‘Tıp’ çıkışı olay oldu: Haklı mı yoksa abartıyor mu? ‘Elon Musk’ın ömrü yetmez’ 1 SORU 3 UZMAN

Elon Musk, katıldığı bir programda tıp eğitimiyle ilgili dikkat çeken açıklamalarda bulundu. İyi bir doktor olmanın çok uzun yıllar aldığını ve tıbbi bilginin sürekli değiştiğini vurgulayan Musk, bu nedenle gençlerin tıp yerine teknoloji alanlarına yönelmesinin daha mantıklı olacağını savundu. “Bilgi sürekli güncelleniyor ve bunu takip etmek giderek zorlaşıyor” diyen Musk, mevcut sistemin verimliliğini sorguladı.
Tesla’nın geliştirdiği insansı robot Optimus üzerinden iddiasını daha da ileri taşıyan Musk, “Optimus ne zaman dünyanın en iyi cerrahlarından daha iyi olur?” sorusuna net bir yanıt vererek “3 yıl” ifadesini kullandı. Bu açıklama, sosyal medyada kısa sürede geniş yankı uyandırdı.
SOSYAL MEDYAYI SALLADI: ‘TAM OLARAK DOĞRU OLMASA DA DOĞRULUK PAYI VAR’

Ayrıca Musk, dünya genelinde üst düzey cerrah sayısının sınırlı olduğunu da vurgulayarak, robotların sağlık hizmetlerine erişimi artırabileceğini ve bu alanda ciddi bir dönüşüm potansiyeli taşıdığını savunuyor. Bu açıklamaların ardından konu sosyal medyada yoğun şekilde tartışılmaya başlandı. Özellikle Ekşi Sözlük’te yorumlar adeta ikiye bölündü.

Musk’ın görüşüne paralel olarak bazı kullanıcılar, “Tam olarak doğru olmasa da doğruluk payı içeren bir sav; önümüzdeki süreçte dünya doktordan çok sağlık operatörüne ihtiyaç duyacak”, “Haksız sayılmaz; yapay zeka şu an bile birçok doktordan daha doğru tanı koyabiliyor, tek eksiği fiziksel muayene” ifadeleriyle teknolojinin tıpta giderek artan etkisini vurguladı.

‘SAÇMA BİR TEORİ VE ASLA GERÇEKLEŞMEYECEK’

Karşıt görüşte olanlar ise bu yaklaşımı sert biçimde eleştirdi. Bir kullanıcı, “Saçma bir teori ve asla gerçekleşmeyecek” derken, bir diğeri “operasyon için doktor olması şart, bu nedenle yanlış bir önerme” yorumunu yaptı. Aslında sosyal medyada bu ve benzeri daha fazla yorum yapıldı.
Tartışma büyürken, yapay zekanın tıpta ne ölçüde ve ne hızda insan faktörünün yerini alabileceği sorusu şimdilik yanıtını bulmuş değil.
Peki, cerrahlar bu konu hakkında ne düşünüyor? Gerçekten de üç yıl gibi kısa bir sürede robotlar cerrahlardan daha iyi seviyeye gelebilir mi? En önemlisi gençlerin tıp eğitimi almaması konusundaki çıkışı nasıl yorumlanmalı?

‘ELON MUSK’IN ÖMRÜ YETMEZ’
Genel Cerrahi Uzmanı Op. Dr. Erkal Ziylan:

Elon Musk’ın araştırmaları, özellikle yapay zeka araştırmaları, kayda değerdir. Her yönden insanlık tarihini ve insanlığın gelişimini olumlu etkiler; ancak belli bir zaman geçmesi gerekir. Bazı insani duygular henüz yapay zeka ve robotlara eklenmiş durumda değil. Belki bunun için 30-50 yıl gerekebilir. Bir zaman sonra cerrahiye de girecektir. Safra kesesi ameliyatları denemeleri yapıldı; uzay araştırmalarında geliştirilen ‘Da Vinci’ ve bunun farklı versiyonları da var. Bu versiyonlar mutlaka insanların gelişimi için değerli ama yeterli düzeyde değil.
Ameliyatı yapacak kapasitede Da Vinci’yi kullanabilecek hekimlerin olması gerekir. Her yönden gelişmek lazım; 30-40 yıl gerekir. Tıp fakültelerinin kapanması olgusu yanlış; bu çok radikal bir öneri. Tıp fakülteleri kapanacaksa, o zaman her şeyin kapanması gerekir. Birçok kişi işinden olur; robot ve yapay zeka onların yerine geçer. Mutlaka, bilgisayar gibi bu tip işlemleri yapan kişilerin de işlerini robotlara devretmesi gerekir.
Dünyada birkaç merkez var, bunları geliştiren. Tıp fakültesi kapanamaz. Tıp fakültelerinin iyi eğitim görevlisi olan, robotu iyi bilen kişilerden oluşması gerekir. Yapay zeka, tıbbı bilenlerle iyi öneriler getirse de bazı yerlerde yanlış teşhisler verebiliyor. Elon Musk da umarım kendi yerine bir yapay zeka düşünmüştür. Tıp fakülteleri kapanacaksa, Elon Musk’ın da yerine bir robot gelmesi gerekir. Çok ileriye dönük bir düşünce; Elon Musk’ın da ömrü yetmez sanırım.

