Türk doktor icat etti dünya hayran kaldı... Olay yerinde dronlu tetkik

6 ŞUBAT felaketlerinden sonra deprem bölgesinde yardıma ilk koşan hekimlerden biri de Doç. Dr. İsmail Tayfur’du. Tecrübeli bir hekim olarak depremzedelerin yaralarının sarılması için mücadele etti. Doç. Dr. Tayfur’un bir fikri vardı; termal kamera eklenmiş bir dron, herhangi bir kaza ya da afet durumunda, bölgede geniş bir alanı tarayacak ve o bölgedeki insanların solunum sayısını, tansiyonunu, nabzını, ateşini ölçecek. İşte Doç. Dr. Tayfur bu fikrini hayata geçirdi. Toplamda yaklaşık 4 milyon lira değerindeki cihaz, arama-kurtarma ve ilkyardımda çok önemli bir yer tutacak. Bu dron sayesinde afet veya kaza alanlarında geniş bir bölge ambulanstan önce bölgeye vararak genel bir durum değerlendirmesi yapabilecek ve bölgeden aldığı bilgiler sayesinde ekipler daha hızlı, daha doğru müdahale etme şansı yakalayacak.

YAPAY ZEKÂ DESTEKLİ

Yapay zekâ destekli çalışan dronun ölçümlerinin doğruluk oranı yüzde 95 ile 99 arasında değişiyor. Yani oldukça yüksek bir doğruluk payı bulunuyor. Projenin TÜBİTAK tarafından da desteklendiğini ve geçen mayıs ayında Tokyo’da düzenlenen Afet ve Acil Tıp Kongresi’nde (WADEM) sunduklarını belirtten Sağlık Bilimleri Üniversitesi Sancaktepe Şehit Prof. Dr. İlhan Varank EAH Acil Tıp Kliniği Eğitim ve İdari Sorumlusu, Acil Tıp Uzmanı Doç. Dr. İsmail Tayfur, mekanizmayı şöyle anlattı: “Kitlesel yaralanmalı olaylarda, olay yerindeki yaralıların tespiti, konumlarının lokalizasyonu ve sağlık durumlarının değerlendirilmesi ve yaralıların önceliklendirilmesi yani triyaj çok önemli. Bu konuda biz TÜBİTAK 1001 destekli bir proje kapsamında, ‘Kitlesel Yaralanmalı Olaylarda Dron Entegre Triyaj Algoritmasını ve Karar Destek Sistemi’ geliştirdik. Projemizde, drona entegre edilmiş, yüksek çözünürlüklü bir kamera ve termal kamera aracılığıyla görüntü işleme teknikleri kullanarak, hastaya temas etmeden ve herhangi bir cihaz bağlamadan dört temel yaşamsal parametreyi ölçebiliyoruz. Bu parametreler solunum sayısı, kalp atım hızı, oksijen satürasyonu ve vücut ısısı. Elde ettiğimiz bu parametreleri, proje ekibimizle geliştirdiğimiz karar destek sistemiyle analiz ederek olay yerindeki yaralıların önceliklendirilmesi ve en uygun araçla sağlık tesislerine ulaştırılmasını hedefliyoruz.”

TOKYO’DA BEĞENİ TOPLADI

Doç. Dr. Tayfur, projenin dünyadan olumlu tepkiler aldığını söyledi: “Bu ve benzeri projeler dünyada da yeni yeni gelişen ve fikir aşamasında olan çalışmalar. Dolayısıyla geliştirdiğimiz bu proje ile şu anda dünyada ilklerdeniz. Nitekim Tokyo’da WADEM kongresinde çalışmamızı uluslararası bilim camiasına ilk olarak duyurduğumuzda çok büyük bir ilgi ve beğeni topladı. Burada elde ettiğimiz akademik bağlantılarla birlikte projemizi daha da ileri götürmeyi hedefliyoruz.”