeleri, 28 Kasım'da Cenevre'de bir araya gelmişti. Görüşmede Avrupa ülkeleri, Ukrayna'nın da katılımıyla ABD'nin planına alternatif bir anlaşma taslağı oluşturmuştu. Cenevre'de hazırlanan plan, ABD planının revize edilmesinde kullanıldı. Kushner ve Witkoff, Rusya temaslarında Kremlin'e hazırlanan son anlaşma metnini sundu. Ancak bu kez de Rusya anlaşmayı "kabul edilemez" buldu.

'GİDİŞAT DAHA BÜYÜK ÇAPLI BİR SAVAŞA İŞARET EDİYOR'

Keleş, Ukrayna'nın Karadeniz'de silahlı insansız deniz araçlarıyla (SİDA) Rus ticari gemilerine saldırılar gerçekleştirmesinin barış görüşmelerini baltalayacağını kaydetti. Avrupa'nın Rusya'yı bir tehdit olarak gördüğünü vurgulayan Keleş, barış görüşmelerinin geçmişte de Avrupa ülkelerinin girişimleriyle sonuçsuz kaldığını hatırlattı. Keleş, Ukrayna'nın NATO üyesi yapılmaya çalışılmasının Rusya'yı savaşa ittiğini ifade etti.

Uzman isim, Rusya'nın Avrupa ve ABD'nin hamleleri nedeniyle Ukrayna'da savaşa girdiğini bildirerek, şu ifadeleri kullandı:

"Savaşın başlamasında birinci amaç Rusya'nın çok güçlenmemesi, dertleri o. ABD ve Avrupa, Rusya'nın çok güçlenirse kendileri için de tehdit olacağını düşünüyorlar. Rusya'nın güçlenmesini önlemek için savaşa zorlamak gerekiyordu, bunu yaptılar. Savaşın bitmesi ihtimali Avrupa'daki birçok ülkede 'Sıra bize mi geliyor' kaygısına yol açıyor.

Geçtiğimiz mayıs ayında da Dolmabahçe görüşmelerinden bir gece önce Ukrayna Rusya'daki hedeflere saldırmıştı. Son 1 haftada Rusya ile Ukrayna'nın yeniden görüşme masasına gelmesi ve İstanbul'da muhtemelen bir araya gelerek bunu müzakere etmelerinden hemen öncesinde Karadeniz'de Ukrayna'nın yaptığı saldırılar çok hayra alamet değil. Ukrayna masada Rusya'yı sıkıştırmak için bu adımı atmış olabilir. Ama Rusya bildiğini yapar. Rusya'nın bugüne kadar uyguladığı taktik bellidir. Bu tür saldırılara karşı yıkıcı güç kullanır. Bu saldırılar savaşın müzakereler yoluyla çözülmesi sürecini uzatmaktan başka bir işe yaramaz. Ukrayna'nın yaptığı görüşmeleri sabote etmek gibi düşünülebilir.

Dünyadaki genel gidişat maalesef daha büyük çaplı bir savaşa işaret ediyor."

PUTİN'DEN AVRUPA'YA 'SAVAŞA HAZIRIZ' MESAJI

ABD'li yetkililerle toplantı öncesinde konuşan Putin, Macaristan Dışişleri Bakanı Peter Szijjarto'nun, Avrupa'nın Rusya'ya karşı savaş hazırlığı içinde olduğu yönündeki uyarısını yorumlamıştı. Ukrayna ile ABD arasında kabul edilen 20 maddelik yeni barış planının kabul edilemez olduğunu vurgulayan Putin, "Eğer Avrupa savaşa girmek istiyorsa ve bunu başlatırsa, biz hemen hazırız" ifadelerini kullanmıştı.

Putin, Rusya'nın Avrupa ile savaş istemediğini ancak buna hazır olduğunu ifade ederek, "Onlar bizim saldıracağımızı söyleyip duruyor. Öyle bir niyetimiz yok yüzlerce kez söyledim. Ancak onlar bize saldırırsa biz karşılık vermeye hazırız. Öyle bir karşılık veririz ki çok kısa sürede karşımızda barışı görüşmek için kimse kalmaz" diye konuşmuştu.

