Tek kişilik yapay zekâ şirketleri Teknoloji Haberleri

Bir bilgisayar, bir fikir, bir algoritma… Türkiye’de artık binlerce kişi bu üçlüyle kendi yapay zekâ şirketini kuruyor. Freelance geliştiricilerden mühendislerine kadar pek çok isim, “tek kişilik şirket” modeliyle dijital ekonominin yeni dalgasını oluşturuyor. Sanayi ve Teknoloji Bakanlığı’nın 2025-2030 stratejisi, bireysel yapay zekâ girişimcilerine yeni kapılar açıyor. TÜBİTAK’ın 250 milyon TL’lik fonuyla desteklenecek “mikro-YZ şirketleri”, Türkiye’nin dijital ihracatta yeni avantaj alanı haline geliyor.

Yapay zekâ (YZ) devrimi, küresel çapta olduğu gibi Türkiye’de yeni bir girişimcilik modelinin doğmasına neden oldu. Son dönemde sayısı hızla artan bireysel geliştiriciler, artık kendi başlarına küçük çaplı yapay zekâ firmaları kurarak hizmet veriyor. Kodlama, içerik üretimi, veri analizi veya müşteri destek otomasyonu gibi alanlarda faaliyet gösteren bu tek kişilik şirketler, yakın zamanda dijital ekonominin yükselen gücü haline gelecek.Öte yandan, küresel ölçekte, YZ pazarı da dikkat çekici bir hızla büyüyor. Bilgi Teknolojileri ve İletişim Kurumu (BTK) verilerine göre, küresel YZ pazarının 2025 yılı sonunda 500 milyar dolara, 2030 yılına kadar ise yüzde 40'a yakın birleşik büyüme oranıyla 1,81 trilyon dolara ulaşması bekleniyor.

SEKTÖRDEKİ ŞİRKET SAYISI 1.200’E ULAŞTI

Türkiye Yapay Zekâ İnisiyatifi (TRAI) tarafından 126 gerçekleştirilen Kurumsal Yapay Zekâ Araştırması’na göre ise, yapay zeka ekibi olan şirketlerin oranı yüzde 15.2 iken, beş ve üzeri sayıda yapay zeka projesi yürüten şirketlerin oranı yüzde 32,8 oldu. Bunun dışında, ülkemizde “yerleşik YZ firması sayısı” da artışta: 2000 yılında yalnızca 5 civarında olan şirket sayısı, 2024 itibarıyla yaklaşık 1 200’e ulaşmış durumda. Bu firmalara her geçen gün tek kişilik girişimciler de ekleniyor. Serbest çalışanlar yanında bir teknoloji firmasında yazılımcı olarak çalışan kişiler de YZ uygulamaları geliştirip satıyor. Bunların önemli bölümü, sektördeki getirilere göre artık kendi işlerini yapmaya başlıyor.

BAKANLIKTAN 250 MİLYON TL

Sanayi ve Teknoloji Bakanlığı, 2025-2030 Ulusal Yapay Zekâ Stratejisi kapsamında bireysel girişimciliği destekleyen yeni hibe mekanizmaları üzerinde çalışıyor. Bu doğrultuda TÜBİTAK’ın 'mikro girişim2 programı, 2025 itibarıyla tek kişilik veya az çalışanlı şirketlerin Ar-Ge faaliyetlerine fon sağlamak amacıyla yeniden yapılandırılıyor. Programın ilk fazında yaklaşık 250 milyon TL’lik bir kaynak ayrılması, bireysel yapay zekâ projelerine 100 bin TL’ye kadar doğrudan hibe verilmesi öngörülüyor.

Türkiye avantajlı konumda

Türkiye, genç ve teknik açıdan yetkin bir nüfusa sahip. Ülkemizde yapay zekâ, veri bilimi ve yazılım mühendisliği alanlarında eğitim görenlerin sayısı son 5 yılda iki katına çıktı. 2024 itibarıyla 60’tan fazla üniversitede yapay zekâ odaklı lisans ve yüksek lisans programı bulunuyor. Batı ülkelerine kıyasla Türkiye’de girişim maliyetleri oldukça düşük. Tek kişilik YZ şirketleri, yalnızca bir dizüstü bilgisayar, internet bağlantısı ve model erişimiyle küresel pazarlara açılabiliyor. Bu durum, küresel freelance ekonomisinde bizi rekabetçi kılıyor.