TİM Başkanı Gültepe: Sanayi Anadolu ya taşınmalı, enflasyonla mücadelede yeni hamleler yapılmalı

TİM Başkanı Mustafa Gültepe, artan maliyetler nedeniyle Türkiye’nin dolar bazında pahalı hale geldiğini söyledi. Çözüm olarak sanayinin planlı şekilde Anadolu’ya yayılması gerektiğini vurgulayan Gültepe, "Sanayinin Anadolu’ya taşınmasını çok önemli buluyorum. Bütün sektörlerle ilgili çalışma yapılması lazım. Hangi sektör nereye taşınacak belirlenmeli. Bölgelerin potansiyelleri ortaya çıkarılmalı, bölgenin dinamiklerine göre planlama yapılmalı." diye konuştu. Gültepe, enflasyonla mücadele için artık farklı şeyler yapmak gerektiğini belirterek, "Aynı şeyi yaparak farklı sonuç elde edemeyiz. Bir noktada kilitlendi. Burada hem üretimi artıracak hem ihracatı artıracak yeni hamleler yapılmalı.” dedi.

Türkiye gazetesinden Canan Eraslan'ın göre, Türkiye İhracatçılar Meclisi (TİM) Başkanı Mustafa Gültepe, Türkiye’nin artan maliyetler nedeniyle rekabet gücü kaybettiğini belirterek “Ülkemiz artık pahalı” dedi. Gültepe, çözüm olarak sanayinin Anadolu’ya yayılmasını işaret etti.
Tekstil ve hazır giyim sektöründeki uzun süredir devam eden ihracatın azalmasıyla ilgili problemlerle ilgili Gültepe, şunları söyledi:

"Pandemi ve pandemi sonrası Türkiye’nin üretimi ve ihracatı büyüdü. Türkiye o dönemde iyi bir frekans yakaladı. Burada Cumhurbaşkanı’mıza özellikle teşekkür etmek istiyorum. Çünkü o zaman şartlar iyi okundu, kararlar hızlı ve yerine alındı. İzinler alındı, tedbirler hayata geçti. Türkiye Avrupa’nın tedirak merkezi oldu, ihracatımız yüzde 30 arttı. Son 20 yılda rekorlar kıra kıra 21 milyar dolara kadar gelmiştik. Son 2-3 yılda ise yüzde 2 ile 4 arasında büyüme oldu. Biz orta vadede hazır giyimde 30 milyar doların üzerinde, tekstille birlikte en az 50 milyar dolara yaklaşan bir potansiyel bekliyorduk. Ama enflasyonla mücadele tarafında döviz bazındaki maliyetlerimizin artışıyla farklı bir noktaya geldik. Son 4 yılda asgari ücretteki artış yüzde 560, enflasyon oranı yüzde 367, dolardaki artış yüzde 217, euro kuru yüzde 228 arttı. Enflasyonla kur arasında 150 puanlık fark oluştu. Her geçen gün ülke daha pahalı hâle geldi. Doların enflasyonunu müşteriden alabiliyorsun belki ama ondan sonrasını alamıyorsun. Yani Türkiye kendi enflasyonunu ihraç etmek istedi, ama onlar bunu almadı. Bu sebeple bazıları başka ülkelere gitti, bazıları küçüldü, kimisi de kapattı. Kalanlar kapasitelerini düşürdü. Toplam istihdamımızın yüzde 30’dan fazlasını kaybettik. Emek yoğun sektörleri oyuna dahil etmek için acil destek gerekiyor.

İstediğimiz fiyat için, dolar, euro ya da pound bazında her 6 ayda bir görüşürüz. Maliyetler o kadar artıyor sen dolar bazında yüzde 2-3 fark istiyorsun. Onun da verebileceği fiyat var ve alamadı. O alamayınca otomatik olarak ya başka ülkelerdeki siparişlerini artırdı ya da Türkiye’de birlikte çalıştığı ülkeleri yurt dışında üretime zorladı. Birlikte gittiler. Örneğin Mısır. Türkiye’de ürettiklerini oralara taşıdılar."

