Turizmde gözler davada: TÜRSAB 10 yurtdışı portala karşı hukuk savaşı başlattı

Türkiye Seyahat Acentaları Birliği (TÜRSAB), turizmde kayıtdışılığı önlemek amacıyla 10 seyahat portalına dava açtığını duyurdu. Airbnb, Expedia, GetYourGuide, Viator, Isango, ToursByLocals, Agoda, Trip.com, Hotels.com, Musement olmak üzere tamamı yurtdışı merkezli olan bu sitelere açılan davanın gerekçesi ise ‘haksız rekabet’ olarak gösterildi.

Peki neden böyle bir karar alındı, sonuçları ne olabilir? Hürriyet’in edindiği bilgilere göre TÜRSAB’ın ana amacı; haksız rekabeti, finansal kaybı ve müşteri hizmetlerinde yaşanan sorunları önlemek. TÜRSAB 2017 yılında da ‘haksız rekabet’ şikâyetiyle booking.com’a dava açmış ve dava sonrasında portalın Türkiye’de işlem yapması durdurulmuştu. Şu anda Türk vatandaşları booking.com üzerinden yurtdışı rezervasyonu yapabilirken, Türkiye’deki bir otel için bu platformu kullanamıyor. Eğer son dava da benzer şekilde sonuçlanırsa Türkiye’deki bir otele rezervasyon yaparken sadece Türkiye merkezli firmalardan hizmet almak mümkün olacak. Yani bu sitelerin kapanması sadece Türk vatandaşlarını etkileyecek, yurtdışından rezervasyon gelmeye devam edecek.

DÜNYADA DA ÖRNEKLERİ VAR

Aynı örnekler diğer ülkelerde de var. Örneğin, Airbnb, İspanya’da da sorun yaşamıştı ve sonrasında platform İspanya’da ofis açmıştı. Ülkeler; “Benim vatandaşıma ürün satacaksan burada temsilcilik kurmak ve vergini ödemek zorundasın” diyor. Aslında temel sebep; Türk vatandaşlarının yabancı sitelerden aldığı hizmetin ücretinin Türkiye’ye gelmemesi. Açılan dava sonrasında bu şirketlerin Türkiye’de temsilcilik kurması da bekleniyor. Konuştuğumuz kaynaklar, yabancı portallardan alınan hizmetlerle ilgili müşterilerin sıkıntı yaşadığının da altını çizdiler.

TURİSTLER ÇOK SIK KULLANIYOR

Konuyu sektöre de sorduk. Konuştuğumuz kaynaklar, bağımsız yabancı sitelerden rezervasyon yapan çok fazla turist olduğunu ve bu sitelerin kapanmasının sektörü olumsuz etkileyeceği görüşünü dile getirdiler. Aldığımız bilgilere göre, yabancı bağımsız sitelerden alım yapan çok büyük bir turist kitlesi var. Bu biraz da küresel turizm trendi olarak kabul görüyor. Dünyada online rezervasyonlar çok büyük bir yer edinmiş durumda. Sektör temsilcileri, “Türkiye’deki bu haberler dünyada negatif algılanabilir ve seyahat edenler bu tabloya olumlu bakmayacaktır” dediler.

TÜRSAB: HERKES ŞARTLARA UYSUN

TÜRSAB yetkilileri Hürriyet’e konuyla ilgili şu açıklamayı yaptı: “Türk Hukuku; kanunları, yönetmelikleri ile Türkiye’deki turizm ticaretini çeşitli kurallarla düzenlemektedir. Dava açtığımız siteler bu kuralların hiçbirine uymayan, hukuki sorumluluğu taşımayan yapılardır. Dava açtığımız siteleri uzun zamandır izledik, o sitelerden alışveriş yaptık ve gördük ki Türkiye’deki otele yaptığımız rezervasyonun parası yurtdışına gidiyor, fatura mı makbuz mu belli olmayan bir belgeyi kiminde Singapur kiminde başka bir ülke adresli bir şirket düzenliyor. Dava açtıklarımızın tamamı, Türkiye’de muhatap bulundurmayan, yasa ve yönetmeliklere aldırmayan, vergi kaydı olmayan yapılardır. TÜRSAB’ın isteği; bizler nasıl yasa ve yönetmeliklere uygun faaliyet gösterip denetleniyorsak, vergi veriyorsak aynı işi yapan herkes bu şartlara uygun davransın.”

YURTDIŞI SATIŞLA İLGİSİ YOK

Davamız, Türkiye’de gösterilen faaliyetlerin durdurulmasıyla ilgili. Yurtdışından yapılan rezervasyon ve satışların davamızla ilgisi bulunmamakta. Ayrıca, Türkiye’de denetim dışı faaliyet gösteren bu siteler, kimi öne çıkarıp kimi görünmez hale getireceklerini belirliyor, rekabeti bozuyorlar. Eninde sonunda konaklama sektörünün kaybetmesine yol açıyorlar. Geçmişte bu alanda büyük bir yapıya açtığımız dava sonuçlandı ve bu yargı sürecinin kesinleşmesini bekledik. Hukuken emsal oluştu. Bu davalarla ilgili titiz bir çalışmayı tamamlayıp davalarımızı açtık.”

‘DÜNYA İLE UYUMLU OLMALIYIZ’

Türkiye Otelciler Birliği (TÜROB) Başkanı Müberra Eresin, uluslararası online platformlara erişim engeli getirilmesinin bir çözüm olmadığı ve dünya ile uyumlu olunması gerektiği görüşünde. Eresin, “Mesele “yasaklamak” değil, mesele bu yapıları Türkiye’nin sistemine entegre edebilmek. Dünyada bu iş nasıl yapılıyorsa, hangi ülkeler bu platformları nasıl regüle ediyorsa, bence biz de oraya bakmalıyız. Oradaki uygulanabilir modelleri Türkiye’ye uyarlamalıyız. Vergi vermiyorlarsa, evet buna itiraz edelim. Ama bunun yolu kapatmak olmamalı” dedi.