Rusya Devlet Başkanı, Ukrayna'daki çatışmaların tam teşekküllü bir savaş olmadığı iddiasını yineleyerek, Rusya'nın, "cerrahi" bir şekilde hareket ettiğini öne sürdü. Putin, Avrupa ile çatışma durumunda böyle bir hassasiyetleri olmayacağının altını çizmişti.

NEDEN AVRUPA'YI HEDEF ALDI?

Putin'in hiçbir sonuca ulaşmayan görüşmelerden önce Avrupa'yı özellikle hedef alması dikkat çekti. Avrupa ve ABD'nin hazırladığı planın Rusya için "kabul edilemez" olması, barış olasılığını azalttı. Avrupa ve ABD'nin barışın sağlanamamasından çıkar sağlayacağını öngören Keleş, Ukrayna savaşının Rusya'ya zarar vermek için Batılı ülkelerce kullanıldığı görüşünde.

Keleş, Avrupa'nın savaşın sona ermesi durumunda "sıranın kendilerine geleceğini düşündüğünü" kaydederek, görüşünü şöyle açıkladı:

"Rusya 2030 yıllarında askeri açıdan çok daha güçlü bir hale gelecek. Rusya son zamanlarda yeni füzelerini geliştiriyor ve Ukrayna savaşında bazı şeyleri de gördü. Sovyetler Birliği zamanından kalma tank ve silahlarının bir işe yaramadığını gördüler. O nedenle Rusya şimdi kendi askeri kapasitesi yeniliyor. Hedefi 2030'yılına kadar ordusunu modern sistemlerle donatmak. Rusya'nın savaştan çok dersler çıkararak askeri yönden güçleneceğini düşünüyorum.

Geldiğimiz noktada Rusya hedefinden vazgeçmedi, aynen devam ediyor. Ukrayna bu süreçten hiçbir şey kazanmadı. Topraklarının yüzde 20-30 kadarını kaybetti. Avrupa ve ABD'nin derdi Ukrayna değil, Rusya'nın güçlenmemesi. Avrupa'nın derdi bu. Rusya'nın istediklerini kazanırsa Avrupa'ya yöneleceğini düşünüyorlar. O yüzden Rusya'nın olabildiğince çok şey kaybetmesini istiyorlar. Avrupa bu savaşın bitmesini istemiyor, özellikle İngiltere."

THE INDEPENDENT: TRUMP VE WITKOFF'A GÜVENİLMEZ

İngiliz The Independent gazetesi, görüşmelerin başarısız olması üzerine yayımladığı değerlendirmede, Trump yönetiminin güvenilmez olduğunu iddia ederek, şu ifadelere yer verdi:

"İster tesadüfen ister bilerek olsun, Vladimir Putin Amerika'yı kullanışlı bir aptalın yönetmesine izin veriyor. Uluslararası diplomasi altüst oldu, düşmanlar dost oldu, müttefikler tehdit edildi, uluslararası yasalar yerle bir oldu. Gerasimov Doktrini olarak bilinen Rus politikası, düşman saflarında kaosun zafer ve büyüklüğe giden bir yol olduğunu savunur. Bu standarda göre Putin, Kremlin'de zafer bayrakları asmalı."

Gazete, "(Putin) Trump yönetimini manipüle ederek, hayal bile edilemeyecek stratejik etkilere ulaştı" yorumunu yaptı.

ZELENSKİ: ABD İLGİSİNİ KAYBEDEBİLİR

Ukrayna lideri Zelenski, salı günü Dublin'de düzenlenen bir etkinlikte barış görüşmelerine ilişkin konuştu. ABD'nin Ukrayna barış sürecine olan ilgisini kaybetmesinden endişe duyduğunu söyleyen Zelenski, "Evet, korkuyorum. Müttefiklerimizden biri yorulmuşsa, bundan korkuyorum" dedi.

Zelenski, bu endişesinin arkasındaki nedeni, "Rusya'nın amacı ABD'nin ilgisini barış görüşmelerinden uzaklaştırmaktır" diye açıkladı.