TOKİ İstanbul 15 Bin Kiralık Sosyal Konut Başvurusu İçin Geri Sayım: Kimler Başvuracak, İlçeler ve Kira Şartları Ne Olacak? Son Haberler

İstanbul’da yüksek kira fiyatlarına karşı devreye alınacak 15 bin kiralık sosyal konut projesi için gözler TOKİ ve Çevre, Şehircilik ve İklim Değişikliği Bakanlığı açıklamalarına çevrildi. Cumhurbaşkanı Recep Tayyip Erdoğan, TOKİ eliyle kiralık sosyal konut sisteminin ilk kez İstanbul’da başlatılacağını açıklamıştı. Proje, 500 bin sosyal konut hamlesi kapsamında İstanbul için ayrılan 100 bin satış konutuna ek olarak yürütülecek.

Modelin temel farkı, vatandaşın evi satın almaması; konutların mülkiyetinin TOKİ’de kalması olacak. Evler belirlenen şartları sağlayan ailelere süreli kira sözleşmesiyle tahsis edilecek. TOKİ, kiralık sosyal konutların İstanbul’da 15 bin adetle sınırlı olacağını ve dar gelirli vatandaşların uygun fiyatlı kiralık konutlara erişiminin kolaylaştırılmasının hedeflendiğini duyurdu.

Açıklanan çerçeveye göre kiralık sosyal konutlarda öncelik dar gelirli ve barınma sorunu yaşayan kesimlere verilecek. Recep Tayyip Erdoğan daha önce işçiler, memurlar, asgari ücretliler, sosyal hak sahibi aileler, genç çiftler ve kentsel dönüşüm kapsamındaki hak sahipleri için kontenjanların paylaşılacağını söylemişti.

Murat Kurum ise başvuru sürecinde alt gelir grubu vatandaşlar, sosyal yardım alanlar, kentsel dönüşüme giren ya da girmek isteyenler, kiralık ev bulmakta zorlananlar, emekliler ve memurlar için kontenjan ayrılacağını açıkladı. Bakanlık kaynaklarında başvuruların çeşitli kriterler ve kontenjanlar üzerinden alınacağı, sürecin “şeffaf, hakkaniyetli ve adaletli” yürütüleceği belirtildi.

Projenin tam ilçe listesi henüz yayımlanmadı. Resmi açıklamalarda modelin İstanbul’da hem konut ihtiyacının yoğun olduğu hem de kentsel dönüşüm süreçlerinin öne çıktığı bölgelerde uygulanacağı vurgulandı.

Son açıklamalarda Bahçelievler ve Ümraniye, yoğun dönüşümün yaşandığı ilçelere örnek olarak gösterildi. Ancak bu iki ilçe dışında hangi ilçelerde kaç konut üretileceği, TOKİ ve Bakanlık tarafından yayımlanacak resmi başvuru kılavuzuyla netleşecek.

Beklenen sistemde önce başvurular alınacak, ardından kontenjanlara göre hak sahipliği belirlenecek. TOKİ’nin sosyal konut projelerinde uyguladığı noter huzurunda kura modeli, kiralık sosyal konutlar için de en güçlü seçenek olarak öne çıkıyor. 500 bin sosyal konut projesinde hak sahipleri il il noter huzurunda yapılan kuralarla belirlenmişti.

Kiralık modelde 15 bin ailenin; gelir durumu, sosyal yardım alma hali, emekli/memur/asgari ücretli olma, kentsel dönüşüm ihtiyacı ve belirlenen kontenjanlar dikkate alınarak seçilmesi bekleniyor. Nihai seçim yöntemi, başvuru kılavuzu açıklandığında kesinleşecek.

Kiralık sosyal konut projesi dar gelirli vatandaşlara dönük kurgulandığı için gelir kriteri bekleniyor. Ancak kiralık konutlara özel net gelir sınırı henüz resmi başvuru kılavuzunda açıklanmadı.

Burada önemli ayrım şu: 500 bin sosyal konutun satış modelinde İstanbul için hane halkı aylık net gelir üst sınırı 145 bin TL olarak duyuruldu. Fakat bu sınır satış başvuruları için geçerli olan resmi bilgidir; kiralık sosyal konut başvurusunda aynı rakamın uygulanıp uygulanmayacağı ayrıca açıklanacak.

