Türkiye’nin çehresini değiştirecek sanayi hamlesi

13 ilde toplam 59 bin hektar büyüklüğünde 16 yeni sanayi yatırım alanı oluşturulmasına ilişkin master plan, 16 Ocak’ta Resmi Gazete’de yayınlanarak yürürlüğe girdi.

Sanayi ve Teknoloji Bakanı Mehmet Fatih Kacır tarafından yapılan açıklamalarla tanıtımı yapılan master plana göre, Anadolu’nun ortasında, Karadeniz’den Akdeniz’e uzanan 16 yeni endüstri bölgesi kuruluyor.

Master plana göre 16 yeni sanayi yatırım alanı belirlenmiş durumda. Mevcut organize sanayi bölgelerinin (OSB) 16 katı büyüklüğündeki bu yeni bölgeler, mevcut planlı alan büyüklüğüne, yüzde 37 oranında ilave getiriyor. Bakan Kacır, “Master planın ilk fazında Samsun-Mersin hattında toplam 59 bin hektar büyüklüğünde yatırım alanı oluşturduk. Bu alanlarda mega endüstri bölgeleri inşa edeceğiz” diyerek, yapılacak tesislerin OSB olmadığının altını çizmişti.

Kacır’ın açıkladığı 16 bölgeye ilişkin yerler de belli oldu. Niğde’de ve Karaman’da iki ayrı bölgede yer alacak mega endüstriyel alanlar, toplamda 13 şehre yayılacak. Buna göre mega endüstri bölgelerinin kurulacağı yerler ve yaklaşık büyüklükleri şöyle:

Aksaray: 4.620 ha

Amasya: 263 ha

Ankara: 1.519 ha

Eskişehir: 3.406 ha

Hassa (Hatay): 7.121 ha

Karaman Doğu: 7.357 ha

Karaman Kuzey: 626 ha

Kastamonu: 724 ha

Kayseri 1.387 ha

Kırşehir: 1.076 ha

Konya: 1.304 ha

Konya Ereğli: 17.200 ha

Nevşehir: 2.260 ha

Bor (Niğde) Güney: 5.013 ha

Bor (Niğde) Kuzey: 2.535 ha

Yozgat: 2.608 ha

Yeni sanayi bölgeleri sadece üretimi artırma ve ekonomiyi canlandırma hedefiyle sınırlı kalmadı. Bu bölgeler, Türkiye’de kuzeyden güneye uzanan bir endüstri kuşağı ortaya çıkacak. Bu ise önemli değişikliklere ve dönüşüme neden olacak. Mega endüstri bölgelerinin faaliyete geçmesiyle 1960’lardan beri devam eden Orta Anadolu’dan Batı’ya iç göç engellenecek. Böylece nüfusun Marmara ve Ege bölgelerinde yığılmasının önüne geçilecek. Bölgeler arasındaki gelişmişlik farklarının da bu şekilde azalması hedefleniyor. Genç nüfus için iş alanları açılacak, istihdam artacak.

Halihazırda Türkiye’nin sanayi yükünü ağırlıklı olarak Marmara Bölgesi çekiyor. Marmara Bölgesi'nde 54’ü küçük sanayi sitesi olmak üzere 8 bin 906 endüstri tesisi var. 86 milyona yaklaşan Türkiye nüfusunun 4’te 1’i de bu bölgede yaşıyor. Ancak hem dünyanın en tehlikeli fay hatlarından biri olan Kuzey Anadolu Fay Hattı buradan geçiyor hem de çok sayıda milli park, koruma bölgesi ve doğa harikası burada bulunuyor. Üstelik başta İstanbul olmak üzere Türkiye’nin en kalabalık şehirleri de yine aynı bölgede ve bölge nüfusu artmaya devam ediyor.

Sanayi üretiminin iç bölgelere kaymasıyla, deniz ve su kaynaklarından sanayi tesisleri uzaklaştırılacak, Marmara Denizi kirlenmekten ve müsilaj gibi tehlikelerden korunacak. Milli parklar ve özel çevre koruma bölgelerinden sanayi tesisleri uzaklaştırılacak. 

Master plan, Türk sanayisinin 30 yılına ışık tutacak şekilde hazırlandı. Ancak etkileri çok daha uzun süreli olacak. Bölgesel gelişmişlik farklarının azaldığı, nüfusun daha homojen dağıldığı bir yapı ortaya çıkarken, Demir İpek Yolu, Zengezur Koridoru, Kalkınma Yolu gibi uluslararası güzergahlar, hızlı tren hatları ve limanlar da aynı çerçeve içinde buluşturulacak.