Türkiye, Akdeniz ve Karadeniz balıkçılığında lider

Tarım ve Orman Bakanı İbrahim Yumaklı, Akdeniz Genel Balıkçılık Komisyonu (GFCM) tarafından açıklanan Akdeniz ve Karadeniz Balıkçılığının Durumu 2025 Raporu'nu değerlendirdi.

İki yılda bir yayımlanan raporun, Türkiye dahil bölge ülkelerinin balıkçılık ve su ürünleri yetiştiriciliğine ilişkin bilimsel bulgularının, uzman değerlendirmelerinin ve güncel veri analizlerinin yer aldığı kapsamlı bir çalışma olduğuna işaret eden Yumaklı, rapora göre, 2023'te bölgedeki avcılık üretiminin 1,12 milyon tona ulaştığını ve yüzde 13 artış gösterdiğini belirtti.

Yumaklı, Akdeniz ve Karadeniz'de 83 binin üzerinde balıkçı gemisinin faaliyet gösterdiğini, bunun yüzde 81'inin küçük ölçekli gemiler olduğunu bildirerek, GFCM alanındaki alt bölgeler içerisinde Karadeniz'in, yüzde 39,5'lik payla en yüksek üretimi sağladığını aktardı.

Akdeniz'de ise avcılıkta küçük pelajik türlerin baskınlığının sürdüğünü ve bazı ülkelerde av miktarlarında düşüşler yaşandığını belirten Yumaklı, stok durumunda önceki yıllara kıyasla belirgin iyileşmeler kaydedildiğini söyledi.

Hamsi, derin su pembe karidesi ve dil balığının 2023'te bölgenin tamamında sürdürülebilir şekilde işletilen stoklar arasında değerlendirildiğini anlatan Yumaklı, Karadeniz'de kalkan balığı stoklarında sağlanan önemli iyileşmenin, uygulanan bölgesel yönetim tedbirlerinin etkili olduğunu gösterdiğini ifade etti.

Yumaklı, Akdeniz ve Karadeniz'e kıyısı olan ülkelerin su ürünleri yetiştiricilik üretiminin, 2023'te 2,97 milyon tona ulaştığına işaret ederek, sözlerini şöyle sürdürdü:

"Bu üretimin 940 bin tonu denizlerde gerçekleştirilmiş ve denizlerdeki yetiştiricilikte Türkiye, yüzde 43'lük payla bölgenin açık ara lideri olmuştur. 2023 yılı verilerine göre GFCM bölgesinde denizlerdeki avcılık ve yetiştiricilik sektörleri, bölge ekonomisine güçlü katkı sağlamaya devam etmektedir. Denizlerdeki avcılık sektörü, 3,1 milyar dolar ilk satış geliri ve 750 bin kişiye istihdam sağlamıştır. Denizlerdeki su ürünleri yetiştiriciliği sektörü de son 10 yılda yüzde 63 büyüyerek 5,2 milyar dolar gelir üretmiştir. Türkiye, 2022-2023 yılları ortalamasına göre, denizlerdeki su ürünleri avcılığı ve yetiştiriciliği üretimi açısından bölgenin lider ülkesi konumundadır. Türkiye, Akdeniz ve Karadeniz'i kapsayan GFCM alanındaki deniz balıkçı filosunun yüzde 17,4'üne, denizlerde yapılan avcılıkta yüzde 31,4 ve denizlerdeki yetiştiricilikte yüzde 43 paya sahip. Ülkemiz her üç göstergede de birinci sırada yer almaktadır. Türkiye, Karadeniz'deki toplam avcılığın yüzde 70,6'sını gerçekleştirmiştir."

Türkiye'nin yetiştiricilikte güçlü teknik altyapı, uygulama ve hukuki çerçeve geliştirdiğini kaydeden Yumaklı, ülkenin, Avrupa levreği ile çipura türlerinde küresel bir ihracatçı haline geldiğini aktardı.

Yumaklı, Türkiye'nin yüksek üretim performansı, güçlü filo yapısı ve balıkçılık kapasitesinin, bölgedeki ekolojik ve ekonomik dinamiklerde belirleyici aktör olduğunu gösterdiğini bildirerek, bu durumun GFCM bölgesinde yönetim süreçleri ve stokların sürdürülebilirliği açısından stratejik önem taşıdığını ifade etti.

Öte yandan Türkiye'nin, yönetim kademelerinde aldığı görevlerle GFCM kapsamındaki etkinliğini daha da artırdığına işaret eden Yumaklı, şunları kaydetti:

"Üyesi olduğumuz GFCM'de Türkiye ilk kez başkanlık görevine seçilmiştir. Kararlı ve yapıcı diyaloglar sonucunda elde edilen bu başarı, ülkemizin komisyonun karar alma süreçlerindeki etkinliğini daha da artıracak, Akdeniz ve Karadeniz'de sürdürülebilir balıkçılıktaki öncü konumunu güçlendirmiştir. Ülkemiz ayrıca, GFCM kapsamındaki Karadeniz Çalışma Grubunun başkanlığını ve Karadeniz ülkeleriyle birlikte yürütülen BlackSea4Fish Projesi'nin koordinatörlüğünü yürütmektedir."