Trabzon Sıfır Atık Hedef Belgesi kamuoyuna ilan edildi

Sıfır Atık Vakfı koordinasyonunda Trabzon Valiliği himayesinde; Trabzon Büyükşehir Belediyesi, Trabzon Çevre, Şehircilik ve İklim Değişikliği İl Müdürlüğü, Trabzon İl Tarım ve Orman Müdürlüğü, Karadeniz Teknik Üniversitesi, Avrasya Üniversitesi ve Trabzon Üniversitesi iş birliğinde yürütülen çalıştay sürecinin çıktıları, 6 Ağustos 2026 tarihinde Karadeniz Teknik Üniversitesi Osman Turan Kültür ve Kongre Merkezi’nde düzenlenen konferansta kamuoyuyla paylaşıldı.

Sanayi ve Teknoloji Bakanı Mehmet Fatih Kacır’ın teşrifleriyle gerçekleştirilen konferansta, Trabzon’un çevre, iklim değişikliği ve kaynak verimliliği alanındaki mevcut durumu değerlendirilirken, ilin kısa, orta ve uzun vadeli önceliklerini içeren Trabzon Sıfır Atık Hedef Belgesi de Trabzon Çevre, Şehircilik ve İklim Değişikliği İl Müdürü Uğur Korkmaz tarafından kamuoyuna ilan edildi.
Konferansta Sanayi ve Teknoloji Bakanı Mehmet Fatih Kacır, Karadeniz Teknik Üniversitesi Rektörü Prof. Dr. Hamdullah Çuvalcı ve Sıfır Atık Vakfı Başkanı ve COP31 Yüksek Düzeyli İklim Şampiyonu Samed Ağırbaş hitaplarda bulundu.

"YENİ BİR KALKINMA PARADİGMASI İNŞA ETMEK ZORUNDAYIZ"

Sanayi ve Teknoloji Bakanı Mehmet Fatih Kacır, Trabzon’daki çalıştay sürecinde ortak akılla belirlenen hedeflerin somut adımlara dönüşmesinin önemini vurgulayarak, “Sanayi devriminden bu yana insanlık ailesi olarak pek çok alanda muazzam başarı hikayelerine imza attık. Sanayi devrimleri üretim kapasitesini katbekat artırdı. Ancak bu ilerleme yolculuğuna tabiatın kaynaklarını sınırsız kabul eden bir üretim ve tüketim anlayışı da eşlik etti. Sanayi devriminden bu yana 1.5 derece ısınan yerküre alarm veriyor. Bugün bazı bölgeler susuzlukla mücadele ederken bazı bölgeler sel ve orman yangınlarının yıkıcı sonuçları ile karşı karşıya kalıyor. Artık Antarktika’da dahi mikroplastiklere rastlıyoruz. Yeni bir kalkınma paradigmasını hep birlikte inşa etmek zorundayız” dedi.

"BU YAKLAŞIM BİZİM MEDENİYETİMİZİN MAYASINDA VAR"

Cumhurbaşkanı Sayın Recep Tayyip Erdoğan’ın “Daha Adil Bir Dünya Mümkün” sözünü hatırlatan Kacır, “‘Daha adil bir dünya’ sözü tabiatın nimetlerinden faydalanırken aynı zamanda külfetin gelecek nesillere yüklenmesine karşı esaslı bir medeniyet teklifidir. İsrafı oluşmadan önleyen bir yaklaşımla insanlığın kalkınma yolculuğuna yeni bir istikamet çizebiliriz. Bu yaklaşım bizim medeniyetimizin mayasında vardır. Biz nimeti emanet bilen, bereketi israfın değil, paylaşmanın neticesi kabul eden köklü bir irfanın mensuplarıyız. Sayın Emine Erdoğan Hanımefendi tarafından başlatılan Sıfır Atık Hareketi, bu medeniyet birikimin çevre meselelerine verilmiş en güçlü cevaplarından biridir” diye konuştu.

"SIFIR ATIK HAREKETİ ARTIK İNSANLIĞIN ORTAK DAVASI HALİNE GELDİ"

“Sıfır Atık Hareketi bugün artık insanlığın ortak davası haline gelmiş küresel bir çevre seferberliğidir” diyen Kacır, şöyle devam etti:

“Sanayimizin sıfır atık, sürdürülebilirlik eksenindeki dönüşümü büyük ölçekli yatırımları zorunlu kılıyor. Bu nedenle çabaları ortak biz zeminde buluşturmayı stratejik bir adım olarak görüyoruz. Türkiye Organize Sanayi Bölgeleri Projesi ile OSB’lerimize 250 milyon euro’luk finansman sağladık. Bir diğer program olan Türkiye Yeşil Sanayi Projesi ile kapasite geliştirme süreçlerini hızlandıracak adımlar atıyoruz. Doğru adımlar attığımız takdirde sıfır atık yolculuğumuzu refahın yayılmasına bir vesile haline getirebiliriz. 22 ilde 33 başlıkta sıfır atık yatırımlarını destekleyeceğimizi ilan ettik.”

