Terk edilmiş maden dev bataryaya dönüşüyor Sözcü Gazetesi

Doğu Ontario’daki suyla dolmuş eski Marmoraton açık demir madeni ocağı, Ontario’nun elektrik şebekesine esneklik ve denge sağlamak amacıyla devasa bir pompalı hidroelektrik depolama tesisine dönüştürülüyor.

Toronto’da yürütülen Marmora Temiz Enerji Merkezi projesi, Northland Power ve Ontario Power Generation (OPG) ortaklığında geliştiriliyor. Kanada federal hükümetinin Proje Kayıt Defteri’ne göre, 100 yıl işletme ömrü öngörülen tesisin toplam kurulu gücü 500 megavata (MW) kadar ulaşabilecek.

ŞEBEKEDE “DEV BATARYA” GÖREVİ GÖRECEK

Pompalı hidroelektrik depolama teknolojisine dayanan sistemde, elektriğin bol ve ucuz olduğu saatlerde su üst rezervuara pompalanacak. Elektrik talebinin arttığı saatlerde ise su türbinlerden aşağı bırakılarak yeniden elektrik üretilecek. Böylece Marmora, yeni bir enerji kaynağından çok şarj edilebilir dev bir batarya gibi çalışacak.

1978’e kadar faaliyet gösteren ve 1,9 milyon ton cevher çıkarılan eski Marmoraton madeni, 850 metre uzunluğa, 450 metre genişliğe ve 213 metre derinliğe sahip.

Northland Power’ın ilk planlarında tesisin 400 MW kapasiteyle yaklaşık 5 saat boyunca 400 bin evin elektrik ihtiyacını karşılayabileceği belirtildi. Federal hükümet kayıtlarında ise projeye 30 MW kapasiteli ve 25 yıl ömürlü bir güneş enerjisi santralinin de dahil edildiği ve toplam kapasitenin 500 MW’a çıkarıldığı görülüyor.

KAPALI DEVRE SİSTEM KULLANILACAK

Proje, akarsu rejimlerine müdahale etmek yerine aynı suyun iki rezervuar arasında devridaim ettiği kapalı devre bir sistem kullanacak. Yeni bir nehir yatağı veya doğal alan yerine, daha önce madencilikten etkilenmiş bir arazinin kullanılması çevresel açıdan önemli bir avantaj olarak gösteriliyor.

ENERJİ PLANIYLA UYUMLU

Ontario Bağımsız Elektrik Sistemi Operatörü (IESO), eyaletin 2050 net sıfır hedeflerine ulaşabilmesi için elektrik sisteminin iki katına çıkması gerektiğini öngörüyor. Bu nedenle rüzgar ve güneş gibi kesintili kaynakları destekleyecek uzun süreli enerji depolama sistemlerine önem veriliyor.

IESO, 15 Mayıs 2026’da 800 MW’a kadar uzun süreli enerji depolama kapasitesi için teklif sürecini başlattı. Marmora’nın Toronto-Ottawa ana iletim koridoruna yaklaşık 7 kilometre mesafede bulunması da projeye stratejik avantaj sağlıyor.

EN BÜYÜK ENGEL MALİYET

Projenin önündeki en büyük sorun ise yüksek yatırım maliyeti. Belgelerde altyapı, tüneller, türbinler ve şebeke bağlantıları dahil toplam maliyetin 2 milyar ABD dolarını aşabileceği tahmin ediliyor.