Trump doğumla vatandaşlığı kaldırıyor: Bu uygulamayı sona erdiriyoruz

ABD Başkanı Donald Trump, ülkede doğan çocuklara otomatik vatandaşlık hakkı tanıyan uygulamaya karşı yeni bir adım attı. Trump, doğumla vatandaşlığın kölelik döneminden kalan bir uygulama olduğunu savunarak, “Bu uygulamayı sona erdiriyoruz” dedi. Ancak ABD Yüksek Mahkemesi, Trump’ın daha geniş kapsamlı önceki girişimini 30 Haziran’da Anayasa’nın 14. Değişikliği’ne aykırı bularak iptal etmişti. Trump yönetimi bu kez kapsamı daraltan iki yeni başkanlık kararnamesiyle yeniden harekete geçti.

TRUMP: BU UYGULAMAYI SONA ERDİRİYORUZ

Trump, Beyaz Saray’da yaptığı açıklamada doğumla vatandaşlık uygulamasını hedef aldı.

“Sanırım doğumla vatandaşlık hakkını uygulayan tek ülke biziz” diyen Trump, uygulamanın kölelik döneminden kaldığını savundu ve yönetiminin bunu sona erdirmek için harekete geçtiğini söyledi.

Trump’ın ABD’nin bu hakkı tanıyan tek ülke olduğu yönündeki ifadesi ise doğru değil. Dünyada ABD dışında da topraklarında doğan çocuklara çeşitli koşullarla vatandaşlık veren ülkeler bulunuyor.

İKİ YENİ KARARNAME İMZALADI

Trump’ın açıklaması yeni bir hukuki hamleyle birlikte geldi. ABD Başkanı, 6 Ağustos’ta doğumla vatandaşlığı ve “doğum turizmi” olarak adlandırılan uygulamayı sınırlamayı hedefleyen iki başkanlık kararnamesine imza attı.

Yeni düzenlemeler, Trump’ın 2025’te imzaladığı ilk kararnameden daha dar bir kapsam taşıyor. Yeni adımda bazı yabancı hükümet görevlileri, belirli yabancı kuruluşlarla bağlantılı kişiler ve vatandaşlık elde etmek amacıyla gerçekleştirildiği öne sürülen bazı ticari doğum düzenlemelerinden dünyaya gelen çocuklar hedef alınıyor. Yönetim ayrıca “doğum turizmini” engellemek amacıyla vize kurallarını sıkılaştırmayı planlıyor.

YÜKSEK MAHKEME DAHA ÖNCE DURDURMUŞTU

Trump’ın doğumla vatandaşlığı sınırlandırma girişiminin önündeki en büyük engel ABD Anayasası.

ABD Anayasası’nın 14. Değişikliği, ülkede doğan veya vatandaşlığa kabul edilen ve ABD’nin yargı yetkisine tabi olan kişilerin vatandaşlığını güvence altına alıyor.

Yüksek Mahkeme de 30 Haziran 2026’da verdiği 6’ya karşı 3 oyla Trump’ın önceki kararnamesini geçersiz kıldı. Mahkeme, ABD’de yasa dışı olarak bulunan veya geçici vizelerle yaşayan ebeveynlerin ülkede doğan çocuklarının da doğuştan vatandaş olduğunu hükme bağladı.

KARAR KİMLERİ ETKİLEYEBİLİR?

Trump yönetiminin istediği ölçüde bir sınırlama hukuken yürürlüğe girebilirse, en önemli sonuç ABD’de doğmanın tek başına bazı çocuklar için otomatik Amerikan vatandaşlığı sağlamaması olacak.

Böyle bir değişiklik özellikle ABD vatandaşı veya kalıcı oturum sahibi olmayan bazı yabancıların ülkede dünyaya gelen çocuklarının statüsünü etkileyebilir. Çocuğun ABD pasaportu alması, vatandaşlığa bağlı haklardan yararlanması ve ilerleyen yıllarda eğitim, çalışma ve siyasi haklar gibi alanlarda sahip olacağı statü doğrudan etkilenebilir.

Ayrıca “çocuğum ABD’de doğarsa Amerikan vatandaşı olur” düşüncesiyle yapılan doğum amaçlı seyahatleri de hedef alıyor. Yeni kararname kapsamında yönetim, bu amaçla ülkeye giriş yaptığından şüphelenilen kişilere yönelik vize tedbirlerini ağırlaştırmayı değerlendiriyor.