Trump’tan İran konusunda iyimser açıklama: Çok iyi görüşmeler yürütüyoruz Son Haberler

ABD Başkanı Donald Trump, İran ile devam eden müzakerelere ve Hürmüz Boğazı’ndaki deniz trafiğine ilişkin açıklamalarda bulundu. Fox News’e konuşan Trump, Washington ile Tahran arasında “çok iyi görüşmeler” yürütüldüğünü belirtti.

Hürmüz Boğazı’nın yeniden açılmasına yönelik temasların sürdüğünü söyleyen Trump, diplomatik görüşmelere rağmen İran’a yönelik askerî tehditlerini yineledi. Trump, boğazın çok yakında açılacağını savunarak aksi durumda İran’ın çok sert şekilde vurulacağını ifade etti. Reuters, Trump’ın açıklamalarının ABD ile İran arasında gün boyunca devam eden görüşmelerin ardından geldiğini ve tarafların geçici bir düzenleme üzerinde çalıştığını aktardı.

TRUMP: İRAN İLE ÇOK İYİ GÖRÜŞMELER YÜRÜTÜYORUZ

Trump, İran ile gerçekleştirilen görüşmelerin ilerleyişine ilişkin ayrıntı paylaşmadı ancak müzakerelerin olumlu şekilde devam ettiğini söyledi. ABD Başkanı, Hürmüz Boğazı’nın uluslararası deniz trafiğine açılmasını Washington yönetiminin öncelikli taleplerinden biri olarak gösterdi.

Trump’ın açıklamasında diplomatik sürecin devam ettiği belirtilirken askerî müdahale seçeneğinin de masada tutulduğu mesajı verildi. ABD Başkanı, İran’ın görüşmelerden çekilmesi veya boğazın açılmasına yönelik düzenlemeleri kabul etmemesi durumunda ağır sonuçlarla karşılaşacağını dile getirdi.

HÜRMÜZ BOĞAZI İÇİN 60 GÜNLÜK GEÇİCİ ANLAŞMA İDDİASI

Amerikan haber sitesi Axios, ABD, İran ve Umman’ın Hürmüz Boğazı’nın yeniden açılması amacıyla geçici bir anlaşmaya yaklaştığını bildirdi. Haberde Washington yönetiminin anlaşmayı 5 Ağustos Çarşamba günü duyurmayı hedeflediği belirtildi.

Müzakere edilen düzenlemenin 60 gün süreyle uygulanması ve tarafların anlaşması halinde uzatılması planlanıyor. Görüşmelerin ABD ile İran arasındaki ateşkesin yeniden kurulmasını, boğazdaki deniz taşımacılığının normalleştirilmesini ve İran’ın nükleer programına ilişkin müzakerelerin yeniden başlatılmasını kapsadığı aktarıldı.

GEMİLER İÇİN KUZEY VE GÜNEY KORİDORU PLANI

Geçici anlaşma taslağına göre Hürmüz Boğazı’na Hint Okyanusu yönünden giriş yapan ticari gemilerin İran karasularındaki kuzey koridorunu kullanması öngörülüyor. Basra Körfezi’nden çıkarak boğazdan geçen gemilerin ise Umman karasularındaki güney koridoruna yönlendirilmesi planlanıyor.

İran ve Umman arasında yürütülen görüşmelerde deniz yollarının kontrolü, gemilerin güvenliği ve geçiş şartları ele alınıyor. Associated Press, plan kapsamında İran’ın boğaza giriş yapan, Umman’ın ise boğazdan çıkan gemilerin kullandığı deniz hattını yönetmesinin değerlendirildiğini bildirdi.

GEÇİŞ ÜCRETİ ALINMAMASI PLANLANIYOR

Axios’un aktardığı anlaşma taslağına göre geçici düzenlemenin yürürlükte olduğu dönemde ticari gemilerden herhangi bir geçiş ücreti alınmayacak. Deniz güvenliği ve çevresel hizmetler karşılığında ücret talep edilip edilmeyeceği, görüşmelerde taraflar arasındaki başlıklardan biri olarak yer aldı.

