Türk bilim insanlarından dünya çapında buluş: Mürekkep balığından doğal güneş kremi Sözcü Gazetesi

Türk akademisyenler, mürekkep balığından elde edilen melanin pigmenti ve mikroalglerden izole edilen doğal antioksidan bileşenlerle cilt onarıcı ve koruyucu güneş kremi geliştirdi.

Bolu Abant İzzet Baysal Üniversitesi Fen Edebiyat Fakültesi Biyoloji Bölümü Öğretim Üyesi Doç. Dr. Murat Telli ile İzmir Demokrasi Üniversitesi Mühendislik Fakültesi Biyomedikal Mühendisliği Bölümü Öğretim Üyesi Doç. Dr. Gizem Kaleli tarafından yaklaşık 2 yıl önce hazırlanan, "Melanin Nano Parçacıkları ile Enkapsüle Edilmiş Astaksantin Tabanlı Güneş Kremi Geliştirilmesi" projesi tamamlandı.

Mürekkep balığının kesesindeki melanin parçacıkları ile laboratuvar ortamında üretilen alg pigmentleri birleştirilerek, doğal etkenli bir cilt onarıcı ve koruyucu güneş kremi üretildi.

Telli, AA muhabirine, tamamen doğal etken maddeli güneş kremini geliştirmek için çıktıkları yolda güzel sonuçlar alarak Sağlık Bakanlığı ile ABD Gıda ve İlaç Dairesi (FDA) kriterlerine uygun bir ürün ortaya çıkarttıklarını söyledi.

Projenin çıkış noktasını FDA'nın 2-3 yıl önce yayımladığı raporunun oluşturduğunu anlatan Telli, "FDA, piyasadaki güneş kremlerinde kullanılan kimyasal etken maddelerin çok büyük kısmını güvenilir etken madde statüsünden (GRAS) çıkardı. Birçok bilimsel makalede güneş kremlerinde kullanılan kimyasal ve parçacık temelli etken maddelerin güvenilir olmadığı, insan cildinde biriktiği ve sağlığına zararlı etkileri olduğunu bildirdi." diye konuştu.

Telli, bu tür kremlerin kanserden hormonal sistemlerin bozukluğuna ve ciltte kalıcı lekeler bırakmaya kadar birçok probleme yol açtığına işaret ederek, "Dünyada doğal içerikli güneş kremi, patent taramalarımızda henüz karşımıza çıkmadı. Bu durum gerek kozmetik sektöründe gerekse son kullanıcı nezdinde doğal bileşenlerden oluşan yeni ürünlere karşı önemli bir yönelim doğurmuştur." dedi.

Doğal etken madde içeren ürün ortaya çıkartmak için çalıştıklarını vurgulayan Telli, şöyle devam etti:

"Bu etken maddeyi de denizdeki atık maddelerden bulduk. Mürekkep balıklarının kesesindeki melanin pigmentinden. Bu pigment, aynı zamanda insan hücreleri tarafından da üretiliyor. Güneşe maruz kaldığımızda cildimizin kararmasına sebep olan pigmenttir. Dışarıdan insan vücudu için uyumlu olan pigmenti alıp içerisine mikroalglerden elde ettiğimiz antioksidan pigmentleri yerleştirip kompozit malzeme haline, bunu da güneş kremi haline getirdik. Ürünün prototipi çıktı, tescilini de yaptırdık. Bir firmayla da anlaştık, seri üretimini gerçekleştirip satışa sunacağız."

Telli, hazırladıkları güneş kreminin güneş koruma faktörünü (SPF), geliştirdikleri formülle 50 hatta 100 faktöre kadar yükselttiklerini bildirdi.

"Bildiğimiz kadarıyla ürünümüzün ilk doğal etken maddeli güneş kremi olduğunu düşünüyoruz." diyen Telli, bütün patent girdilerini araştırdıklarında bu tarz bir ürünle karşılaşmadıklarını söyledi.

Telli, daha önce de melanin pigmentiyle bu tür girişimlerin yapıldığını ve birkaç yayının bulunduğunu ancak son ürüne gelinemediğini aktararak, "Gelememelerinin asıl sebeplerden birisi güneş koruma faktörünün çok düşük çıkması. Biz bu faktörü 50-100 faktöre kadar çıkardık. Klinik ve mikrobiyolojik testler tamamlandı. Sağlık Bakanlığının istediği tüm regülasyonlarına uygun şekilde şu anda üretime hazır." şeklinde konuştu.

İnsan testlerinin de yurt dışındaki akredite bir laboratuvarda sürdürüldüğünü ve testlerin etkilerinin yakın zamanda ellerine ulaşacağını aktaran Telli, daha sonra da ürünün Türkiye'de ve farklı ülkelere satışı için işlemlere başlayacaklarını kaydetti.

Telli, kremin üretim aşamalarına ilişkin şu bilgileri verdi:

"Mikroalg içindeki bilinen en yüksek antioksidan etkisi olan pigmenti kullandık. Bu pigmentleri laboratuvarda üretip, mürekkep balıklarının mürekkep keselerinden izole ettiğimiz melaninlerle kapsüle ediyoruz. Sonra bunu krem formuna getirdik. Bu kremi cildinize sürdüğünüzde melanin gelen güneş ışığını kendi içinde soğutarak cildinizin zarar görmesini engelliyor. Mikroalglerden izole ettiğimiz 'Astaxanthin' pigmenti ise yavaş yavaş cilt tarafından emilerek cildin onarımını sağlıyor. Hem koruma hem de cilt onarımını sağlayan bir ürün haline geldi."

Telli, projede kullanılan ham maddelerin tamamının yerli kaynaklardan sağlandığını ve mürekkep balıklarının kesesinin atık madde olduğunu anlattı.

Mikroalg üretiminin de karbon negatif üretim modeli olduğuna dikkati çeken Telli, "Çıkan ürünün çevreye karbon emisyon anlamında herhangi bir zararı yoktur. Neredeyse negatif karbon emisyonu olan bir ürün haline geldi. Tamamen Türk bilim insanlarının özverili çalışmaları ile geliştirilmiş bir ürün. Mürekkep balıklarının İzmir'de çok büyük bir pazarı var. İstediğimiz miktarda ürünü elde edebiliyoruz." dedi.

Telli, Avrupa ve Asya'daki yatırımcılarla görüşmelerin sürdüğünü, gelecek yıl içinde ürünün hem Türkiye'de hem de uluslararası pazarda satışa sunulmasının hedeflendiğini sözlerine ekledi.