Türkiye ve 7 ülke, İsrail’in Trump ın Gazze Planına ilişkin yol haritasını uygulamayı reddetmesini kınadı

Türkiye, Mısır, Endonezya, Ürdün, Pakistan, Katar, Suudi Arabistan ve Birleşik Arap Emirlikleri (BAE) Dışişleri Bakanları, İsrail'in Gazze Planı'nı uygulamayı reddetmesine ilişkin açıklama yayımladı.

"BARIŞIN SAĞLANMASINA YÖNELİK ÇABALARIN ENGELLENMESİNDEN ARTIK İSRAİL'İN SORUMLU OLDUĞUNU TEYİT ETMEKTEDİR" 

Bakanlar, İsrail'in BM Güvenlik Konseyi'nin (BMGK) 2803 sayılı kararı ile onaylanan Trump'ın Gazze Planı'nın uygulanmasını tamamlamaya yönelik yol haritasını ve Filistin Devleti'ni reddetmesini kınadı.

İsrail'in bu tutumunun Gazze Planı'nın uygulanmasını doğrudan tehlikeye attığını kaydeden Bakanlar, bunun ayrıca adil ve kalıcı barışın sağlanmasına yönelik ortak çabaları da temelden baltaladığını kaydetti.

Bakanlar, "Bu ret, Gazze'de ve işgal altındaki Filistin topraklarının geri kalanında barışın sağlanmasına yönelik çabaların engellenmesinden artık İsrail'in sorumlu olduğunu teyit etmektedir." ifadesini kullandı.

"ADİL VE KALICI BARIŞIN, FİLİSTİN HALKININ KENDİ KADERİNİ TAYİN ETME VE DEVLET KURMA HAKKINA DAYANMASI GEREKİYOR"

Filistinli gruplar tarafından kabul edilen planın Mısır, Katar, Türkiye, ABD, Gazze Yüksek Temsilcisi ve Barış Kurulu'nun kapsamlı arabuluculuk çabalarının sonucu olduğunu vurgulayan Bakanlar, söz konusu planın Gazze'nin yeniden inşası açısından "hayati bir dönüm noktası" teşkil ettiğini kaydetti.

Bakanlar, İsrail'in planı reddetmesi, engellemesi, geciktirmesi veya plana uymaması nedeniyle ortaya çıkabilecek her türlü sonuçtan, sahadaki durumun bozulması ve Gazze’deki savaşın sona ermesinin aksaması da dahil olmak üzere, doğrudan ve tam sorumluluk taşıdığının altını çizerek, "Bakanlar, İsrail'in Kapsamlı Plan ve Yol Haritası kapsamında öngörülen taahhütlere ve düzenlemelere tam olarak uymasını sağlamak ve uygulamak, ayrıca bunların uygulanmasının daha fazla engellenmesini önlemek için ABD'nin sürekli ve aktif katılımının önemini vurgulamaktadır." ifadesini kullandı.

Gazze'deki ağır insani durumun giderilmesi, herkes için güvenlik ve istikrarın sağlanması, yeniden inşa ve toparlanmanın önünün açılması için söz konusu planın tam ve derhal uygulanması gerektiğini yineleyen Bakanlar, adil ve kalıcı barışın, Filistin halkının uluslararası hukuk uyarınca kendi kaderini tayin etme ve devlet kurma hakkına dayanması gerektiğinin altını çizdi.

BARIŞ KURULU'NA "ACİL VE SOMUT TEDBİRLER" ALMA ÇAĞRISI

Bakanlar, tek taraflı adımlar da dahil olmak üzere Filistin devletinin kurulmasını engellemeye veya bu ihtimali ortadan kaldırmaya yönelik her türlü girişimi kesin bir şekilde reddettiklerini belirterek, "Adil, kalıcı ve kapsamlı bir barış, ancak iki devletli çözümün uygulanmasıyla, uluslararası hukuka ve ilgili BM kararlarına uygun olarak 1967 sınırları temelinde, başkenti Doğu Kudüs olan bağımsız ve egemen bir Filistin Devleti’nin kurulmasıyla sağlanabilecektir. Dolayısıyla, Filistin Devleti'ni reddetmeye veya engellemeye yönelik her türlü girişim, bölge genelinde barış, güvenlik ve istikrar umutlarını doğrudan zedelemektedir." ifadesine yer verdi.

