Türk İş’ten iktidara emekli aylığı tepkisi: Milyonlarca insanın 20 bin TL ile yaşamını sürdürmesinin beklenmesi gerçekçi değildir

Türk-İş, en düşük emekli aylığının 20 bin lira olarak düzenlenmesine tepki göstererek, "Türk-İş verilerine göre Ankara’da dört kişilik bir ailenin yalnızca aylık gıda harcaması 30 Bin 143 TL’ye ulaşmıştır. Bu tutar yalnızca mutfak masrafını ifade etmekte olup; barınma, enerji, ulaşım, sağlık ve diğer zorunlu giderler bu hesaba dahil değildir. Bu koşullar altında milyonlarca insanın 20 Bin TL ile yaşamını sürdürmesinin beklenmesi gerçekçi değildir" açıklamasını yaptı.

Türk-İş, en düşük emekli aylığı düzenlemesine ilişkin yazılı bir açıklama yaptı. Açıklamada, emeklilik sisteminde yıllar içinde yapılan yasal değişikliklerin emekli aylıklarını ciddi biçimde gerilettiği vurgulanarak, mevcut tablonun "ekonomik olduğu kadar sosyal ve insani bir krize" dönüştüğü ifade edildi.

Türk-İş açıklamasında, 1999’da yürürlüğe giren 4447 sayılı Kanun ve 2008’de uygulamaya alınan 5510 sayılı Kanun ile emeklilik yaşının yükseltildiği, aylık bağlama oranlarının düşürüldüğü ve emeklilerin büyümeden aldığı payın ciddi biçimde sınırlandığına dikkat çekilerek, "Bu düzenlemeler, emekli aylıklarının yıllar içerisinde sistematik biçimde gerilemesine yol açmış; emeklilerin milli gelirden aldıkları pay giderek küçülmüştür. Hazine desteği ortadan kaldırıldığında milyonlarca emeklinin aylığının 10 bin TL’nin dahi altında kalacağı açıkça görülmektedir" denildi.

"Emekliler, geçimlerini sağlayabilmek için çalışmak zorunda kalmaktadır"

Devlet katkısının tek başına çözüm olmadığı belirtilen açıklamada, mevcut ekonomik koşullarda emekli aylıklarının yetersizliği şu sözlerle dile getirildi:

"20 bin TL düzeyindeki bir emekli aylığı ile bugünün ekonomik koşullarında emeklilerin geçinmesi mümkün değildir. Yüksek enflasyonun yol açtığı fiyat artışları, yaşam maliyetlerini olağanüstü ölçüde artırmıştır. Nitekim Türk-İş verilerine göre Ankara’da dört kişilik bir ailenin yalnızca aylık gıda harcaması 30 Bin 143 TL’ye ulaşmıştır. Bu tutar yalnızca mutfak masrafını ifade etmekte olup; barınma, enerji, ulaşım, sağlık ve diğer zorunlu giderler bu hesaba dahil değildir. Bu koşullar altında milyonlarca insanın 20 Bin TL ile yaşamını sürdürmesinin beklenmesi gerçekçi değildir.

Emekli aylıklarının yetersizliği, yalnızca ekonomik bir sorun değil; aynı zamanda ciddi bir sosyal ve insani sorun haline gelmiştir. Dinlenmesi, sosyal yaşama katılması ve sağlıklı bir yaşlılık dönemi geçirmesi gereken ileri yaştaki emekliler, geçimlerini sağlayabilmek için çalışmak zorunda kalmaktadır. Ne yazık ki bu zorunluluk, ağır ve güvencesiz çalışma koşullarında yaşlı emeklilerin iş kazalarına maruz kalmasına yol açmakta; kamuoyuna yansıyan olaylarda 65 yaş ve üzerindeki emeklilerin iş kazaları sonucunda hayatını kaybettiği acı örneklerle görülmektedir. Emeklilik, çalışmaya mecbur bırakılan bir dönem değil; insan onuruna yakışır bir yaşamın güvence altına alındığı bir hak olmalıdır. Mevcut emekli aylığı düzeyleri ise bu hakkın fiilen ortadan kalkmasına neden olmaktadır."

Gelir artış mekanizmalarındaki adaletsizliğe de dikkat çeken Türk-İş, memur ve işçi emeklileri arasındaki farkın altını çizdi. Açıklamada, "Memur emeklilerinin aylıkları toplu sözleşmelerle belirlenen zam oranlarıyla artırılırken, işçi emeklilerinin aylıkları yalnızca TÜİK tarafından açıklanan enflasyon oranlarıyla güncellenmektedir. Bu durum, aynı sistem içinde yer alan emekliler arasında açık bir gelir adaletsizliği yaratmaktadır" denildi.

"Kısa vadeli ve parçalı düzenlemelerin, uzun vadede sosyal güvenlik sistemine ve çalışma hayatına telafisi güç zararlar doğuracağı açıktır"

Türk-İş, sadece en düşük emekli aylıklarının artırılmasına odaklanan düzenlemelerin de yeni adaletsizlikler doğurduğunu belirterek, "Çalışma yaşamı boyunca asgari ücretin iki ya da üç katı üzerinden prim ödemiş sigortalıların emekli aylıklarının, primleri asgari düzeyden yatırılmış sigortalılarla aynı seviyeye yaklaşması; sosyal güvenlik sisteminin aktüeryal dengesi ve hakkaniyet ilkeleriyle bağdaşmamaktadır. Bu durum, prim ödeme ile bağlanan aylık arasındaki ilişkiyi zayıflatmakta ve sisteme olan güveni sarsmaktadır. Daha da önemlisi, bu tür uygulamalar kayıt dışı istihdamı teşvik edici sonuçlar doğurma riski taşımaktadır" uyarısında bulundu.

Açıklamanın sonunda, yapılacak düzenlemelerin bütüncül olması gerektiği vurgulayan Türk-İş, "Yapılacak tüm düzenlemelerde prim ödeme gün sayısı ve prim kazancı ile bağlanan emekli aylığı arasındaki ilişkinin korunması temel ilke olarak benimsenmelidir. En düşük emekli aylıkları insanca yaşam koşullarını sağlayacak bir düzeye yükseltilirken, diğer emekli gruplarının aylıkları da aynı ölçüde, adil ve orantılı biçimde artırılmalıdır. Aksi halde kısa vadeli ve parçalı düzenlemelerin, uzun vadede sosyal güvenlik sistemine ve çalışma hayatına telafisi güç zararlar doğuracağı açıktır" ifadelerine yer verdi. (ANKA)