‘ROBOTUN AMELİYAT YAPMASI ÜTOPİK GELİYOR’
Genel Cerrahi Uzmanı Prof. Dr. Erhun Eyüboğlu:
Bir cerrahın veya bir hekimin artık tıp fakültesinde okuyup eğitim görmesine ihtiyacı olmadığı, tamamıyla bir robot vasıtasıyla ameliyatların yapılabileceği ya da yapılacağı düşüncesi, gelecekte ya da şu anda bana çok ütopik geliyor.
Çünkü hiçbir beceriye ya da yeteneğe bakmadan her şeyi sadece robotlara mı teslim edeceğiz? Ola ki kurulan sistem çöktüğü zaman sağlıkla ilgili ne yapılacak? Yani robotlar her şeyi yapıyor; ameliyatları gerçekleştiriyor, hastaları tedavi ediyor, muayene ediyor. Ama sistemsel bir arıza karşısında insanlar ne durumda olacak? Dolayısıyla bu görüş bana biraz ütopik geliyor.

“Kapatalım tıp fakültelerini veya meslek bilimlerini, mühendislik ya da benzeri şeyleri tamamen bunları robotlara yükleyelim” dediğimizde, zaman içerisinde olabilecek bir sistemsel çökme karşısında insanlar tamamen çaresiz bir durumda kalırlar. Dolayısıyla yani robotlara da her şeyi yükleyip onlara çok bel bağlamak yerine biz robotları ihtiyacımız olan alanlarda kullanmak daha doğru.
‘FAZLASIYLA ABARTILI VE YAKIN GELECEK İÇİN OLASI BİR SENARYO DEĞİL’
Kadın Hastalıkları ve Doğum Uzmanı Doç. Dr. Taha TAKMAZ:

Elon Musk’ın tıp eğitimi ve cerrahinin geleceğine ilişkin açıklamaları son derece iddialı ve dikkat çekici olmakla birlikte, bu tür çıkışları değerlendirirken teknolojik potansiyel ile klinik gerçeklik arasındaki farkı da iyi ayırt etmek gerekiyor.
Evet, günümüzde robotlar mikro düzeyde hassasiyet gerektiren bazı cerrahi işlemlerde insan elinden daha stabil ve tekrarlanabilir performans sergileyebiliyor. Bu açıdan bakıldığında, önümüzdeki yıllarda cerrahinin teknik bazı aşamalarında yapay zeka destekli sistemlerin insan yetkinliğini aşması mümkün. Ancak cerrahi yalnızca teknik bir beceri değil.

Ameliyat öncesinde hasta ile kurulan iletişim, risklerin açıkça anlatılması, alternatiflerin konuşulması ve hastanın onay vermesi sürecin en kritik parçalarıdır. Ayrıca cerrah sadece operasyonu yapan kişi değil; komplikasyonları yöneten, gerektiğinde anatomik varyasyonlara göre planı değiştiren ve tüm sürecin tıbbi ve etik sorumluluğunu üstlenen kişidir. Bugünün ve öngörülebilir geleceğin yapay zeka sistemleri, bu çok katmanlı karar süreçlerini insan düzeyinde yönetebilecek bir noktada değildir.
Bu nedenle, “robotlar cerrahların yerini alacak” söylemi fazlasıyla abartılı ve yakın gelecek için olası bir senaryo değil. Daha gerçekçi olan senaryo, cerrahların bu sistemlerle birlikte çalışarak daha güvenli, daha hassas ve daha standart sonuçlar elde etmesidir. Tıpkı modern havacılıkta otomatik sistemlerin pilotları ortadan kaldırmaması, aksine onların karar verme kapasitesini güçlendirmesi gibi.

Gençlerin tıp eğitimi almaması gerektiği yönündeki görüşe ise katılmak mümkün değil. Aksine, geleceğin hekimleri klasik tıp bilgisine ek olarak teknolojiye hakim, yapay zekayı anlayan ve yöneten profesyoneller olmak zorundadır.