Barış Kurulu'nun devam eden rolünün önemini vurgulayarak tüm taraflara Gazze Planı'nın uygulanması ve ikinci aşamaya geçilmesine yönelik çabalara destek verme çağrısında bulunan Bakanlar, Barış Kurulu'na da ABD'nin aktif desteği ve katılımıyla söz konusu planın bütünlüğünü korumak ve uygulanmasını engellemenin önüne geçmek amacıyla yetki alanı dahilinde "acil ve somut tedbirler" alma çağrısında bulundu.

TRUMP’IN 15 MADDELİK GAZZE PLANI NE ÖNGÖRÜYOR?

Trump, 30 Temmuz’da Hamas ve Gazze’deki diğer silahlı grupların tamamen silahsızlandırılmasını öngören anlaşmayı, “kalıcı barış ve güvenliğe doğru büyük bir adım” olarak açıklamıştı. Plan, Şubat 2026’da kurulan ABD öncülüğündeki Barış Kurulu tarafından hazırlanmıştı. Yaklaşık 40 ülkenin yer aldığı kurulda, İsrail ve bazı Arap ülkeleri bulunurken Filistinli temsilciler yer almıyor.

Planın ilk aşaması Hamas’ın ağır silahlarının, askeri üretim tesislerinin, silah depolarının ve tünel ağının ortadan kaldırılmasına odaklanıyor. Sürecin ilerleyen aşamalarında Gazze’nin günlük yönetiminin, Barış Kurulu’nun gözetiminde görev yapacak teknokratlardan oluşan Filistinli bir komiteye devredilmesi öngörülüyor.

Netanyahu ise İsrail’in yalnızca ağır silahların değil, hafif silahlar dahil tüm silahların ortadan kaldırılmasını istediğini belirtti. Netanyahu ayrıca, “Ben başbakan olduğum sürece bir Filistin devleti kurulmayacak” dedi.

ATEŞKES SONRASI İSRAİL'İN SALDIRILARI SÜRÜYOR

İsrail ile Hamas arasında geçen yıl ekim ayında ateşkes ilan edilmesine rağmen Gazze’de saldırılar devam etti. Gazze Sağlık Bakanlığı’na göre, ateşkesin başladığı ekim ortasından bu yana en az 1.258 kişi hayatını kaybetti, 4 bin 139 kişi yaralandı. Enkaz altından 800’den fazla kişinin cenazesi çıkarıldı.

Aynı dönemde işgal altındaki Batı Şeria’da İsrail ordusu ve yerleşimcilerin faaliyetleri de sürdü. Filistin haber ajansına göre, İsrail güçleri Nablus ve Beytüllahim çevresindeki yerleşimlere baskın düzenlerken, İsrailli yerleşimciler Ramallah, El-Bireh ve Beytüllahim çevresinde Filistinlilere ait mülklere ve tarım alanlarına zarar verdi.

İsrailli bakanlar ve milletvekilleri ayrıca Cenin’in güneybatısındaki Arrabeh yakınlarında Emek Dotan adı verilen yeni bir İsrail yerleşiminin kurulması için düzenlenen etkinliğe katıldı.

Gazze Sağlık Bakanlığı’nın verilerine göre, Ekim 2023’ten bu yana Gazze’de en az 73 bin 386 kişi hayatını kaybetti, 174 bin 250 kişi yaralandı. Ateşkes sonrası devam eden can kayıpları ve Batı Şeria’daki yerleşim faaliyetleri, Trump’ın 15 maddelik planının uygulanmasına ilişkin belirsizliği artırırken Netanyahu’nun son açıklaması sürecin nasıl ilerleyeceğine ilişkin yeni soru işaretleri yarattı.