Tesla’nın robotaksisi yola çıktı, ABD harekete geçti

Tesla, sürücüsüz araç çalışmalarında yeni bir aşamaya geçti. Şirketin 2024’te tanıttığı Cybercab, artık prototip olmaktan çıkarak ücretli yolcu taşımaya başladı.

Cybercab, Tesla’nın tamamen sürücüsüz çalışmak üzere geliştirdiği iki kişilik elektrikli otomobili olarak öne çıkıyor. Araçta direksiyon ve pedallar bulunmuyor. Tesla’ya göre otomobil, çevresini kameralar ve sensörlerle algılayarak yolculuğu kendi başına gerçekleştiriyor. Araçta ayrıca yukarı doğru açılan kelebek kapılar bulunuyor.

Cybercab yolculukları şu aşamada Austin’in sınırlı bölgelerinde yapılabiliyor. Tesla’nın Robotaxi uygulaması üzerinden çağrılan araç, yolcuyu alarak insan müdahalesi olmadan yolculuğunu gerçekleştiriyor.

Tesla'nın Robotaxi hizmetinde ise Cybercab'in yanı sıra Model Y araçları da kullanılıyor. Şirketin mevcut Robotaxi hizmeti Austin'in yanı sıra Dallas, Houston, Miami, Orlando ve Tampa'nın bazı bölgelerinde bulunuyor.

ABD'DE GÜVENLİK İNCELEMESİ BAŞLATILDI

Cybercab'in ticari olarak kullanılmaya başlamasının hemen ardından ABD Ulusal Karayolu Trafik Güvenliği İdaresi (NHTSA) harekete geçti.

ABD Ulaştırma Bakanlığına bağlı kurum, 4 Eylül'de yaklaşık 1.000 Cybercab hakkında inceleme başlattı. İncelemenin merkezinde Tesla'nın araçların federal güvenlik standartlarına uygun olduğunu nasıl belgelediği bulunuyor.

ABD'de otomobil üreticileri, araçlarının federal güvenlik standartlarına uygun olduğunu kendileri beyan ediyor. Ancak NHTSA, üreticilerin bu beyanlarını sonradan denetleyebiliyor.

Sorunun temelinde ise Cybercab'in alışılmış otomobillerden farklı tasarımı bulunuyor.

ABD'deki mevcut Federal Motorlu Araç Güvenlik Standartları, büyük ölçüde insan sürücülerin kullandığı otomobiller için hazırlanmıştı. Bu kurallar kapsamında direksiyon ve fren pedalı gibi geleneksel araç kontrolleri bulunuyor.

Cybercab'de ise bu kontrollerin bulunmaması, aracın mevcut kurallar kapsamında nasıl değerlendirileceği konusunda soru işaretleri oluşturdu.

NHTSA, incelemede Tesla'nın kullandığı teknik verileri ve uygunluk değerlendirme sürecini ele alacağını açıkladı. Kurum ayrıca Tesla'nın bazı güvenlik standartlarının tamamen sürücüsüz araçlara uygulanamayacağı yönündeki değerlendirmelerini de inceleyecek.

TESLA BEKLEMEDEN YOLA ÇIKTI

ABD'deki düzenlemeler diğer birçok ülkeden farklı işliyor. Yeni araçların kamuya açık yollarda kullanılabilmesi için üreticinin önceden tek tek devlet onayı alması yerine, şirketler araçlarının kurallara uygun olduğunu kendileri beyan edebiliyor.

Tesla da Cybercab için bu yolu izledi.

Ancak uzmanlara göre direksiyon ve pedal gibi temel kontrolleri bulunmayan bir araç söz konusu olduğunda mevcut kuralların nasıl uygulanacağı tartışmalı hale geliyor.

NHTSA da bir yandan tamamen sürücüsüz araçların önünü açabilecek yeni düzenlemeler üzerinde çalışıyor. Kurum, fren pedalları, silecekler, aydınlatma ve dikiz aynaları gibi konulardaki güvenlik standartlarını değiştirmeye yönelik çalışmalar yürüttüğünü açıkladı. Ancak yeni kurallar yürürlüğe girene kadar mevcut güvenlik standartları geçerliliğini koruyor.

TESLA'NIN ÜRETİM HEDEFİ DE YÜKSEK

Tesla, Cybercab üretimine daha önce başlamıştı. Şirketin hedefi, üretimi ilerleyen dönemde önemli ölçüde artırmak.

