Trump Zelenskiy görüşmesinden öne çıkanlar Dış Haberler

Ukrayna Devlet Başkanı Volodimir Zelenskiy, dün akşam füze saldırıları altındaki Kiev'den ayrılarak ABD Başkanı Donald Trump'ın Florida'daki Mar-a-Lago'daki malikanesine geldi. Zelenskiy'nin görüşme amacı, Rusya'nın 2022'de başlattığı savaşı sona erdirmeye yönelik revize edilmiş 20 maddelik barış planı için ABD Başkanı Donald Trump'ın onayını almaktı.

Üç saati aşkın görüşmenin ardından, her iki lider de sürecin karmaşık olduğunu ve zaman alacağını vurguladı. Günün erken saatlerinde Rusya Devlet Başkanı Vladimir Putin ile telefon görüşmesi yapan Trump ise Moskova'ya yönelik görece anlayışlı yaklaşımını sürdürdü.

Buna karşın, önceki bazı temasların aksine Trump bu kez Zelenskiy'i övdü ve barışın yakın olduğuna dair iyimserliğini korudu.

Zelenskiy: Barış planının yüzde 90'ında uzlaşı sağlandı Haberi Görüntüle

ABD Başkanı, "Gerçekten çok yaklaştığımızı düşünüyorum, belki de çok ama çok yakınız" dedi.

Trump, önümüzdeki haftalarda ABD, Ukrayna ve Avrupalı ekiplerin, muhtemelen Washington'da, görüşmelere devam edeceğini söyledi. Ayrıca, olası bir barış anlaşmasının yürürlüğe girebilmesi için onayı gereken Putin ile yeniden konuşması bekleniyor.

CNN International Trump-Zelenskiy görüşmesinden öne çıkan başlıkları derledi: #resim#1326694# "SAVAŞ YA BİTECEK YA DA SÜRESİZ DEVAM EDECEK"

Trump, Mar-a-Lago'nun merdivenlerinde Zelenskiy ile tokalaştıktan sonra, Ukrayna savaşını bitirmek için aklında belirli bir takvim olmadığını söyledi.

Ancak aynı zamanda, temsilcisi Steve Witkoff ve damadı Jared Kushner’in yürüttüğü yoğun diplomasi trafiğiyle birlikte, yaklaşık dört yıldır süren savaşın sona ermesi için en uygun döneme girildiğini ima etti.

"Bence görüşmelerin son aşamalarındayız, ne olacağını göreceğiz" diyen Trump, şöyle devam etti: "Ya sona erecek ya da çok uzun süre devam edecek ve milyonlarca insan daha hayatını kaybedecek"

Trump, barış görüşmelerinin yavaş ilerlemesinden duyduğu rahatsızlığı sık sık dile getiriyor ve zaman zaman hem Zelenskiy'i hem de Putin'i çatışmanın bitmemesinden sorumlu tutuyor. 2024 seçim kampanyası sırasında göreve gelir gelmez savaşı bir gün içinde bitirebileceğini söylemişti. Ancak şimdi bunun düşündüğünden daha zor olduğunu kabul ediyor; bunda Putin'le sıcak bir kişisel ilişki kuramamasının da payı olduğunu belirtiyor.

Herhangi bir somut duyuru yapılmadan sona eren görüşme de bu zorlukları gözler önüne serdi.

"Bir ya da iki son derece dikenli, çok zor mesele var ama bence gayet iyi gidiyoruz" diyen Trump, "Bugün çok ilerleme kaydettik ama asıl ilerleme son bir ayda oldu. Bu bir günlük bir anlaşma değil; son derece karmaşık bir süreç" ifadelerini kullandı.

Trump, barışın mümkün olup olmadığına dair netliğin ne zaman ortaya çıkabileceğine ilişkin de alışıldık zaman çizelgesini paylaştı:

"Olmaması da mümkün. Birkaç hafta içinde bir şekilde anlayacağız."

"PUTİN YOKTU AMA ETKİSİ HİSSEDİLDİ"

Putin, Florida'daki görüşmeye katılmak için Rusya'dan ayrılmadı. Ağustos ayında Trump'la görüşmek üzere Alaska'ya yaptığı ziyaret dışında, yıllardır ABD'ye gitmiyor.

Ancak fiziksel olarak masada olmaması, etkisinin hissedilmediği anlamına gelmedi. Trump, Zelenskiy ile görüşmeden önce Rus liderle bir saatten uzun bir telefon görüşmesi yaptı; Kremlin, bu görüşmenin ABD Başkanı'nın talebiyle gerçekleştiğini açıkladı. Trump ayrıca, Zelenskiy ile temaslarının ardından Putin'le yeniden konuşacağını söyledi.

