Trump defalarca Yok edildi demişti: Kriz yeniden patlama noktasında... İran kan dökmeye hazır

ABD Başkanı Donald Trump, 12 güren savaşın İsrail-İran savaşının ardından Tahran'ın nükleer programının “yok edildiğini” defalarca dile getirmesine rağmen, yeniden askeri seçeneklerin masada olduğuna ilişkin tansiyonu yükselten açıklamaları ile dikkat çekti.

ABD istihbaratının İran’ın “nükleer silah üretmediği” değerlendirmesine rağmen Trump, "Gece yarısı çekici" adı verilen operasyonun ardından “İran’ın kilit nükleer zenginleştirme tesisleri tamamen ve bütünüyle yok edildi” demişti.

Trump'ın, İran'ın nükleer kapasitesinin yok edildiğini şu sözlerle açıklamıştı:

16 Temmuz: Tüm potansiyel nükleer kapasitelerini devre dışı bıraktık31 Temmuz: Tamamen yok ettik18 Ağustos: İran'ın gelecekteki nükleer kapasitesini tamamen ortadan kaldırdık20 Eylül: Zenginleştirilmiş uranyumlarını tamamen yok ederek İran'ın nükleer umutlarını da ortadan kaldırdım13 Ekim: Nükleer programları yok. Tamamen ortadan kaldırıldı11 Kasım: İran'ın nükleer kapasitesini tamamen yok ettik19 Kasım: İran'ın nükleer kapasitesini çok hızlı, güçlü ve etkili bir şekilde ortadan kaldırdık11 Aralık: Nükleer kapasitelerini tamamen yok ettik8 Ocak: İran'ın nükleer tehdidini ortadan kaldırdık ve yok ettik20 Ocak: Nükleer zenginleştirme kapasitelerini yok ettik13 Şubat: İran'ın nükleer potansiyel kapasitesinin tamamen yok edilmesi sağlandı

Ancak CNN International tarafından yayımlanan bir istihbarat değerlendirmesinde, saldırıların İran’ın nükleer programını tamamen yok etmediği, yalnızca birkaç ay geriye götürmüş olabileceği belirtildi.

NÜKLEER İDDİASI YENİDEN MASADA

Washington yönetiminin son dönemdeki söylemleri, İran’a yönelik olası yeni bir operasyonun gerekçesi konusunda soru işaretlerini artırdı.

İran ve ABD arasındaki müzakerelere rağmen iki ülke arasındaki gerilim yeniden artarken Tahran'ın nükleer kapasitesi yeniden gündeme geldi.

Washington ile Tahran arasındaki tansiyonun en yüksek seviyede olduğunu ifade eden Trump, ABD'yi vurabilecek füzeler geliştirdiğini öne sürdü ve İran’ın nükleer silah geliştirmesine karşı askeri güç kullanabileceklerini söyledi.

Trump yönetimi, son günlerde İran’ın nükleer tehdidine yeniden vurgu yaptı. ABD Başkan Yardımcısı JD Vance, İsviçre'de gerçekleşen müzakerelere ilişkin “Buradaki öncelikli amacımız, İran’ın nükleer silah elde etmesini istememektir” dedi.

Trump'ın Özel Temsilcisi Steve Witkoff ise “Sivil nükleer enerji için gerekenin çok ötesinde zenginleştirme yapıyorlar. Bu oran %60’a kadar çıktı. Muhtemelen endüstriyel düzeyde bomba yapımında kullanılacak malzemeye sahip olmalarına bir hafta kaldı” ifadelerini kullandı.

Beyaz Saray Sözcüsü Karoline Leavitt, konuya ilişkin yaptığı değerlendirmede, “İran’a karşı bir saldırı için öne sürülebilecek birçok neden ve argüman var” ifadelerini kullandı.

"KAN DÖKMEYE HAZIR"

The Times gazetesinde yer alan habere göre İran, artan gerilim ortamında dikkat çeken bir stratejik değişime gitti.

Habere göre İran, olası bir çatışmada “çok büyük bir bedel ödeme pahasına bile olsa Amerikan kanı dökmeye hazır” olduğu mesajını verdi.

Uzmanlara göre bu yaklaşım, Tahran’ın artık caydırıcılığı farklı bir seviyeye taşıma arayışının göstergesi oldu.

HAMANEY'DEN "HALEF" PLANI

İran’ın dini lideri Ali Hamaney, 12 gün süren savaş sırasında kritik bir talimat verdi. Hamaney, olası bir suikast riskine karşı üç din adamından oluşan gizli bir halef listesi hazırladı.

Hamaney ayrıca yalnızca kendi yerine değil, atadığı tüm askeri ve sivil liderler için de dört kademeli bir halefiyet sistemi oluşturdu. Bu sistem ile Hamaney, liderlik kadrosunun hedef alınması durumunda rejimin devamlılığını garanti altına almayı amaçladı.

“MOZAİK SAVUNMA” STRATEJİSİ DEVREDE

İran yönetimi, komuta-kontrol yapısında da önemli değişikliklere gitti. Merkezden yönetimin sekteye uğraması ihtimaline karşı, ülke genelinde daha özerk hareket edebilen bir “mozaik yapı” oluşturuldu.

Bu model, rejimin devrilmesi durumunda bile farklı bölgelerde direnişin sürmesini sağlayacak şekilde kurgulandı. Haberde, aynı zamanda 1980’lerdeki İran-Irak Savaşı döneminde kullanılan paralel yapıların yeniden devreye alındığının ifade edildiği aktarıldı.

Uluslararası Kriz Grubu İran Direktörü Ali Vaez, Tahran'ın stratejisini şu sözlerle özetledi:

“Geçen sefer hazırlıksız yakalandılar. Bu sefer ders çıkarıyorlar ve her türlü olasılığa karşı hazırlık yapıyorlar. İran’ın stratejik hedefi teslim olmak değil, hayatta kalmak ve karşı koyma kapasitesini korumaktır.”

İran'ın, geçmişte sınırlı misillemelerle gerilimi kontrol altında tutmaya çalıştığını belirten Vaez, "“İran çok ölçülü bir şekilde karşılık verdi ve hiçbir Amerikan kaybı olmadı. Çok büyük bir bedel anlamına gelse bile bu sefer Trump’ın gelecekte askeri harekât düşünmesini engellemek için Amerikan kanı dökebilirler." dedi.