Tekstil kralları savunma sektörüne geçti!

Türkiye'de tekstil, hazır giyim, deri ve ayakkabı sektörlerinde yaşanan yapısal kriz derinleşti. Yıllarca Türkiye'nin ihracat lokomotifi olan tekstilcilerin önemli bir bölümü rota değiştirmeye başladı. Bir kısmı üretimini yurtdışına taşırken, bir kısmı tamamen fabrikasını kapatıyor; büyük bir kesim ise savunma sanayi, havacılık, uzay, yazılım ve teknoloji alanlarında yeni bir kariyer kurmaya çalışıyor.

KATMA DEĞER KAYBI
Son iki yılda tekstil, hazır giyim, ayakkabı ve deri sektörlerinde katma değer belirgin biçimde geriledi. Birkaç yıl önce hem Avrupa Birliği hem de ABD pazarında boy gösteren Türk şirketler, artık Türkiye'deki üretimlerini yüksek maliyetler nedeni ile daha ucuz ülkelere taşıyor. Sektörde binlerce işletme faaliyetlerine son verirken, bir bölümü ya kapasite küçülttü ya da konkordato yoluna gitti.

Türkiye Giyim Sanayicileri Derneği (TGSD) verilerine göre, 2025 yılında Türkiye hazır giyim sektörünün dünya pazarlarından aldığı pay 35 yıl aradan sonra ilk kez yüzde 3'ün altına geriledi. Türkiye'nin bu alandaki en önemli rakipleri olan Çin, Bangladeş, Vietnam gibi ülkeler 2025'te çift haneli büyüdü. Tekstil, deri ve ayakkabı sektörlerinde faaliyet gösteren birçok firma sektör değiştirmeye başladı. Özellikle hükümet yetkilileriyle yapılan toplantılarda da savunma, havacılık ve uzay sanayisindeki sektörlere işaret edildiğini belirten sektör temsilcileri, üretim tesislerini bu alanlara döndürmek için kolları sıvadı. SAHA İstanbul ve Türk Savunma ve Havacılık Sanayii İmalatçılar Derneği (SASAD) gibi savunma-havacılık kümelerine üye olan şirketler bu ekosistemin parçası hâline geliyor. Ayakkabı ve otomotiv için poliüretan sistemler üreten Kimpur, savunma ve deniz platformları için ileri malzemeler geliştiriyor. Tuzla Deri İhtisas OSB'de faaliyet gösteren Cihan Deri ise havacılık ve savunma için özel deri ve uçak içi malzemeler üretimi yapıyor. Firma yanmaz uçak koltuk kılıfı geliştirdi. Aile şirketi olarak başlayan Hakteks de klasik tekstilden endüstriyel teknik tekstile ve PU/PVC suni deriye yönelerek bugün savunma sanayi, askeri çadırlar ve farklı teknik alanlara odaklanan bir üretim yapısına geçmiş durumda.

TEKSTİL NEDEN ZORDA?
SEKTÖR temsilcileri yaşanan krizin arkasındaki nedenleri şöyle sıralıyor: "Düşük katma değerli üretim yapısının kronik hale gelmesi, kilogram başına ihracat gelirinin teknoloji sektörlerinin çok gerisinde kalması, enerji, işçilik ve kira maliyetlerinin artışı, Çin, Vietnam ve Bangladeş gibi ülkelerin agresif fiyat rekabeti, finansmana erişimde güçlük ve yüksek faiz ortamı."