ABD yönetiminin, İran’ın gemilerden geçiş ücreti almasına ve boğazdaki uluslararası deniz trafiği üzerinde tek taraflı yetki kurmasına karşı çıktığı bildirildi. İran ve Umman arasında gündeme gelen farklı önerilerde hizmet ücreti alınması seçeneği bulunmasına rağmen Amerikalı yetkililer geçişlerin ücretsiz olması gerektiğini savundu.

DENİZ MAYINLARININ 30 GÜNDE TEMİZLENMESİ HEDEFLENİYOR

Tarafların, Hürmüz Boğazı ve çevresindeki deniz mayınlarının geçici anlaşmanın başlamasından itibaren 30 gün içinde temizlenmesini hedeflediği belirtildi. Mayın temizleme çalışmalarının güvenli deniz taşımacılığının yeniden sağlanması ve ticari gemilerin belirlenen koridorları kullanabilmesi açısından anlaşmanın temel maddelerinden biri olduğu kaydedildi.

Mayınların temizlenmesi, gemi geçişlerinin yeniden düzenlenmesi ve taraflar arasında deniz güvenliğine ilişkin bir iletişim mekanizması kurulması planlanan uygulamalar arasında gösterildi. Anlaşma metninin henüz taraflarca resmen onaylanmadığı ve müzakerelerin devam ettiği bildirildi.

ABD ORDUSUNDA THAAD VE PATRIOT STOKU UYARISI

CNN’e konuşan ve Pentagon’un mühimmat değerlendirmeleri hakkında bilgi sahibi olduğu belirtilen kaynaklar, ABD ordusunun İran ile devam eden karşılıklı saldırılar sırasında hava savunma füzelerinin önemli bölümünü kullandığını ileri sürdü.

Son envanter raporlarına aşina iki kaynağın verdiği bilgilere göre ABD, savaş öncesindeki miktarla karşılaştırıldığında Terminal Yüksek İrtifa Alan Savunması sistemi için kullanılan THAAD önleme füzelerinin yaklaşık yüzde 80’ini tüketti. Patriot hava savunma sistemlerinde kullanılan önleme füzelerinin ise çatışmaların başlangıcından itibaren yaklaşık yarısının harcandığı iddia edildi.

Pentagon içindeki son raporlara aşina bir başka kaynak, ABD ordusunun uzun menzilli ve yüksek isabet oranına sahip bazı karadan havaya füzelerinin neredeyse tamamını çatışma sırasında kullandığını öne sürdü. Pentagon, açıklanan stok rakamlarını ayrıntılı biçimde doğrulamadı.

SAVAŞ ÖNCESİ ENVANTERDE 2 BİN 200 PATRIOT BULUNUYORDU

Stratejik ve Uluslararası Çalışmalar Merkezi’nin tahminlerine göre İran ile çatışmalar başlamadan önce ABD’nin envanterinde yaklaşık 2 bin 200 Patriot önleme füzesi ile 452 THAAD füzesi bulunuyordu.

Merkezin mühimmat stoklarına ilişkin değerlendirmesinde ABD’nin mevcut çatışmayı sürdürmek için yeterli füzesinin bulunduğu, asıl riskin gelecekte yaşanabilecek başka geniş çaplı çatışmalarda ortaya çıkabileceği belirtildi. Kullanılan füzelerin üretim süreleri ve üretim kapasitesi, stokların kısa sürede eski seviyelerine çıkarılmasını zorlaştıran unsurlar arasında gösterildi.

THAAD STOKLARININ YENİLENMESİ ÜÇ YILDAN FAZLA SÜREBİLİR

Stratejik ve Uluslararası Çalışmalar Merkezi’nin tahmininde, THAAD füze envanterinin İran savaşı öncesindeki seviyeye yeniden yükseltilmesinin üç yıl veya daha uzun sürebileceği ifade edildi. Üretim hızının çatışma sırasında kullanılan füze miktarının gerisinde kalması, ABD ordusundaki mühimmat tartışmalarının temel nedenlerinden biri olarak gösterildi.