"GELECEĞİN REKABET GÜCÜ, ÇEVRE DOSTU TEKNOLOJİLER GELİŞTİREN ÜLKELERİN OLACAKTIR"

Sıfır Atık Vakfı Başkanı ve COP31 Yüksek Düzeyli İklim Şampiyonu Samed Ağırbaş, konuşmasında programa teşrifleri için Sanayi ve Teknoloji Bakanı Mehmet Fatih Kacır’a teşekkür ederek, “Sanayide yeşil dönüşüm konusunda Sayın Bakanımızın liderliğinde imza atıyoruz. Ortaya koyulan yüksek katma değerli üretim, yeşil dönüşüm ve sürdürülebilir kalkınma anlayışı Sıfır Atık Hareketi’nin hedefleriyle uyumlu güçlü ortak zeminde buluşmaktadır. Geleceğin rekabet gücü, kaynaklarını verimli kullanan ve çevre dostu teknolojiler geliştiren ülkelerin olacaktır” dedi.

"EMİNE ERDOĞAN HANIMEFENDİ'NİN BAŞLATTIĞI HAREKET, DÜNYANIN 193 ÜLKESİNDE KARŞILIK BULDU"

Trabzon’un tarih boyunca medeniyetlerin, kültürlerin ve birçok değerin buluşma noktası olduğunu söyleyen Ağırbaş, “2017’de Sayın Emine Erdoğan Hanımefendi tarafından başlatılan Sıfır Atık Hareketi Türkiye’nin 81 ilinde, dünyanın 193 ülkesinde karşılık bulan global bir harekete dönüştü. Tek bir hedefimiz var, daha yaşanılabilir bir dünya inşa etmek istiyoruz. Şehirlerimizin sorunlarını hep birlikte yerelde paydaşlarımızla tartışarak çözüm yollarının bulmak istiyoruz” diye konuştu.

"SIFIR ATIK FORUMU DEKLARASYONU'NU YAKIN ZAMANDA DÜNYA KAMUOYU İLE PAYLAŞACAĞIZ"

Çevre, Şehircilik ve İklim Değişikliği Bakanı, COP31 Başkanı Murat Kurum’un liderliğinde Antalya’da düzenlenecek COP31 Zirvesi’nde önemli kararlar alınacağını ifade eden Ağırbaş, geçen haziran ayında İstanbul’da Sıfır Atık Vakfı tarafından düzenlenen Sıfır Atık Forumu ve İstanbul’u “Sıfır Atığın Başkenti” yapma hedefine de değinerek şöyle devam etti:

“Sıfır Atık Forumu Deklarasyonu’nu yakın zamanda dünya kamuoyu ile paylaşacağız. İstanbul’u Sıfır Atık çalışmalarının merkezi yapmak istiyoruz. İstanbul Sıfır Atık Başkent Vizyon Planı’nı da yakın zamanda paylaşacağız. İllerimizde yapacağımız çalışmaları tartışıyor ve onları eyleme dönüştürerek sonuç alıyoruz. Burada kurulacak olan İl Sıfır Atık Koordinasyon Kurulu ile ortaya çıkan tüm sorunlara çözüm aranacak.”

"ORTAK SORUMLULUĞU PAYLAŞMAK İÇİN BİR ARADAYIZ"

Karadeniz Teknik Üniversitesi Rektörü Prof. Dr. Hamdullah Çuvalcı ise, “Bugün Trabzon’un geleceğine ilişkin ortak sorumluluğu paylaşmak için bir aradayız. Sıfır Atık üretirken daha az kaynak tüketmek, tamir ve yeniden kullanım kültürünü canlandırmak demektir. İklim değişikliği ile mücadele yalnızca emisyon azaltımından ibaret değildir. Çalıştay raporu bize açık bir tablo sunuyor. Trabzon büyük bir doğal zenginliğe sahip ancak yoğun yağış rejimi ve dağınık yerleşim yapısı; sel, taşkın ve kıyı erozyonu riskini artırmaktadır. KTÜ olarak sorumluluğumuzun farkındayız. Uygulamaların etkisini bağımsız şekilde değerlendirmek de üniversitelerin görevleri arasındadır” değerlendirmelerinde bulundu.

KAPSAMLI ANALİZLER VE ÇÖZÜM ÖNERİLERİ PAYLAŞILDI

Çalıştay kapsamında 14 tematik çalışma masasında yürütülen değerlendirmeler sonucunda; israfın önlenmesi, atık yönetimi, su ve enerji verimliliği, döngüsel ekonomi, sanayi, tarım, turizm, mavi ekonomi, yönetişim ve veri yönetimi başlıklarında hazırlanan kapsamlı analizler ve çözüm önerileri katılımcılarla paylaşıldı.

