Trump Hürmüz e gemi gönderecekler dedi, İngiltere yalanladı

ABD ile İran arasında Pakistan’nın başkenti İslamabad'da 21 saat süren kritik müzakerelerden sonuç çıkmadı. Taraflar görüşmelerin anlaşma sağlanamadan sona erdiğini açıklarken, ABD Başkanı Donald Trump'tan İran’a yönelik yeni bir tehditte bulundu.

“İNGİLTERE VE BİRKAÇ BAŞKA ÜLKE DE MAYIN TARAMA GEMİSİ GÖNDERİYOR"

ABD Donanmasının  Hürmüz Boğazı'nı abluka altına alma sürecini başlatacağını belirten Trump, “Herkesin girmesine izin verilen, herkesin çıkmasına izin verilen bir temele ulaşacağız. Ayrıca İranlıların boğaza döşediği mayınları imha etmeye başlayacağız. Bize veya barışçıl gemilere ateş eden herhangi bir İranlı cehenneme gönderilecek” ifadelerini kullandı.

ABD ve diğer ülkelerin İran tarafından döşenen mayınları temizlemek amacıyla Hürmüz Boğazı'na mayın tarama gemileri göndereceğini açıklayan Trump, "Bölgede mayın tarama gemilerimiz var. Son teknoloji, son derece gelişmiş sualtı mayın tarama gemilerimiz mevcut; bunların yanı sıra daha geleneksel mayın tarama gemilerini de bölgeye sevk ediyoruz. Anladığım kadarıyla İngiltere ve birkaç başka ülke de mayın tarama gemisi gönderiyor" dedi.

İNGİLTERE ABLUKANIN PARÇASI OLMAYACAK

Ancak Trump’ın açıklamalarına İngiltere cephesinden yalanlama geldi. Sky News’e konuşan ve ismi açıklanmayan bir hükümet yetkilisi, Hürmüz Boğazı’nda uygulanacak herhangi bir ablukanın parçası olmayacaklarını belirtti. Londra'nın seyrüsefer özgürlüğünü savunduğunu vurgulayan yetkili, “Küresel ekonomiyi ve ülke içindeki yaşam maliyetlerini desteklemek için acilen ihtiyaç duyulan seyrüsefer özgürlüğünü ve Hürmüz Boğazı’nın açık kalmasını desteklemeye devam ediyoruz” dedi. Yetkili ayrıca, “Hürmüz Boğazı geçiş ücreti uygulamasına tabi tutulmamalıdır” ifadelerini de kullandı.

İRAN’DAN TRUMP’IN TEHDİDİNE İLK YANIT: HERHANGİ BİR YANLIŞ HAMLE ÖLÜMCÜL BİR GİRDABA HAPSEDECEK

Trump’ın söz konusu tehdidine İran cephesinden ilk yanıt ise Devrim Muhafızları Ordusu’ndan geldi. Devrim Muhafızları Ordusu Deniz Kuvvetleri Komutanlığı’nın sosyal medya hesabından yapılan paylaşımda, Hürmüz Boğazı'na ilişkin görüntüler paylaştı. Paylaşılan görüntülerde bir insansız hava aracının (İHA) Hürmüz Boğazı üzerinde gözlem yaptığı görüldü. Görüntülerle birlikte yayımlanan açıklamada ise "Tüm trafik, silahlı kuvvetlerin kontrolü altında. Yapılacak herhangi bir yanlış hamle, düşmanı Hürmüz Boğazı'nda ölümcül bir girdaba hapsedecek." ifadeleri kullanıldı.

"BOĞAZA YAKLAŞAN HERHANGİ BİR ASKERİ GEMİ ATEŞKES İHLALİ SAYILACAK"

İran Devrim Muhafızları tarafından yapılan ikinci bir açıklamada ise "DMO Deniz Kuvvetleri, bazı düşman yetkililerin asılsız iddialarının aksine, Hürmüz Boğazı’nın akıllı bir şekilde kontrol ve yönetim altında olduğunu ve belirlenen kurallar çerçevesinde zararsız sivil gemilerin geçişine açık olduğunu bildirmektedir. Ancak hangi gerekçeyle olursa olsun Hürmüz Boğazı’na yaklaşmak isteyen askeri gemilerin bu girişimi ateşkes ihlali sayılacak ve sert şekilde karşılık verilecektir" denildi.

