Uganda da taht kavgası: Gazeteci kral koltuğuna oturuyor

56 yaşındaki Kijanangoma artık bizzat medyanın ilgi odağı haline geldi. Tooro tahtına yükselişi, ülke sınırlarını aşan tartışmalara ve geniş çaplı tepkilere yol açtı.

Tooro, Uganda'nın resmi olarak tanınan dört ana tarihi krallığından biri.

Krallık, son 31 yıldır, bebekken tahta çıktığı için bir zamanlar çocuk kral olarak bilinen Kral Oyo Nyimba Kabamba Iguru Rukidi IV tarafından yönetiliyordu.

Oyo, babasının ölümünün ardından 1995 yılında henüz üç yaşındayken kral oldu. O dönemde dünyanın en genç hükümdarı olan Oyo, geçtiğimiz ay 34 yaşında kanserden ölene kadar hüküm sürdü.

Taç giyme töreni, gece yarısı başlayan geleneksel ritüelleri içeren bir kutlama günü. Yeni kral daha sonra taç giyeceği resmi Karuziika kraliyet sarayına yaklaşık 4 kilometre yürüyor.

Tooro krallığı Enformasyon Bakanı Charles Mwanguhya, krallığın kolay elde edilmediğini simgeleyen temsili bir savaşın ardından yeni kralın kraliyet Babiito klanı üyeleri tarafından kutsandığını söyledi.

Yeni Tooro kralı, yeni otoritesini ve konumunu simgelemek üzere tahta oturmadan ve başına gerçek bir taç yerleştirilmeden önce, tahta çıkışını simgeleyen diğer törenleri gerçekleştiriyor.

Kijanangoma'nın kral seçilmesi kolay olmadı

Geleneğe göre, merhum kralın yerine tanınmış bir oğlunun geçmesi gerekiyor. Kraliyet ailesinin yakın üyeleri, Oyo'nun küçük bir oğul ve çocuğun tahtın bir sonraki sahibi olması gerektiği yönünde talimatlar içeren bir vasiyet bıraktığını söyledi.

Ancak bu oğul hiçbir zaman kamuoyuna tanıtılmadı. Kralı seçen ve sonunda Kijanangoma'yı belirleyen 21 Babiito klanı üyesinden oluşan komite tarafından da tanınmadı.

Merhum Kral Oyo hiçbir zaman resmi olarak evlenmedi. Eşi veya oğulları hakkında çok az şey biliniyor.

Buna rağmen annesi Kraliçe Best Kemigisa, merhum kralın vasiyetine saygı gösterilmesi gerektiğini savundu.

Ancak kraliyet veraset komitesi onun bu isteklerini görmezden geldi ve seçim sürecinin Tooro gelenek ve göreneklerine uygun olarak yürütüldüğünde ısrar etti.

Yeni kral böylece kendini bir veraset tartışmasının merkezinde buldu. Kemigisa ve yakın akrabaları bu sonuçtan memnun kalmadı.

Kemigisa, Kral Oyo'nun vasiyeti kraliyet ailesi üyelerine okunduktan sonra Kijanangoma'nın seçilmesini ikinci bir kralın ilanı olarak nitelendirdi.

Kemigisa, bir sonraki kral için yapılan kutlamaların oğlunun cenazesinin yattığı yerden sadece birkaç metre ötede gerçekleştiğini belirterek, bir anne olarak bunun olağanüstü derecede acı verici olduğunu söyledi.

Kraliçe daha sonra ABD'nin Teksas eyaletinde bulunan Oyo'nun oğlunun eve dönmesinin beklendiğini ancak gergin ve kutuplaşmış veraset tartışmasının ortasında bunun gerçekleşemediğini ifade etti.

Kemigisa yaptığı bir paylaşımda, hiçbir çocuğun babasının memleketine dönmesinin düşmanlık ve çatışmanın içine çekilmek anlamına gelebileceği durumlara sokulmaması gerektiğini vurguladı.

Fakat Tooro krallığının enformasyon bakanına göre, bahsedilen oğul hiçbir yerde ortaya çıkmadı. Bakan, ne kadar üzücü olsa da Kral Oyo'nun geride bir oğul bırakmadığına dair giderek artan bir kabullenme olduğunu belirtti.

Kral Oyo tacı babasından devralırken, Mwanguhya yönetici klan içinde tacın farklı bir soya geçtiğini söyledi.

Kraliyet sarayı kaynaklarına göre, bir kralın Babiito klanından ve özellikle Kral George David Matthew Kamurasi Rukidi III'ün soyundan gelmesi gerekiyor.