Kiralık sosyal konutlarda kira bedeli piyasa rayicine göre daha düşük tutulacak. Recep Tayyip Erdoğan, konutların bölgedeki rayicin yarı fiyatına kiralanacağını ve kira sözleşmelerinin 3 yılı kapsayacağını açıklamıştı.

TOKİ de İstanbul’daki 15 bin kiralık sosyal konutun piyasa rayiç bedelinin altında kiraya verileceğini duyurdu. Buna göre kira tutarlarının ilçe, konum, daire tipi ve bölgesel piyasa koşullarına göre farklılaşması bekleniyor.

Modelde kiracılık süresi 3 yıl olacak. Süre tamamlandığında mevcut kiracıların tahliye süreci işletilecek, konutların bakım ve kontrolleri yapılacak, ardından evler yeniden ihtiyaç sahibi başka vatandaşlara kiralanacak. Böylece sistem tek seferlik tahsis yerine döngüsel sosyal kiralama modeliyle işleyecek.

Bu uygulamayla aynı konuttan yıllar içinde farklı ailelerin yararlanması hedefleniyor. Konutların yönetimi, bakımı ve denetimi de devlet güvencesinde olacak.

Kiralık sosyal konut başvuru ekranı için kesin tarih henüz duyurulmadı. Murat Kurum, 15 bin kiralık sosyal konut uygulamasında sürecin eylül ayında vatandaşlara sunulmaya başlanacağını açıklarken, başvuru takvimi ve ekranına ilişkin ayrıntıların ayrıca ilan edilmesi bekleniyor.

500 bin sosyal konut satış başvuruları e-Devlet ve anlaşmalı bankalar üzerinden alınmıştı. Kiralık sosyal konutlarda da başvuru kanalının e-Devlet, TOKİ ve Bakanlık duyurularıyla netleşmesi bekleniyor. Resmi başvuru ekranı açılmadan yapılan yönlendirmelere karşı vatandaşların yalnızca TOKİ, e-Devlet ve Çevre, Şehircilik ve İklim Değişikliği Bakanlığı duyurularını takip etmesi gerekiyor.

Bu proje, klasik TOKİ satış projelerinden farklı olarak ev sahibi yapma değil, uygun kira ile barınma desteği sağlama modeli üzerine kurulu. Mevcut sosyal konut satışlarında vatandaş konutu yüzde 10 peşinat ve uzun vadeli taksitlerle satın alıyor. 500 bin sosyal konut projesinde 1+1 ve 2+1 konutlar yüzde 10 peşinat ve 240 ay vade ile satışa sunuluyor.

Kiralık sosyal konutta ise evin sahibi vatandaş değil, TOKİ olacak. Hak sahibi aile konutta 3 yıl oturacak; süre sonunda ev yeniden sisteme dahil edilerek başka bir aileye kiralanacak. Bu nedenle proje, İstanbul’daki kira baskısını azaltmaya yönelik ilk kurumsal sosyal kiralama modeli olarak öne çıkıyor.

Merak edilen konu Son durum Başvuru tarihi Kesin tarih açıklanmadı, eylül süreci işaret edildi İlçe listesi Bahçelievler ve Ümraniye örnek gösterildi, tam liste bekleniyor Gelir şartı Kiralık konuta özel sınır açıklanmadı Seçim yöntemi Kontenjan ve kura sistemi bekleniyor Kira bedeli Bölge rayicinin altında, açıklamaya göre yarı fiyat hedefi Sözleşme süresi 3 yıl Süre sonunda Tahliye, bakım ve yeniden kiralama

15 bin konut, İstanbul genelindeki toplam kira arzı içinde sınırlı bir büyüklük taşısa da, proje özellikle dar gelirli aileler, kentsel dönüşüm nedeniyle evinden çıkmak zorunda kalanlar ve yüksek kira baskısı yaşayan kesimler için doğrudan destek etkisi oluşturabilir.

Bakanlık ve TOKİ açıklamalarında hedef, fahiş kira artışlarını dengelemek ve dar gelirli vatandaşların uygun fiyatlı kiralık konuta erişimini kolaylaştırmak olarak öne çıkıyor. Ancak projenin piyasa genelindeki etkisi; hangi ilçelerde uygulanacağına, kira bedellerinin ne seviyede belirleneceğine ve konutların ne hızla teslim edileceğine bağlı olacak.