Trump, NATO yu fabrika ayarlarına döndürüyor: ABD, Irak ve Kosova dan çekilecek Sözcü Gazetesi

ABD Başkanı Donald Trump, NATO’nun ittifak sınırları dışındaki faaliyetlerini büyük oranda azaltmaya zorluyor.

Dört NATO diplomatı Washington'un ittifakı katı bir Avrupa-Atlantik savunma paktı olarak kurguladığını ve Afrika, Asya ve Orta Doğu'daki gücünü azaltmayı planlıyor.

İttifakın kriz yönetimi ile değer odaklı girişimlerden çekilmesi hedefleniyor. Kurum içinde "fabrika ayarlarına dönüş" olarak adlandırılan bu süreç savunma ile caydırıcılık dışındaki görevlerin sonlandırılmasını içeriyor.

Pentagon yetkilisi Elbridge Colby bu stratejiyi "NATO 3.0" olarak tanımlıyor. Colby savunma bakanlarına hitaben "Her görev en yüksek önceliğe sahip olamaz. Her askeri mühimmat altın kaplama olamaz" ifadelerini kullandı.

Fabrika ayarlarına dönmek amacıyla Washington yönetimi, Irak'taki NATO misyonunun Eylül ayı gibi erken bir tarihte bitirilmesini talep etti.

2018 yılında kurulan bu askeri danışmanlık görevi, polis teşkilatı gibi güvenlik kurumlarını güçlendirmeyi hedefliyordu.

ABD ayrıca 2024 yılında Bağdat ile yapılan anlaşma kapsamında kendi 2 bin 500 askerini de ülkeden çekmeye hazırlanıyor.

Beyaz Saray yetkilileri bu hamleyi Trump’ın "sonsuz savaşları bitirme sözünü tutması" olarak nitelendiriyor.

Uzmanlar NATO’nun ve ABD’nin bölgeden çekilmesinin IŞİD gibi grupları güçlendirebileceği uyarısında bulundu.

Kuzeydeki Kürdistan Bölgesel Yönetimi açısından bu durumun istikrarsızlaştırıcı etkileri olabileceği de vurgulandı.

Amerika Birleşik Devletleri Balkanlar’daki NATO liderliğindeki Kosova Gücü’nün (KFOR) faaliyetlerini kademeli olarak sonlandırmak istiyor.

1999 yılındaki Yugoslavya savaşlarından sonra kurulan bu uluslararası barış gücü bünyesinde halihazırda yaklaşık 4 bin 500 asker barındırıyor.

Avrupalı müttefikler tartışmaların henüz başında olunmasına rağmen bu durumdan büyük endişe duyuyor.

Uzmanlar NATO’nun bölgeden çekilmesinin Kosova’nın kuzeyindeki Sırp ayrılıkçıları cesaretlendirebileceğini savunuyor.

Bu durumun Bosna’daki Sırp bölgelerinde benzer bir etki yaratmasından korkuluyor. Üst düzey bir NATO diplomatı "Batı Balkanlar'daki olaylar hızla tırmanabilir" uyarısıyla endişelerini dile getirdi.

Washington Temmuz ayında Ankara’da düzenlenecek yıllık zirveye Ukrayna ile Hint-Pasifik ortaklarının resmi katılımını engellemek için kulis yaptı.

Avustralya, Yeni Zelanda, Japonya, Güney Kore gibi ülkelerin sadece yan etkinliklere davet edilmesi planlanıyor. Bu hamle zirve toplantılarının sayısını azaltma gerekçesiyle savunuluyor.

Ortak ülkelerin resmi görüşmelerin dışında tutulması NATO’nun odağını tamamen çekirdek meselelere çevirdiğine dair bir sinyal olarak görülüyor.

Eski NATO sözcüsü Oana Lungescu bu yaklaşımın kurumsal bir öncelik değişimi olduğunu belirtti.

Stratejik ortakların zirve marjında etkisizleştirilmesi ittifakın küresel ortaklık vizyonundan geri adım attığını gösterdi. Beyaz Saray ise ortaklık programları hakkında kamuoyuna resmi açıklama yapmaktan kaçındı.