Trump'ın Putin'le yaptığı görüşme, Zelenskiy ile olumlu bir temas kurulmasına engel olmadı. Ancak Trump, Putin'i bir konuda özellikle övdü: Müzakerelerin kilit başlıklarından biri olan Zaporijya nükleer santralinin yönetimi.

Trump, "Başkan Putin aslında Ukrayna ile birlikte santralin yeniden açılması için çalışıyor. O tesisi bombalamıyor olması büyük bir adım." dedi.

Trump, Putin’in barış konusunda samimi olduğuna inandığını da yineledi ve şöyle konuştu: "Bunun olmasını istiyor. Gerçekten istiyor. Bana çok net bir şekilde söyledi, ben de ona inanıyorum"

"SON YÜZDE 10"

Görüşme öncesinde Zelenskiy, barış planının yüzde 90'ı üzerinde mutabakata varıldığını söylemişti; bu oran ABD'li yetkililer tarafından da sıkça dile getiriliyor. Görüşme sonrasında da aynı ifadeyi kullandı, ancak Trump yüzdelerle konuşmayı sevmediğini belirtti.

Yine de çözülmesi en zor olan kısım, geriye kalan bu yüzde 10. Zelenskiy'in de ima ettiği üzere, başlıca anlaşmazlık noktaları nükleer santralin geleceği ve toprak tavizleri meselesi.

Trump, Rusya'nın daha fazla ilerlemesinden önce toprak konusunda anlaşmaya varmanın daha doğru olabileceğini savundu ve şöyle dedi:

"O toprakların bir kısmı zaten alındı. Bir kısmı belki pazarlığa açık ama önümüzdeki aylarda ele geçirilebilir. Peki şimdi anlaşma yapmak daha iyi değil mi?"

Görüşme öncesinde Zelenskiy daha esnek bir tutum sergileyerek, herhangi bir barış anlaşmasını referanduma götürmeye hazır olduğunu söylemişti. (Ukrayna Anayasası, ülke sınırlarında yapılacak değişikliklerin halk oylamasına sunulmasını şart koşuyor.) Ancak bunun için ateşkes gerektiğini vurguladı.

Pazar günkü görüşmeler öncesinde Ukrayna'ya yeni füze ve İHA saldırıları düzenleyen Rusya ise ateşkes tartışmalarını reddediyor.

Putin ile Trump arasındaki telefon görüşmesinde de iki liderin, geçici bir ateşkesin çatışmayı yalnızca uzatacağı görüşünü "genel olarak paylaştıkları" ifade edildi. Kremlin, "cephedeki durum göz önüne alındığında" Ukrayna'nın, Putin'in hedefindeki kilit bölge olan doğudaki Donbas'ın geleceği konusunda yakında bir karar vermesi gerektiğini söyledi.

Trump, Zelenskiy ile görüşmesinin ardından, "büyük meselelerden biri" olarak tanımladığı bölgenin kaderi konusunda "anlaşmaya yaklaştıklarını" ifade etti.

"KARMAŞIK BİR İLİŞKİ"

Trump ve Zelenskiy arasında Beyaz Saray'da şubat ayında gerçekleşen ve fiyaskoyla sonuçlanan ilk görüşmeden bu yana, Trump'ın Zelenskiy ile her görüşmesinin tonu ve atmosferi yakından izleniyor. Sonraki görüşmeler hiçbir zaman o düzeyde bir gerilime sahne olmadı, ancak bazıları kapalı kapılar ardında zorlu geçti.

Trump, Zelenskiy'i Palm Beach'teki malikanesinde karşılarken övgüde bulundu:

"Bu beyefendi çok sıkı çalıştı, çok cesur ve halkı da çok cesur" dedi.

Zelenskiy ise konuşmasına Trump'a teşekkür ederek başladı ve bitirdi. Bu, şubat ayında Trump ve Başkan Yardımcısı JD Vance'in, ABD'nin arabuluculuk rolü için yeterince teşekkür etmediği gerekçesiyle Zelenskiy ile tartışmasının ardından dikkat çekici bir detaydı.

Trump, geçmişte Mar-a-Lago'yu Çin lideri Şi Cinping ve Japonya Başbakanı Şinzo Abe gibi dünya liderleriyle daha kişisel ilişkiler kurmak için kullanmıştı.

Pazar günkü görüşmenin asıl amacının bu olduğu söylenemez, Zelenskiy Palm Beach'e, Trump tatillerini burada geçirdiği için geldi, ancak mekan, Beyaz Saray'a kıyasla daha gayriresmi bir atmosfer sundu.

Trump görüşme sonunda şöyle konuştu:

"Zelenskiy içeri girdi, 'Burası muhteşem' dedi. Sanırım artık Beyaz Saray'a gitmek istemiyor"