ABD’li komutanların, mühimmat kullanımının uzun vadeli askerî hazırlık üzerindeki etkilerine ilişkin yönetimi uyardığı öne sürüldü. Hava savunma sistemlerinde kullanılan füzelerin tükenme hızı, ABD’nin İran’a yönelik uzun süreli operasyon düzenleme kapasitesine ilişkin tartışmaları da gündeme getirdi.

KÖRFEZ ÜLKELERİNDE HAVA SAVUNMASI ENDİŞESİ

ABD’ye askerî üslerini kullandıran ve İran’ın saldırılarına hedef olan bazı Körfez ülkelerinin de hava savunma stoklarına ilişkin endişelerini Washington yönetimine ilettiği bildirildi. Bölge ülkelerinin, Trump yönetiminin çatışmayı yeniden tırmandırması durumunda İran’ın olası füze ve insansız hava aracı saldırılarına karşı savunma kapasitesinin yetersiz kalmasından kaygı duyduğu aktarıldı.

Körfez ülkelerinin değerlendirmelerinde Patriot ve THAAD sistemlerinde kullanılan önleme füzelerinin azalmasının bölgedeki ABD üsleri, enerji tesisleri ve kritik altyapının korunmasını zorlaştırabileceği belirtildi. Söz konusu endişelerin, Trump’ın Orta Doğu’daki müttefik ülkelerin liderleriyle gerçekleştirdiği temaslarda da gündeme geldiği kaydedildi.

İRAN’A YÖNELİK HAFTA SONU SALDIRILARI İPTAL EDİLDİ

CNN’in birden fazla kaynağa dayandırdığı haberine göre İran’ın enerji tesisleri dahil kritik altyapısına yönelik yeni ABD saldırıları için hazırlık yapıldı. Pentagon’un saldırı planlarının nihai onay aşamasına ulaştığı ancak operasyonların daha sonra iptal edildiği öne sürüldü.

Mühimmat stoklarına ilişkin uyarıların, saldırıların İran’ın misillemesine yol açabileceğine yönelik istihbarat değerlendirmelerinin ve Körfez ülkelerinin güvenlik kaygılarının iptal kararında etkili olduğu iddia edildi. Cumhuriyetçi yönetimden ismi açıklanmayan üst düzey bir yetkili, Trump’ın cumartesi günü Orta Doğu’daki müttefiklerle görüşmesinin ardından İran’a yeni saldırı düzenlemekten vazgeçtiğini söyledi.

PENTAGON: İHTİYAÇ DUYULAN HER ŞEYE SAHİBİZ

Pentagon Sözcüsü Sean Parnell, ABD ordusunun operasyon kabiliyetine yönelik tartışmalar hakkında açıklama yaptı. Parnell, ABD ordusunun dünyanın en güçlü ordusu olduğunu belirterek Başkan’ın seçeceği yer ve zamanda harekât düzenlemek için ihtiyaç duyulan bütün imkânlara sahip olduklarını söyledi.

Pentagon yönetimi, mühimmat stoklarının operasyonları engelleyecek seviyeye düştüğü yönündeki iddiaları kabul etmedi. ABD basınında yer alan değerlendirmelerde ise füze stoklarına ilişkin uyarıların, İran’a karşı uzun süreli ve yüksek yoğunluklu saldırıların sürdürülebilirliğini tartışmaya açtığı ifade edildi.

CENTCOM: GÜNEY ROTASI TİCARİ GEMİLERE AÇIK

ABD Merkez Kuvvetler Komutanlığı, Hürmüz Boğazı’ndaki güney rotasının bütün ticari gemilere açık kalmaya devam ettiğini duyurdu. CENTCOM, ABD güçlerinin son üç aylık dönemde binden fazla geminin boğazdan geçişine yardım ettiğini ve ticari geçişlerin sürdüğünü bildirdi.

Komutanlığın açıklamasında İran’ın saldırılarına rağmen gemilerin güvenli şekilde yönlendirildiği ve deniz trafiğinin tamamen durmadığı belirtildi. CENTCOM daha önce de mayıs ayının başından itibaren yaklaşık bin gemi ile 500 milyon varil ham petrolün boğazdan geçmesine yardım edildiğini açıklamıştı.