Türk Dünyası nda yeni adım: 2 eser Ortak Türk Alfabesi ile yayımlandı

Cumhurbaşkanı Recep Tayyip Erdoğan, Türk Devletleri Teşkilatı 12. Zirvesi'nde Ortak Türk Alfabesi konusunda ilk adımı Türkiye'nin attığını açıklamıştı.

Türkiye'de alfabe değişecek mi?

Cumhurbaşkanı Erdoğan, "Ortak alfabe hususunda Türkiye olarak ilk adımı atıyor, Cengiz Aytmatov'u anlatan bir eser ile Oğuznameleri ortak alfabe ile basıyoruz. Bugün de liderlere birer adet bundan takdim ediyoruz" demişti.

October 7, 2025

Türk Akademisi'nden Abay ve Aytmatov eserleri

Türk Dünyası'nın araştırma merkezi olarak Kazakistan’ın başkenti Astana’da faaliyet gösteren Türk Akademisi, Ortak Türk Alfabesi ile kitaplar yayımlamaya başladı.

Akademi, Abay Kunanbay’ın Kara Sözleri ile Cengiz Aytmatov’un Beyaz (Ak) Gemi (Kemi) adlı eserlerini Ortak Türk Alfabesi ile deneysel olarak yayımladı.

Türk Akademisi Uzmanı Dr. Aynur Mayemerova, Ortak Türk Alfabesi ile hazırlanan eserleri, Akademi'nin projelerini TRT Haber'e anlattı.

Mayemerova, Türk Akademisi’nin Türk Dünyası'nın bütünleşmesi bağlamında gerçekleştirdiği somut adımlardan birinin, büyük şair ve yazarların eserlerini Ortak Türk Alfabesiyle yayımlamak olduğunun altını çizdi.

Bu yıl Türk Dünyası'nın büyük düşünürü, büyük şair ve yazar Abay Kunanbayoğlu’nun doğumunun 180. yıl dönümünde bütün insanlığa çağrıda bulunan edebî ve felsefi düşüncelerinin yer aldığı önemli mensur eserlerinden biri Qara Sözler’i (Bilgelik Sözleri) Ortak Türk Alfabesi ile basıldı ve Eylül ayında Almatı’da bu kitabın tanıtımı yapıldı.

Kırgız Türkü yazar Cengiz Aytmatov’un Ak Keme (Beyaz Gemi) romanı da Ortak Türk Alfabesiyle yayımlandı ve kitabın tanıtımı Bişkek’te yapıldı.

"Türk dillerindeki anlam birliğini güçlendirmeyi hedefliyoruz"

Dr. Aynur Mayemerova, Türk Dünyası okurlarının büyük düşünür ve bilge şahsiyet Abay’ın bilgi ve erdeme çağrı yapan eseri ve çağdaş Türk edebiyatının zirve ismi Cengiz Aytmatov’un insanlık değerlerini sorgulayan romanı ile kaynak dilde tanışmalarını istediklerinin altını çizdi.

Türk Akademisi olarak Türkiye Türkçesine kazandırdığımız eserlerde geçen özgün örneklerin transkripsiyonunu ortak Türk alfabesiyle yapmaya başladık. Bu doğrultuda, Kiril harfleriyle yazılmış metinlerin ortak alfabe esasına göre aktarımı konusunda da deneme çalışmalarına girişilmiştir. Söz konusu uygulama, Türk dillerindeki metinlerin ortak bir yazı zemini üzerinden karşılaştırılmasını artırmayı ve anlam birliğini güçlendirmeyi hedeflemektedir. Ayrıca bu yaklaşım, ortak Türk alfabesinin pratik kullanımına ilişkin deneyim kazandırarak gelecekteki uyumlaştırma çalışmalarına bilimsel bir zemin oluşturmayı amaçlamaktadır.

Türk Akademisi Uzmanı Dr. Aynur Mayemerova

9-11 Eylül 2024 tarihlerinde Türk Akademisi tarafından Bakü’de organize edilen Türk Dünyası Ortak Alfabe Komisyonu’nun Üçüncü toplantısında 34 harfli Latin temelli Ortak Türk alfabesi kabul edilmiş ve toplantı Bildirgesi Türk Akademisi ve Türk Devletleri Teşkilatı’na üye ülkelerin Dışişleri Bakanlıklarına gönderildi.

Türk Akademisi'nden TRT Haber'e teşekkür

Bundan sonraki aşamaların üye ülkelerin ulusal düzeyde alacakları kararlar doğrultusunda gelişme göstereceğini söyleyen Dr. Aynur Mayemerova, Türk Akademisi faaliyetlerine gösterdiği ilgiden dolayı TRT Haber'e teşekkür etti.

Cumhurbaşkanı Erdoğan, Türk Devletleri Teşkilatı 12. Zirvesi'nde Türk liderlere ortak alfabe ile basılmış Cengiz Aytmatov ve Oğuzname kitapları hediye etmişti.

Ortak Türk Alfabesi

9-11 Eylül 2024 tarihleri arasında Bakü’de gerçekleştirilen Türk Dünyası Ortak Alfabe Komisyonu’nun üçüncü toplantısında Türk dillerinin kendine özgü dilsel özellikleri ele alınarak kapsayıcılığın önemi vurgulanmış, farklı fonetik özelliklerin tek bir alfabe çerçevesinde temsil edilmesine özen gösterilmiş, anlaşılırlığı en üst düzeye çıkaran ve tüm konuşmacılar için daha kolay öğrenmeyi ve kullanmayı sağlayan 34 harfli Latin temelli Ortak Türk alfabesi üzerinde uzlaşılmıştı.

Böylece Nahçıvan Anlaşması ve Türk Dünyası 2040 Vizyonu’nda belirtilen Türk halkları arasında daha iyi iletişimi kolaylaştırmak için alfabe ve terminolojide birlik sağlamayı amaçlayan hedefler doğrultusunda, Türk Akademisi Kuruluş Anlaşması’nın tüm Türk dilleri için geçerli birleştirici bir alfabe oluşturulmasını öngören 2. maddesini takiben 34 harfli Latin temelli Ortak Türk alfabesi Komisyon üyelerince kabul edilmişti.