Tesadüfen ortaya çıktı: Tarih yeniden yazılacak Sözcü Gazetesi

Yer bilimciler, modern dünyanın en dikkat çekici doğal yapılarından ikisi olan Colorado Nehri ve Etna Yanardağı'nın oluşum süreçlerine dair uzun süredir devam eden gizemleri aydınlatan yeni verilere ulaştı. Yapılan son araştırmalar, her iki yapının da daha önce tahmin edilenden farklı jeolojik aşamalardan geçerek bugünkü formlarını kazandığını gösteriyor.

California Üniversitesi'nden John He liderliğindeki ekip, Colorado Nehri'nin Büyük Kanyon'u şekillendirmeden önceki tarihini kumtaşı örnekleri üzerinden inceledi. Araştırmada "zaman depoları" olarak tanımlanan ve oluşum anındaki jeokimyasal verileri milyonlarca yıl boyunca saklayabilen dayanıklı zirkon kristalleri kullanıldı. Analiz sonuçları, yaklaşık 11 milyon yıl önce var olan nehrin, 5,6 milyon yıl önce Büyük Kanyon'dan çıkış yapana kadarki süreçte Navajo Milleti sınırları içinde yer alan Bidahochi Gölü'ne döküldüğünü ortaya koydu. 

Veriler, nehrin önce bu büyük havzayı doldurduğunu, gölün taşmasıyla birlikte Büyük Kanyon üzerinden akmaya başlayarak bugünkü yatağını oluşturduğunu kanıtlıyor.

Eş zamanlı olarak yürütülen bir diğer çalışmada, Lozan Üniversitesi ve Catania Ulusal Jeofizik ve Volkanoloji Enstitüsü araştırmacıları Etna Yanardağı'nın beslenme kaynağını mercek altına aldı. Geleneksel volkanik sistemlerde magmanın patlamadan kısa süre önce oluştuğu bilinirken, Etna'nın üst mantoda halihazırda mevcut olan küçük magma ceplerinden beslendiği saptandı. 

Afrika ve Avrasya levhalarının çarpışması sonucu meydana gelen karmaşık tektonik hareketlerin, bu hazır magmayı periyodik olarak yüzeye taşıdığı belirlendi. Bu mekanizma, Etna'nın 2006 yılında tanımlanan ve "petit-spot" olarak adlandırılan nadir bir volkan kategorisine dahil olabileceğini gösterirken, aynı zamanda üst mantodaki magma ceplerinin varlığına dair somut bir kanıt sunuyor.