Türkiye, Küresel Sıfır Atık Ağı’na ‘eş yürütücü’ olarak katıldı

Küresel sıfır atık yaklaşımını güçlendirmek amacıyla Basel Sözleşmesi Asya ve Pasifik Bölgesel Merkezi (BCRC China) tarafından başlatılan 'Uluslararası Sıfır Atık Şehir Ağı', Türkiye'nin katılımıyla yeni bir döneme girdi. Çevre, Şehircilik ve İklim Değişikliği Bakanlığı ile Dışişleri Bakanlığı'nın onayları neticesinde Türkiye, ağın sadece üyesi değil, küresel ölçekteki 'eş yürütücüsü' sıfatıyla sürece dahil oldu. İstanbul'da düzenlenen tanıtım toplantısında, Türkiye'den seçilen 20 belediyenin küresel iş birliği platformuna dahil olduğu açıklandı. Türkiye, ağın yönetiminde Arjantin, Rusya ve Güney Afrika gibi ülkelerle birlikte söz sahibi olacak. Sıfır Atık Vakfı ev sahipliğinde bugün gerçekleştirilen tanıtım ve iş birliği toplantısına Sıfır Atık Vakfı Başkanı ve COP31 Yüksek Düzeyli İklim Şampiyonu Samed Ağırbaş, BCRC China Müdür Yardımcısı Nana Zhao, Çevre Yönetimi Genel Müdürü Fatih Turan, Sıfır Atık Uygulamaları Daire Başkanı Ekrem Yıldırım ve aralarında Isparta, Elazığ, Bodrum, Konya, Sakarya ve İstanbul ilçe belediye başkanlarının da bulunduğu çok sayıda davetli katıldı. Törende küresel iş birliği için iyi niyet protokolüne imza atıldı.

20 BELEDİYE ULUSLARARASI PLATFORMDA

Ekim 2025 itibarıyla dünya genelinde 73 üyesi bulunan ağa, Türkiye'den 20 belediye seçildi. Marmara Bölgesi'nden İstanbul'un Esenler, Pendik, Arnavutköy ve Gaziosmanpaşa ilçeleri ile Kocaeli'den Darıca, Sakarya'dan Akyazı ve Kırklareli belediyeleri ağda yer almaktadır. İç Anadolu Bölgesi'ni Konya'dan Selçuklu ve Karatay ile Ankara'dan Altındağ ve Kızılcahamam belediyeleri temsil ederken, Ege Bölgesi'nden Afyon'un Sandıklı, Muğla'nın Bodrum ve İzmir'in Bergama belediyeleri katılım sağladı. Güneydoğu Anadolu'da Şanlıurfa'nın Haliliye ve Gaziantep'in Şehitkamil ilçeleri öne çıkarken, Doğu Anadolu Bölgesi'nden Elazığ ve Erzurum'un Yakutiye belediyeleri ağa dahil olmuştur. Son olarak Akdeniz Bölgesi'nden Isparta, Karadeniz Bölgesi'nden ise Samsun'un Bafra belediyesi ağın birer parçası haline geldi. Üye belediyeler bilgi paylaşımı, teknik danışmanlık, teknoloji transferi ve uluslararası proje fonlarına erişim gibi kritik imkanlardan faydalanabilecek.

‘YEREL YÖNETİMLERİMİZ, SIFIR ATIK KÜLTÜRÜNÜN YAYGINLAŞMASINDA EN ÖNEMLİ ORGANİZASYONLARIMIZ’

Tanıtım toplantısında konuşan Sıfır Atık Vakfı Başkanı ve COP31 Yüksek Düzeyli İklim Şampiyonu Samed Ağırbaş, "Özellikle yerel yönetimlerimiz, belediyelerimiz, sıfır atık bilincinin ve sıfır atık kültürünün şehirlerimizde, toplumumuzda yaygınlaşmasıyla alakalı en önemli organizasyonlarımız. Vatandaşımızla doğrudan temas halinde olan kurumlarımız bizim belediyelerimiz ve şehirde vatandaşımızın ilk problemi olduğu zaman, herhangi bir sıkıntısı olduğu zaman yine sizlerin kapısını çalıyorlar. Sizler sıfır atık kültürünü sahiplendiğiniz zaman bu işin vatandaş nezdindeki sahiplenmesi de çok daha farklı oluyor. Vatandaşın tabii belediyelerimizdeki belediye başkanlarımızı örnek alıyor olması oldukça güzel ve belediyelerimizin sıfır atık konularına bu şekilde ilgi duyması vakfımız açısından da önemli" diye konuştu.