Artan maliyetler nedeniyle bazı firmaların üretimi Mısır, Tunus ve Cezayir'e kaydırdığını belirten Gültepe, "Yatırımlar buralara kayıyor. Çünkü bunu yapmazsa Türkiye’de rekabet şansı yok. Üretim tamam ama biz Türkiye’de tasarım yapacağız, teknolojiyi kullanacağız, orayı da üretim üssü olarak kullanacağız. Yani mutfak Türkiye." diye konuştu. 

Yapay zekânın üretimdeki yerine ilişkin Gültepe, "Evet, birçok sektör değişiyor, değişim elzem ama biz çok hızlı, çok erken ‘sanayisizleşme’ yolunda gidiyoruz. Özellikle hazır giyimde. Biz de bekliyorduk azalmayı ama çok hızlı etkilendik. 10 sene daha bu sektörün gücünü artırarak sürdüreceğini düşünüyorduk. Hazır giyim küçülünce tekstil de küçüldü ama büyük bir küçülme yok. Çünkü yurt dışına giden üreticiler ham maddesini yine Türkiye’den sağlıyor." dedi. 

Gültepe, "Kalıcı bir çözüm için ne yapmak gerekiyor?" sorusuna ise şöyle yanıt verdi:

"Sanayinin Anadolu’ya taşınmasını çok önemli buluyorum. Bütün sektörlerle ilgili çalışma yapılması lazım. Hangi sektör nereye taşınacak belirlenmeli. Bölgelerin potansiyelleri ortaya çıkarılmalı, bölgenin dinamiklerine göre planlama yapılmalı. İstanbul’da kalması gerekenler kalmalı. Teşvikleri ona göre planlamalıyız ve hızlı olmalıyız. Sanayi zarar görmeden daha fazla hasar görmeden yapılmalı. Biz de elimizden geleni yapmaya hazırız. 24 saat çalışmaya hazırız. Bu nüfus artışımızı da hızlandıracak. İstanbul’da yaşamak zor. O bölgelerde geçim daha kolay olur. Sayın Cumhurbaşkanı’mızın 3 çocuk tavsiyesi. Bu 4 bile olur. Ailesi ve çevresine yakın olur. Sosyal bir etki de oluşturur, millî gelir ve refah da artar."

Gültepe, şunları kaydetti:

“Yüksek faiz düşük kur politikası 3 yıldır devam ediyor ve bana göre çok uzadı. Şu anda yüksek faizle amaçlanan seviyeye düşmeliydi enflasyon. Kur artışı yüzde 20’lerde, enflasyon yüzde 31 ile kapanmış. Talep düşürülmeye çalışılıyor. Kuru baskılayarak enflasyonu düşürmeye çalışmak, faizi yükseltmek gerekli etkiyi yapmadı. Kur aynı yerde sayıyor ama işçilik maliyetleri, ham madde pahalı, diğer giderler pahalı ve bütün sektörler etkileniyor. Enflasyonu düşürmek sadece Merkez Bankasının işi değil tabii. Mesela devletin idare ettiği fiyatlarda hedef enflasyon kadar artışlar yapılsaydı, hatta daha altında da olabilirdi; psikoloji daha iyi yönetilebilirdi. Ölçmedim ama psikolojinin yarı yarıya etkisi var neredeyse enflasyon üzerinde. Çünkü şu anda satın alma güdüsü var. Bugün alayım, yarın daha pahalı almayayım inancı kırılamadı.

Enflasyonun düşmesi için talebin düşmesi lazım ama faizin bu kadar yüksek olduğu bir yerde de talep düşmez. Çünkü faizi kazanıyor, bunu da harcamaya yönlendiriyor. Yani yüzde 37, yüzde 40 net faiz kazanan, yüzde 20 artmış olan doları alıyor. Yüzde 20’yi harcıyor. ‘Haydan gelen huya gider’ misali, faizden geleni kolayca harcıyor.

Enflasyonla mücadele programında 3 yıldır gelinen nokta yüzde 30. Artık farklı şeyler yapmak gerek diye düşünüyorum. Aynı şeyi yaparak farklı sonuç elde edemeyiz. Bir noktada kilitlendi. Burada hem üretimi artıracak hem ihracatı artıracak yeni hamleler yapılmalı.”