Konferansta ayrıca Trabzon’da hayata geçirilen başarılı sıfır atık uygulamalarının yer aldığı sergi alanı ziyaret edildi, film gösterimi gerçekleştirildi ve şehrin çevre alanındaki iyi uygulama örnekleri tanıtıldı.

Yerel paydaşların katkılarıyla hazırlanan Trabzon Sıfır Atık Hedef Belgesi ile ilin sürdürülebilir kalkınma hedeflerine katkı sağlayacak öncelikli eylem alanları belirlenirken, ortaya çıkan çıktılar Türkiye’nin COP31 sürecinde yürüttüğü sıfır atık, çevre ve iklim politikalarına katkı sunacak önemli yol haritalarından biri olarak değerlendirildi.

Trabzon Sıfır Atık Hedef Belgesi kapsamında belirlenen hedefler şöyle sıralandı:

Kamu Binalarında Yağmur Suyu Hasadı ve Kayıp-Kaçak Akıllı İzleme Bölgeleri

Doğa Temelli Çözümler ve Dere Akış İzleme Sistemleri

Park ve Bahçelerde Sensörlü Damla Sulama ve Kurakçıl Peyzaj Uygulamaları

GES Destekli Akıllı Şarj Ağları ve Elektrikli Otobüs Pilot Hatları

Nehir Ağızlarında Fiziksel Bariyer Kurulumu

Turizm Bölgelerinde Sebil Ağı ve Plastik Azaltımının Veriyle İzlenmesi

Too Good To Go Trabzon Modelinin Geliştirilmesi

Hanelerde Organik Atık Toplama ve Okullarda Organik Atık Döngü Sistemi

En Az Atık Çıkaran Mahalle ve İleri Dönüşüm Tasarım Ödülleri

İkinci El ve Takas Alanlarının Oluşturulması

Fındık Kabuğu ve Çay Lifi Atıklarından Biyokütle Enerjisi Üretimi

Mavi Barınak Projesi

Organize Sanayi Bölgelerinde Endüstriyel Simbiyoz Platformu

Üniversiteler ve Halk Eğitim Merkezlerinde İleri Dönüşüm Atölyeleri

Maç ve Etkinlik Günlerinde Akıllı Ulaşım Yönetimi

“Atığım Var” Mobil Uygulaması

Üniversiteler Öncülüğünde Sıfır Atık Sohbetleri, Fikir Maratonları ve Sanatsal Atık Atölyeleri

Yeşil Ofis Sertifikası ve Vatandaşlara Yönelik Teşvik ve Ödül Sistemi

"DÖNGÜSEL YAŞAM KORİDORU" VİZYONU

Trabzon’da “Döngüsel Yaşam Koridoru” oluşturulması amacıyla atılması hedeflenen adımlar da açıklandı:

Plastiksiz Aks ve Kaynağında Azaltım: Bu kapsamda tek kullanımlık plastik şişe tüketimini bitirmek için ücretsiz içme suyu çeşmeleri, şeffaf su sebilleri, yerleştirilir. Koridor üzerindeki kafe, restoran ve tesislerde kısıtlanması

Mavi Barınak (Faroz Pilotu): Faroz Balıkçı Barınağı'nda, balıkçıların denizden topladığı veya tesislerden çıkan atıkların (yağ, sintine, plastik) QR kod ile teslim edildiği ve teşvik mekanizmalarının işletildiği bir sistem kurulur.

İklim Temalı Donatı: GES destekli oturma elemanları, iklim dirençli doğa temelli çözümlerle donatılar tasarlanır; deniz seviyesi yükselmesi ve taşkın riskine dikkat çeken tematik işaretçiler bilgi panoları, dijital ekranları içerir.

İleri Dönüşüm ve Sergi Alanları: Halk eğitim merkezleri ve üniversiteler iş birliğiyle atık tekstil ve mobilyaların dönüştürüldüğü atölyeler kurulur. Üretilen tasarımlar, aks üzerindeki açık hava Sanatsal Atık Sergileri'nde vatandaşla buluşturulur. Su okuryazarlığı ve sıfır atık farkındalığı eğitimleri bu alanlarda yapılacak etkinlikle yürütülür.

Farkındalık / Bilgi Panoları: dijital ve görsel bilgi panoları ile kentin en kalabalık noktasında –Meydan-gerçek zamanlı bilgilendirmeler yapılır.

Yağmur suyu toplama sistemi: Örnek bir model olarak bu bölgede yağmur suyunun toplanarak çim sulamasında kullanılması
Açık otopark alanına yenilenebilir enerji destekli elektrik araç şarj ünitelerinin konulması

Trabzon Sıfır Atık Hedef Belgesi ile ilin çevre yönetimine yönelik uygulanabilir hedefler ortaya konulurken, yerelden güçlenen sıfır atık vizyonunun ulusal politikalara katkı sağlayacak yeni bir örneği daha hayata geçirilmiş oldu. Ayrıca sıfır atık çalışmalarının takibi için Trabzon İl Sıfır Atık Koordinasyon Kurulu hayata geçirildi.