Turistler akın ederdi, 190 yıllık dev şimdi iflasın pençesinde

Balmumu heykel müzesiyle dünya çapında tanınan Madame Tussauds, bir dönem turistlerin akın ettiği, "ünlülerle" selfie çektirmek için kuyruklar oluşturduğu bir cazibe merkeziydi. Beyonce'den, Marilyn Monroe'dan güncel popüler isimlere kadar geniş bir koleksiyonla ziyaretçi çeken marka, iflasın eşiğine geldi.

Madame Tussauds'un sahibi Merlin Entertainments, markanın defter değerinden 262 milyon sterlin sildi. Geçen yıl da 163 milyon sterlinlik bir değer düşüşü yazılmıştı. İki yılda eriyen toplam 425 milyon sterlin, markanın yaşadığı çöküşün boyutunu tek başına anlatıyor.

Merlin Entertainments bünyesindeki tüm turistik ve eğlence merkezlerinin toplam ziyaretçi sayısı 2024'te 62,8 milyondan yüzde 3,6'lık bir düşüşle 2025'te 60,5 milyona geriledi.

Şirketin yıllık geliri de 2024'teki 2 milyar 57 milyon sterlinden 2025'te 1 milyar 999 milyon sterline indi.

2024'te Merlin Entertainments tarafından işletilen noktalara ziyaretçi sayıları artmasına rağmen gelirler yüzde 3,2 düşmüştü. Vergi öncesi zarar ise 214 milyon sterlinden 492 milyon sterline fırladı. Yani daha fazla turist olsa bile kimse para harcamıyor.

Shore Capital analisti Greg Johnson, geçen yıl yaptığı değerlendirmede Madame Tussauds'un neden iflasın eşiğine geldiğini özetlemişti:

"Bu, çoktan raf ömrünü doldurmuş bir model. Ünlü insanları gerçekmiş gibi görmek fikri artık işe yaramıyor."

Analistlerin dikkat çektiği bir diğer nokta da ünlü olma kavramının köklü biçimde değişmesi.

Dijital çağda şöhret çok daha kolay ulaşılabilir hale geldi; sosyal medyada her gün yeni yüzler parlarken, balmumu heykelinin "özel" hissettirme gücü büyük ölçüde aşındı.

Madame Tussauds'un Londra'daki bilet fiyatı yetişkinler için 27 sterlinden başlıyor. Ancak şehirde ücretsiz etkinliklere ve sergilere yönelim daha fazla.

Pandemi sonrasında hem yerli hem uluslararası turistlerin harcama alışkanlıkları değişti; pahalı biletli mekanlara talep azaldı.

Madame Tussauds zarar üstüne zarar ederken,​​​​​​​ rakipleri de boşdurmuyor.

Universal Studios, İngiltere'nin Bedford kentinde 476 dönümlük dev bir tema parkı ve tatil köyü inşa ediyor.

2026 başında temeli atılan proje, 500 odalık otel ve eğlence kompleksiyle yılda 8,5 milyon ziyaretçi hedefliyor; yoğun günlerde 55 bin kişiyi ağırlaması bekleniyor.

Fransız şirketi Puy du Fou ise Oxfordshire'da 600 milyon sterlin bütçeli tarih temalı yeni bir park açmaya hazırlanıyor.

Merlin Entertainments kan kaybettiği bu süreçte köklü bir yeniden yapılanmaya gitti. Üç ayrı operasyon birimi tek çatı altında birleştirildi, 130 farklı işletme tek bir gruba dönüştürüldü.

Bu süreçte bin kişi işten çıkarıldı ve 37 milyon sterlinlik nakit tasarruf sağlandı. Şirket, maliyet kesintilerinin devam edeceğini açıkladı.

Merlin, internet sitesinden yaptığı açıklamada 262 milyon sterlinlik değer düşüşünü mevcut performans ve makroekonomik koşullarla açıkladı. Şirkete göre bu adım, Madame Tussauds markasını değişen tüketici beklentilerine göre yeniden konumlandırmak için gerçekçi bir zemin oluşturmayı amaçlıyor.

Merlin'in CEO'su Fiona Eastwood, 2025'i "geçiş yılı" olarak tanımladı. Eastwood, operasyonel modeli sadeleştirdiklerini, maliyet disiplinini sıkılaştırdıklarını ve yeni bir büyüme birimi kurduklarını belirtti:

"Köşeyi döndük ve karlılığı artırma yolunda ilerliyoruz. Merlin artık daha güçlü, daha disiplinli ve daha dayanıklı bir şirket."

Ancak Eastwood'un "değer düşüşü sadece bir muhasebe işlemi, nakdi etkisi yok" açıklaması, art arda iki yılda toplam 425 milyon sterlinlik silinen değerle yan yana okunduğunda pek de ikna edici durmuyor.

Ziyaretçi sayıları düşerken, gelirler gerilerken ve zararlar katlanırken "köşeyi döndük" mesajının ne kadar karşılık bulacağını zaman gösterecek.