Telefonları hazırlayın, gece yarısı gökyüzü kızıla boyanacak Sözcü Gazetesi

Ağustos ayının son günlerinde gökyüzünde dikkat çekici bir astronomi olayı yaşanacak. 28 Ağustos sabahı gerçekleşecek parçalı Ay tutulması Türkiye'den de izlenebilecek. Ay, Dünya'nın gölgesine girerken yüzeyinin bir bölümü karanlıkta kalacak ve uygun koşullarda kırmızımsı tonlar görülebilecek.

Halk arasında “Kanlı Ay” olarak bilinen görüntü, aslında Ay'ın tamamen Dünya'nın gölgesine girmesiyle oluşan tam Ay tutulmalarında daha belirgin hale geliyor. Bu olay ise parçalı Ay tutulması olacak. Dünya'nın gölgesi Ay'ın yalnızca bir bölümünü kaplayacak.

Tutulma, 27 Ağustos'u 28 Ağustos'a bağlayan gece başlayacak ve sabah saatlerinde devam edecek. Türkiye'de olayın özellikle sabaha karşı gerçekleşecek bölümü önem taşıyor.

Ay tutulması, Dünya'nın Güneş ile Ay'ın arasına girmesi ve gölgesini Ay'ın üzerine düşürmesiyle meydana geliyor.

Ay'ın Dünya'nın en karanlık gölge bölgesi olan umbraya giren kısmında Güneş ışığı doğrudan ulaşamıyor. Ancak Güneş ışığının bir bölümü Dünya'nın atmosferinden geçerek kırılıyor ve Ay'a ulaşıyor.

Atmosferden geçen ışığın mavi tonları daha fazla saçılırken, kırmızı ve turuncu tonlar Ay'ın yüzeyine ulaşabiliyor. Bu nedenle tutulma sırasında Ay'ın gölgede kalan bölümü bakır veya kırmızıya çalan tonlarda görünebiliyor. “Kanlı Ay” adı da bu görüntüden geliyor.

Ancak bu tutulmada Ay'ın tamamı Dünya'nın gölgesinde kalmayacağı için, kırmızı renk tam Ay tutulmalarındaki kadar belirgin olmayabilir.

Tutulmanın Türkiye'deki görünürlüğü şehirden şehre değişecek. Bunun nedeni, Ay'ın tutulma sırasında ufka oldukça yaklaşacak olması.

İstanbul'da Ay'ın yarı gölge evresine girmesi saat 04.23'te başlayacak. Parçalı tutulma ise yaklaşık 05.33'te başlayacak. Tutulmanın İstanbul'dan görülebilen bölümünde en belirgin an yaklaşık 06.26 civarında yaşanacak. Ay bu sırada batı-güneybatı yönünde, ufka oldukça yakın olacak.

Türkiye'nin batısındaki bazı bölgelerde tutulmanın daha büyük bir bölümü görülebilecek. Örneğin Çanakkale'de parçalı tutulmanın maksimumu yaklaşık 06.37'de gerçekleşecek.

Buna karşılık Türkiye'nin doğu ve iç kesimlerinde Ay'ın ufka çok yaklaşması nedeniyle tutulmanın yalnızca küçük bir bölümü görülebilecek veya olayın en belirgin aşamaları izlenemeyebilecek.

Bu nedenle Türkiye'den gözlem yapmak isteyenlerin batı ve güneybatı ufkunun açık olduğu bir noktayı tercih etmesi önemli.

Ay tutulmasını izlemek için Güneş tutulmalarında kullanılan özel gözlüklere ihtiyaç yok. Ay tutulması çıplak gözle güvenle izlenebilir.

Türkiye'de Ay'ın tutulma sırasında ufka yakın olması gözlemi zorlaştırabilir. Bu nedenle yüksek binaların, tepelerin veya ağaçların görüşü engellemediği açık bir alan seçmek avantaj sağlayacaktır.

Özellikle batı-güneybatı yönünde geniş bir görüş alanı bulunan, ışık kirliliğinin düşük olduğu bir yer tercih edilebilir.

Dürbün veya teleskop kullanmak zorunlu değil. Ancak bu cihazlar Ay'ın yüzeyindeki ayrıntıların ve tutulma sırasında oluşan renk değişimlerinin daha yakından görülmesini sağlayabilir.

Türkiye açısından tutulmanın en dikkat çekici noktası ise 28 Ağustos sabahı, gün doğumuna yaklaşırken Ay'ın ufka yakın konumda olması olacak. Bu nedenle hava koşullarının açık olması ve batı-güneybatı ufkunun görüşe açık bulunması gözlem için belirleyici olacak.