Elon Musk, Cybercab'i ilk tanıttığında aracın 30 bin doların altında bir fiyatla satışa sunulacağını açıklamıştı.

Tesla'nın stratejisinde Cybercab önemli bir yere sahip. Şirket, insan sürücüye ihtiyaç duymayan araçlarla ulaşım maliyetlerini düşürmeyi ve otomobillerin günün büyük bölümünde kullanılabilmesini hedefliyor.

Ancak Tesla'nın bu hedefe ulaşması yalnızca üretim kapasitesine bağlı değil. Aracın güvenlik standartlarına uygunluğu ve farklı bölgelerde ticari kullanım için gerekli izinleri alabilmesi de belirleyici olacak.

ZOOX ÖRNEĞİ TESLA İÇİN ÖNEMLİ

Tesla'nın karşı karşıya olduğu durum daha önce Amazon'un otonom araç şirketi Zoox tarafından da yaşandı.

Zoox, direksiyon ve pedal gibi geleneksel kontrolleri bulunmayan kendi sürücüsüz aracının federal güvenlik kurallarına uygun olduğunu kendisi beyan etmişti.

Bunun ardından NHTSA inceleme başlatmış ve Zoox'tan aracın güvenlik standartlarına nasıl uyduğuna ilişkin daha fazla bilgi istemişti.

Zoox daha sonra sınırlı ticari kullanım için federal muafiyet aldı. Bu muafiyet kapsamında şirketin ticari filosuna ekleyebileceği araç sayısı yıllık 2 bin 500 ile sınırlandı.

Tesla açısından ise durum farklı olabilir. Şirket, Cybercab'lerin bu sınırlamaya tabi olmayacağını açıklamış ancak bunun nasıl mümkün olacağına ilişkin ayrıntı vermemişti.

ROBOTAKSİ PAZARI BÜYÜYOR

Cybercab'in yola çıkması, yalnızca Tesla açısından değil, hızla büyüyen robotaksi pazarının geleceği açısından da önem taşıyor.

Uluslararası Enerji Ajansı'na (IEA) göre, ABD ve Çin'deki ticari robotaksi filoları 2025'te iki kattan fazla büyüyerek yaklaşık 8 bin araca ulaştı. IEA, sürücüsüz taksilerin önümüzdeki yıllarda daha fazla şehirde kullanılmasını bekliyor.

Kurumun 2035 için verdiği tahmin ise 700 bin ile 3 milyon robotaksi arasında değişiyor. IEA'ya göre araçların yaygınlaşması ise yüksek maliyetler, şehir şehir alınması gereken izinler ve farklı ülkelerdeki düzenlemeler nedeniyle yavaş ilerleyebilir. Robotaksilerin 2035'te dahi ağırlıklı olarak 40 ila 80 şehirde yoğunlaşabileceği öngörülüyor.

Bu alanda Tesla'nın yanı sıra Google'ın otonom araç şirketi Waymo, Amazon'un Zoox şirketi ve Çin merkezli Baidu, Pony.ai ve WeRide gibi şirketler de çalışmalarını sürdürüyor.

GÜVENLİK TARTIŞMASI DEVAM EDİYOR

Tesla, Cybercab'de kullanılan sürücüsüz sürüş teknolojisinin insan sürücülerden daha güvenli olduğunu savunuyor.

Şirketin Full Self-Driving (FSD) olarak adlandırdığı sürüş yazılımının bir versiyonu Cybercab'de kullanılıyor.

Ancak bazı uzmanlar Tesla'nın tamamen sürücüsüz araçları farklı yol, hava ve trafik koşullarında güvenli şekilde çalıştırabilecek düzeye ne kadar yaklaştığını sorguluyor.

Reuters'ın eski Tesla çalışanlarıyla yaptığı görüşmeler de şirketin sürücüsüz sürüş yazılımının bazı temel manevralarda zorlanmaya devam ettiğini ortaya koymuştu.

Tesla'nın önündeki en önemli sorunlardan biri bu nedenle yalnızca teknolojinin çalışması değil, bu teknolojinin güvenli olduğunun ve mevcut yasalara uygun olduğunun kanıtlanması olacak.

NHTSA'nın başlattığı inceleme de tam olarak bu noktaya odaklanıyor. Kurum, Tesla'nın Cybercab'leri yollara çıkarırken yaptığı uygunluk beyanının federal güvenlik standartlarını karşılayıp karşılamadığını araştırıyor.