Kijanangoma ve merhum Kral Oyo kuzenler. Her ikisi de 1928'den 1965'e kadar Tooro krallığını yöneten 11. kral veya Omukama olan Rukidi III'ün torunları.

Kijanangoma, aralarında İngiltere'nin en bilinen amatör kulüplerinden birinde futbol oynayan Prens George Desmond Kamurasi'nin de bulunduğu, bu rol için düşünülen birkaç kişiden biriydi.

Veraset komitesine göre, South East Dons kaptanı ve kalecisi diğer sorumluluklarını gerekçe göstererek taht teklifini reddetti.

Kijanangoma resmi olarak ilan edildikten sonra sarayın halka açık olacağı sözünü verdi ve birlik ile kalkınmaya odaklanacağını belirtti.

Yeni kral, kendisine kral unvanı verildiğini ancak tek başına çalışamayacağını, halkla birlikte çalışmak zorunda olduğunu ifade etti.

Uganda'nın geleneksel krallarının resmi bir siyasi otoritesi bulunmuyor. Ancak kültürel nüfuzlarını koruyor ve liderlik ettikleri topluluklarda önemli bir sadakat görüyorlar.

Ülke dört ana krallığa ev sahipliği yapıyor. Bunların en büyüğü ve en önde geleni, başkent Kampala'yı da kapsayan orta bölgedeki Buganda krallığı.

Krallıklar 1967'de lağvedilmişti ancak Devlet Başkanı Yoweri Museveni yönetimindeki hükümet 1990'ların başında krallıkları yeniden kurdu.

Veraset tartışmasında hükümetin tutumu

Hükümet bunun kültürel gururu ve ulusal birliği teşvik etmek için yapıldığını açıklamıştı. Ancak bu hamle aynı zamanda toplulukları yatıştırmanın ve siyasi sadakati geliştirmenin bir yolu olarak yorumlandı.

Veraset tartışmaları arasında hükümet, Babiito klanının Kijanangoma tercihini destekledi. Başsavcı Sam Mayanja, Kijanangoma'ya karşı resmi bir şikayet bulunmadığı için Tooro krallığının taç giyme törenine devam etmesine izin verildiğini söyledi.

Taç giyme töreninin tarihi hükümet tarafından açıklandı ve Museveni'nin de törene katılması planlanıyor.

Devlet başkanının oğlu ve ordu komutanı Muhoozi Kainerugaba da Kijanangoma'yı açıkça destekledi ve sosyal medyada yaptığı paylaşımda yeni krala uzun bir saltanat diledi.

Kijanangoma'nın ismi kraliyet mirasına işaret ediyor

Babası birinci Kijanangoma, Kral Rukidi III'ün kral olduğu yıl doğmuştu. Kral ona kraliyet davuluyla gelen anlamına gelen bu ismi vermişti.

İki nesil önce öngörülen kraliyet davulu, şimdi sahibine geri dönüyor.

1970 yılında doğan Kijanangoma, Kampala'ya yaklaşık 300 kilometre uzaklıktaki Fort Portal'da bulunan Kidukuru köyündeki aile evinde büyüdü.

Eğitimine devam etmek için köyden ayrıldı ve 1999 yılında Uganda'nın prestijli Makerere Üniversitesinden kitle iletişim derecesiyle mezun oldu.

Komşu Ruanda'da ve ülkesinde Uganda Yayın Kurumu da dahil olmak üzere, yirmi yılı aşkın bir süre yayıncı olarak çalıştı.

Bir gazeteci olarak halkla iç içe geçirdiği yıllar, liderlerle etkileşimleri ve ulusal meselelere aşina olması, bu kez kendi toplumuna bir lider olarak dönerken ona çok yardımcı olabilir.

Kijanangoma kral seçildikten sonra, halkı için iyi şeyler yapmak adına 21 yıllık gazetecilik hayatında kurduğu bağlantıları kullanmak istediğini söyledi.

Annesi Assimwe Yusta Kijanangoma, oğlunun yeni görevine iyi hazırlandığından emin. Oğlunun geleneklere derinden bağlı bir şekilde yetiştirildiğini belirtiyor.

Anne Kijanangoma, oğlunu eski krallığın öğretileriyle büyüttüğünü, onunla hem gülüp eğlendiğini hem de yeri geldiğinde onu azarladığını anlattı.

Eddy'nin terbiyeli olduğunu vurgulayan annesi, oğlunun haksızlığa uğradığında bile kavga etmediğini veya bağırmadığını, sadece birkaç söz söyleyip konuyu fazla uzatmadığını ifade etti.

Oğlu için mutlu olsa da, özellikle büyük bir adamın ölümünün ardından devraldığı bu görev nedeniyle karmaşık duygular içinde olduğunu kabul ediyor.