Türkiye deki işçi kıyımı Fransa da mahkemelik oldu, 88 bin Euro ceza ödeyecek Sözcü Gazetesi

Fransız yargısı, çokuluslu şirketlerin yurt dışındaki operasyonları için emsal teşkil edecek tarihi bir karara imza attı. 

Kozmetik devi Yves Rocher'in ana şirketi olan Groupe Rocher, Türkiye'deki eski iştiraki Kosan Kozmetik'te yaşanan sendikal faaliyetleri ve haksız işten çıkarmalar nedeniyle "özen yükümlülüğünü (duty of vigilance) ihlal etmekten" suçlu bulundu. Bu karar, bir Fransız şirketinin yurt dışındaki faaliyetleri nedeniyle kendi ülkesinde mahkum edildiği ilk dava olarak tarihe geçti.

Paris Asliye Ceza Mahkemesi, 12 Mart Perşembe günü açıkladığı kararında Yves Rocher’in Türkiye’deki iştiraki Kosan Kozmetik’in 2018 ve 2019 yıllarında sendikanın faaliyetlerini ve ücret görüşmelerini engellemek amacıyla çalışanlarını haksız yere işten çıkardığını hükmetti.

Mahkeme, Groupe Rocher'in 6 eski Türk çalışana toplam 48.000 Euro tazminat ödemesine karar verdi.

Ayrıca, Petrol-İş sendikasına da 40.000 Euro ödenmesine hükmedildi.

Karara "geçici icra" şerhi düşüldü, yani şirket temyize gitse bile bu cezaları derhal ödemek zorunda.

Duruşmalar sırasında Yves Rocher avukatları, davanın Türkiye'de geçtiğini savunarak Türk hukukundaki "zaman aşımı" kurallarının uygulanmasını talep etmişti. Paris mahkemesi bu savunmayı reddetti. Mahkeme, 2017 tarihli Fransız "Özen Yükümlülüğü" yasasının amacının “Fransız şirketlerinin yurt dışındaki üretim zincirlerinde de sorumlu davranmalarını zorunlu kılmak” olduğunun altını çizerek şirketin savunmasını çökertti.

Davayı Sherpa, ActionAid France, Petrol-İş ve 81 eski çalışan açmıştı. Mahkeme, Yves Rocher'in 2019'da 72 çalışanla vardığı mali uzlaşma anlaşması nedeniyle sadece 9 çalışanın dosyasını inceledi. Bu 9 kişiden altısının talebi haklı bulundu.

Davacı STK'lar ve Petrol-İş, kararı "tarihi bir sinyal" olarak nitelendirdi. Yapılan ortak açıklamada, "Çokuluslu şirketler artık yurt dışındaki fabrikalarında yaşanan çalışma koşullarını ve ihlalleri görmezden gelemez" denildi.

Kararın ardından Yves Rocher cephesi "kararı inceleyip temyiz haklarını değerlendireceklerini" açıklarken; gözler benzer suçlamalarla STK'ların incelemesi altında olan TotalEnergies, BNP Paribas ve Casino gibi diğer Fransız devlerine çevrildi.