Telefonlarda değiştirilebilir batarya geri dönüyor: AB’de yeni dönem 2027’de başlayacak

Akıllı telefonlarda bir zamanlar yaygın olan değiştirilebilir bataryalar yeniden gündemde. Avrupa Birliği'nde Şubat 2027’de yürürlüğe girecek düzenleme, telefon ve tabletlerde kullanıcı tarafından değiştirilebilen bataryalara yönelik yeni kurallar getiriyor.

Ancak bu değişiklik, eski telefonlardaki gibi arka kapağın elle çıkarılıp bataryanın saniyeler içinde değiştirilebileceği anlamına gelmiyor. Düzenlemede vidalarla sabitlenen ve piyasada bulunan araçlarla çıkarılabilen bataryalar da kullanıcı tarafından değiştirilebilir kabul ediliyor.

TELEFON ÜRETİCİLERİ NEDEN DEĞİŞTİRİLEBİLİR BATARYALARDAN VAZGEÇTİ?

Değiştirilebilir bataryalı telefonların yaygınlığını kaybetmesinin arkasında birden fazla neden bulunuyor.

Bunlardan biri daha ince telefonlara yönelik talep. Çıkarılabilir bataryalar için gereken vida, klips ve diğer mekanizmalar cihazların daha kalın olmasına neden olabiliyor. Bataryanın kullanıcı tarafından kolayca erişilebilir bir noktaya yerleştirilmesi gerekmediğinde ise üreticiler telefonun içindeki parçaları konumlandırma konusunda daha fazla özgürlüğe sahip oluyor.

Cam ve alüminyum gibi premium malzemelerin yaygınlaşması da tasarımları etkiliyor. Özellikle cam, çıkarılabilir bir arka panel için fazla kırılgan olabiliyor.

Örneğin değiştirilebilir bataryaya sahip Fairphone 6'nın gövdesi ve arka paneli plastikten üretiliyor. Askeri sınıf sağlamlık standartlarına sahip Samsung Galaxy XCover 7 Pro da plastik bir yapıya sahip. 2014 yılında piyasaya çıkan ve değiştirilebilir batarya sunan Galaxy S5'te de plastik kasa kullanılmıştı.

Suya ve toza karşı dayanıklılık da üreticilerin kapalı gövdelere yönelmesinin nedenleri arasında yer alıyor. Örneğin iPhone 17 serisi, IP68 su ve toz dayanıklılığı derecesine sahip ve 5 metre derinliğe kadar suda 30 dakika kalabiliyor. Çıkarılabilir arka kapaklar düşme veya yanlış kullanım sırasında yerinden çıkabileceği için cihazı su ve toza karşı daha savunmasız hâle getirebiliyor.

Bununla birlikte değiştirilebilir batarya ile suya dayanıklılığı bir arada sunmak tamamen imkânsız değil. Galaxy XCover 7 Pro, değiştirilebilir bataryasına rağmen IP68 derecesine sahip. Samsung, GSM Arena'ya yaptığı açıklamada telefonun kamera gibi farklı bölümlerinde contalar kullandığını, arka kapakta da SIM ve batarya yuvalarıyla hizalanan contalar bulunduğunu belirtiyor.

Öte yandan ise kolayca çıkarılıp değiştirilebilen bataryalar, kullanıcıların cihazlarını daha sık yükseltmek yerine daha uzun süre kullanmaya devam etmesini sağlayabilir.

DEĞİŞTİRİLEBİLİR BATARYALI TELEFONLAR HÂLÂ VAR

2026 yılında değiştirilebilir batarya sunan modeller tamamen ortadan kalkmış değil.

Örneğin, askeri sınıf sağlamlık standartlarına sahip Samsung Galaxy XCover 7 Pro, değiştirilebilen 4.350 mAh bataryayla geliyor. Böylece Zorlu koşullar, örneğin yürüyüş veya dağcılık sırasında güç tükendiğinde bataryanın yenisiyle değiştirilebilmesi hedefleniyor.

Fairphone 6 da değiştirilebilir batarya sunuyor ancak önceki Fairphone modellerinden farklı bir yöntem kullanıyor. Telefonun daha ince olmasını sağlayan tasarım nedeniyle batarya beş vidayla sabitlenmiş durumda.

Dolayısıyla bataryaya ulaşmak eski telefonlardaki kadar hızlı olmasa da değiştirme işlemi kullanıcı tarafından gerçekleştirilebiliyor.

2027’DE NE DEĞİŞECEK?

Engadget tarafından aktarılan düzenlemeye göre ŞŞubat 2027'den itibaren Avrupa Birliği'nde şirketlerin kullanıcı tarafından değiştirilebilir bataryalara sahip telefon ve tabletler satmasına yönelik kurallar devreye girecek.

Yıllardır hazırlığı süren düzenlemenin cihazların kullanım ömrünü uzatması, atıkları azaltması ve eski bataryalardaki lityum ile kobalt gibi hammaddelerin geri kazanılmasını kolaylaştırması amaçlanıyor.

Üreticilerin yalnızca Avrupa Birliği için farklı cihazlar geliştirmek yerine aynı tasarımı başka pazarlarda da kullanması hâlinde değişikliğin diğer ülkelerde satılan telefonlara da yansıması mümkün olabilir.

Bunun en iyi örneği, artık Lightning yerine USB-C bağlantı noktasıyla gelen iPhone. Bu değişiklik, AB'nin USB-C'yi bölgedeki ortak şarj standardı hâline getiren düzenlemesi nedeniyle yapılmıştı.

Ancak düzenlemedeki "kullanıcı tarafından çıkarılabilir" tanımı, bataryanın mutlaka elle sökülebilmesini gerektirmiyor.

Bataryanın tornavida gibi piyasada bulunan araçlarla çıkarılabilmesi yeterli olacak. Özel bir araç gerekiyorsa bu aracın ücretsiz sağlanması gerekecek. Ayrıca bataryanın çıkarılması için ısı veya çözücü gerektiren yapıştırıcıların kullanılmasına izin verilmeyecek.

Bu yüzden 2027 sonrasında da arka kapağı ve bataryası vidalarla sabitlenmiş telefonlar görmek mümkün olacak.

IPHONE İÇİN İSTİSNA OLABİLİR

Kaynakta aktarılan kurallarda, üreticilerin belirli şartları karşılaması hâlinde bataryaları doğrudan son kullanıcı yerine profesyonel tamircilere sunmasına izin veren bir istisna da bulunuyor.

Buna göre cihazın bataryasının 500 tam şarj döngüsünün ardından en az yüzde 83 kapasiteyi koruması gerekiyor. 1.000 şarj döngüsünün ardından ise batarya sağlığının en az yüzde 80 seviyesinde olması gerekiyor.

Cihazın ayrıca en az IP67 su ve toz dayanıklılığı derecesini karşılaması gerekiyor.

Apple, destek sayfasında iPhone 15 ve daha yeni modellerde kullanılan bataryaların ideal koşullarda 1.000 tam şarj döngüsünün ardından orijinal kapasitelerinin yüzde 80'ini koruyacak şekilde tasarlandığını belirtiyor. iPhone 17 serisi de IP68 derecesine sahip.

Bu nedenle kaynak, gerekli koşulları karşılayan iPhone ve diğer telefonların düzenlemedeki istisnadan yararlanabileceğini belirtiyor.