“SAVAŞIRSANIZ SAVAŞIRIZ, MANTIKLA YAKLAŞIRSANIZ MANTIKLA KARŞILIK VERİRİZ"

Pakistan'ın başkenti İslamabad’da ABD ile müzakerelere katılan İran heyetine başkanlık eden İran Meclis Başkanı Muhammed Bakır Kalibaf, ülkesine dönüşünün ardından basın mensuplarına açıklamada bulundu. Müzakerelerin, "çok yoğun, ciddi ve zorlu" geçtiğini aktaran Kalibaf, ABD tarafına güvenmediklerini baştan söylediklerini, çünkü 2 defa müzakerelerin ortasında kendilerine saldırı yapıldığını belirtti. Kalibaf, 20 saatten fazla süren görüşmeler gerçekleştirdikleri için İran heyetine teşekkür ederek, ABD tarafından yapılan tehditlerin İran halkı üstünde bir etkisinin olmadığını ve bunu ispatladıklarını ifade etti. "Eğer ABD kendisi için bir çıkış yolu bulmak istiyorsa, tek bir yol var, o da karar vermek ve İran halkının güvenini kazanmaktır." diyen Kalibaf, ABD'ye şöyle seslendi: "Eğer savaşırsanız savaşırız ve eğer mantıkla yaklaşırsanız, biz de mantıkla karşılık veririz. Hiçbir tehdide boyun eğmeyeceğiz. İrademizi bir kez daha sınayacak olurlarsa, onlara daha büyük bir ders vereceğiz."

21 SAATLİK GÖRÜŞMELERDEN SONUÇ ÇIKMADI

ABD ile İran arasında Pakistan’ın başkenti İslamabad'da 21 saat süren kritik müzakerelerden sonuç çıkmadı. ABD tarafı, İran’a nükleer programını tamamen sonlandırmasını içeren bir teklif sundu. Tahran ise bu talebi reddederek kendi önerisini masaya koydu. Tarafların karşılıklı geri adım atmamasıyla müzakereler çıkmaza girdi. ABD Başkan Yardımcısı J.D. Vance, “Kırmızı çizgilerimizi net şekilde ortaya koyduk, ancak İran bu şartları kabul etmemeyi tercih etti” diyerek sürecin neden tıkandığını özetledi.  İran medyasında ise İslamabad'daki Tahran-Washington görüşmelerinde ortak bir çerçeveye ve anlaşmaya varılamamasının nedeninin, ABD'nin aşırı talepleri olduğu öne sürüldü.

ASKERİ BASKI SONUÇ VERMEDİ

Şubat ayında Cenevre’de sonuçsuz kalan görüşmelerin ardından ABD’nin İran’a yönelik başlattığı geniş çaplı saldırılar da beklenen sonucu vermedi. Pentagon verilerine göre 13 binden fazla hedefin vurulduğu 38 günlük operasyonlara rağmen İran geri adım atmadı. Tahran yönetimi, askeri baskının kararlarını değiştirmeyeceğini açıkça ortaya koydu.

İRAN’DAN KARARLILIK MESAJI

İran Dışişleri Bakanlığı, görüşmelerin ardından yaptığı açıklamada, ülkenin nükleer programına ilişkin geri adım atmayacağını vurguladı. Açıklamada, “Ulusumuzun çıkarlarını ve haklarını savunma konusundaki kararlılığımız daha da güçlendi” denildi. ran, nükleer faaliyetlerin tamamen sonlandırılmasına yönelik talepleri egemenlik hakkı kapsamında değerlendirerek reddetti.

KRİZİN MERKEZİNDE HÜRMÜZ BOĞAZI VAR

Görüşmelerin en kritik başlıklarından biri Hürmüz Boğazı oldu. İran, boğazın kontrolü ve güvenliğini öncelikli gündem maddesi haline getirirken, ABD ile bu konuda da uzlaşı sağlanamadı. Uzmanlara göre olası bir çatışma, küresel enerji piyasalarını derinden sarsabilir. Daha önce Hürmüz Boğazı’nda yaşanan krizlerde petrol arzının yaklaşık yüzde 20’sinin kesintiye uğraması, dünya genelinde ciddi ekonomik dalgalanmalara yol açmıştı.

MASADA İKİ SEÇENEK: UZUN MÜZAKERE YA DA SAVAŞ

The New York Times’ın analizine göre, ABD yönetimi ya İran’la yıllar sürebilecek yeni bir müzakere sürecine girecek ya da Hürmüz Boğazı’nın kontrolünü de kapsayan geniş çaplı bir çatışma riskini göze alacak. Tarafların mevcut pozisyonlarını koruması, kısa vadede yeni bir uzlaşı ihtimalini zayıflatırken, bölgedeki gerilimin süreceğine işaret ediyor.