‘30 MART SIFIR ATIK GÜNÜ SAYIN EMİNE ERDOĞAN'IN FİKRİYDİ’

Ağırbaş, "2022 yılında Sayın Emine Erdoğan Hanımefendi'nin bir fikri olarak, onun öncülüğünde Birleşmiş Milletler Genel Kurulu bir karar aldı. O tarihi kararda iki tane başlık öne çıktı. Bir tanesi Birleşmiş Milletler çatısı altında bir Sıfır Atık Danışma Kurulu kurulmasıydı, diğeri de 30 Mart Sıfır Atık Günü ilan edilmesiydi. Bugün artık bütün dünyada 30 Mart Sıfır Atık Günü olarak kutlanıyor ve bu doğrudan Sayın Emine Erdoğan'ın fikriydi ve Birleşmiş Milletler bunu sahiplendi. Türkiye'nin öncülüğünde 105 ülkenin eş sunuculuğunda bu karar alındı ve bugün artık dünyada 30 Mart Sıfır Atık Günü olarak kutlanıyor" ifadelerini kullandı.

‘5-6-7 HAZİRAN'DA 150'DEN FAZLA ÜLKE İSTANBUL'DA BULUŞACAK’

Sıfır Atık Vakfı olarak Çevre, Şehircilik ve İklim Değişikliği Bakanlığı ile koordineli çalıştıklarını belirten Ağırbaş, "Yine biz Sıfır Atık Vakfı olarak Çevre, Şehircilik ve İklim Değişikliği Bakanlığımızla beraber farklı farklı programlar yapıyoruz. Her zaman süreçlere dahil olan ve bizlere destek olan Murat Kurum Bakanımıza da teşekkürlerimi burada iletmek istiyorum. Sıfır Atık Forumu'nun ilk programını geçtiğimiz yıl İstanbul'da gerçekleştirdik, 108 ülke katılmıştı. İnşallah bu yıl 5-6-7 Haziran tarihleri arasında Sıfır Atık Forumu'nun ikincisini İstanbul'da gerçekleştiriyor olacağız ve şu an itibarıyla 150'den fazla ülkenin katılım teyidini almış durumdayız. Orada biz yerel yönetimlerle alakalı ayrı bir oturum yapacağız ve şu an itibarıyla, Türkiye'deki belediye başkanlarımız hariç, 200'den fazla dünyadan belediye başkanı aramızda olacak. Toplam 5 binden fazla katılımcı bekliyoruz. 500'den fazla uluslararası partnerimiz var. Üç gün boyunca biz Sıfır Atık Forumu'nda sıfır atığı 360 derece ele alacağız. Bu belediyelerimizdeki iyi uygulamaları biz dünyaya da aslında anlatmak için Sıfır Atık Forumu'nun bir fırsat olacağını düşünüyoruz" dedi.

‘İKLİM ZİRVESİ ÖNCESİNDE ULUSLARARASI SIFIR ATIK AĞI'NA KATILALIM İSTEDİK’

Çevre, Şehircilik ve İklim Değişikliği Bakanlığı Çevre Yönetimi Genel Müdürü Fatih Turan, "Uluslararası Sıfır Atık Ağı'nda şu ana kadar 73 belediye var dünyada ama Türkiye'den bu ağda henüz bir belediyemiz yoktu. Bu vesileyle biz, Uluslararası Sıfır Atık Ağı'na 20 belediyemizle böyle bir seremoniyle İklim Zirvesi öncesinde bir katılım yapalım istedik. Bu çerçevede vakfımız bünyesinde hem eğitim, öğretim, farkındalık çalışmaları yürütülmekte ve geçen sene ilkini yaptığımız Sıfır Atık Forumu'nu bu sene inşallah ikinci Sıfır Atık Forumu'nu Haziran ayında gerçekleştireceğiz daha geniş katılımla. Kasım ayında Antalya'da ev sahipliğini üstlendiğimiz ülke olarak COP31 İklim Zirvesi öncesinde de güçlü olduğumuz sıfır atık alanında da çok yoğun uluslararası katılımla farkındalığı daha da artıracak etkinliklerimiz devam edecek" diye konuştu.

‘KAYNAĞINDA AYRIŞTIRIRSAK MİLLİ SERVETİ KORUMUŞ OLURUZ’

Belediyelerin atık yönetimindeki kritik rolüne ve ekonomik kazanımlara değinen Turan, "Ben bu çerçevede bakanlık olarak, çevre kirliliğini önleme, hava kalitesini iyileştirme ve sıfır atıkla ilgili hibe desteklerimiz Sayın Bakanımızın riyasetinde artarak devam edecek ve biz bu anlamda sıfır atıkla ilgili iyi uygulama örneği olan belediyelerimize Sayın Bakanımızın tensipleriyle daha fazla katkı vermeye devam edeceğiz. Tabii bu konu çok geniş. Yerel yönetimler olarak siz belediyelerimiz, bu belediyelere verilmiş bir görev olmakla birlikte ne kadar zor bir iş olduğunu sizler de biliyorsunuz, bizler de biliyoruz. Fakat kaynağında biz ayrıştırabilirsek en azından bir milli servet olarak kaynakları israf etmeme adına da ekonomik anlamda da ciddi kazanımlar olacak. Çünkü bu atıkları biz ne kadar temiz toplarsak o kadar ekonomik değeri fazla oluyor ve sıfırdan cevherden veya ham maddeden ürün üretmek yerine bunu dönüştürmek daha ekonomik, daha kaynakları israf etmeme anlamında da faydalı oluyor" ifadelerini kullandı.