‘Tek kişilik ama çok kalabalık bir oyun’

Rol aldığı dizilerden ve filmlerden tanıdığımız Oğulcan Arman Uslu, ‘9/8’lik Kıyamet’ adlı oyunuyla 27. Afife Tiyatro Ödülleri’nde Yılın En Başarılı Erkek Oyuncusu ödülünü aldı. Yakın gelecekte geçen ve kıyamet atmosferinde bir ihanet hikâyesi anlatan oyun için Uslu “Kadınların, kalbi kırılanların ve bir dolu yükle hayata devam etmeye çalışanların yanında” diyor. Güçlü performansıyla oyundaki Diyar karakterine hayat veren sanatçıyla bir araya geldik.

◊ Öncelikle ödülünüz için tebrik ederim. ‘Yılın En Başarılı Erkek Oyuncusu’ seçilmek nasıl bir duygu?

Tüm Mek’an ekibi olarak çok mutluyuz. Oyunun yazarı olan Şamil Yılmaz, Yılın Yazarı ödülünü aldı. Aynı zamanda oyunumuz en iyi oyun adaylarındandı. Bizim gibi bağımsız şekilde tiyatronun başka taraflarından biçimini bulmuş, sözünü üreten birçok ekip var. Afife’de bu ekiplerin görünürlüğü arttı. Bu anlamda mutluyum. Çünkü Türkiye’de ödenekli tiyatrolar dışında bu işin profesyonel kalabilmesi, bağımsız ekiplerin yaratma cesareti ve inadıyla mümkün.

◊ Oyuncu olmaya en başta nasıl karar vermiştiniz?

Hayattaki bütün seçimlerimi oyuncu olabilmek için yaptım. Bu işi nerede sürdürebilirimi keşfetmek üzere birçok işte çalıştım, şehir değiştirdim. Ankara son durağımdı. Orada hem okudum hem Mek’an ekibiyle tanıştım. Ben biraz kendinden sıkılan biriyim. Oyunculuğu ilk kez deneyimlediğimde birini oynamak fikrinin beni eğlendirdiğini fark ettim.

◊ Size ödülü getiren ‘9/8’lik Kıyamet’ nasıl bir oyun?

Oyunu Şamil Yılmaz yazdı, Sezen Keser yönetiyor. Gelecekte geçiyor; iklim krizinin vurduğu, sosyal bozulmaların başladığı, insanların artık kentleri terk edip sınırlarda yaşadığı, birtakım yapıların şehirleri ele geçirdiği ve sosyal bozulmalara yol açan bir kıyamet atmosferi dönemi. Diyar karakteri ateş başında bir ihanet hikâyesi anlatıyor. Oyun bize şu soruyu soruyor: “Bildiğimiz dünya elimizden kayıp giderken biz kimin elinden tutacağız, kimlerle yan yana yürüyeceğiz?” Benzer sınanmaları hem dünyada hem de ülkemizde halihazırda yaşıyoruz. Böyle zamanlardan geçerken nasıl davrandığımızla ilgili meselesi var oyunun. Tek kişilik ama çok kalabalık bir oyun. Bu oyunu oynamaya başladığımdan beri kendimi çok kalabalık hissediyorum.

◊ Neden böyle hissediyorsunuz?

Hikâyenin Diyar’a ve seyirciye yaptıkları zaman zaman birbirine karışıyor ve ortaklaşıyor. Bir his birliği oluşuyor. Bunu yakaladığınızda yaşadıklarınız kalabalık bir deneyime dönüşüyor. Oyunun sonunda bir kefaret duygusu var. Ve bu tertemiz bir yere çıkarıyor hepimizi.

‘Seçimleriyle yüzleşiyor’

◊ Anlattığı ihanet hikâyesinde Diyar neyle yüzleşiyor?

Diyar bildiği dünya elinden kayıp giderken elini bıraktıklarının, hayal kırıklığına uğrattıklarının kefaretini ödüyor. Ona sesini ve hikâyesini veren, onu o yapan kişinin, Leyla’nın elini bırakıyor. Yol ayrımlarındaki seçimleriyle yüzleşiyor aslında.

◊ Size hangi soruları sordurdu bu oyun?

Oyun dışarıda kalanların, kalbi kırılanların ve bir dolu yükle hayata devam etmeye çalışanların yanında. Erkeklere konuşuyor bu anlamda. ‘Böyle zamanlarda sen ne yapıyorsun’ sorusunu soruyor. Ben de kendi yaşantıma bakıp birtakım hesaplaşmalar yaşıyorum elbette. Bir rolü çalışmak bence biriyle çok yakın arkadaş olmaya benziyor. Nasıl ki biriyle yakın arkadaş olduğunuzda onunla aynı kelimeleri kullanmaya ve benzer tepkiler vermeye başlıyorsunuz, ben de arkadaşımdan bir şeyler öğreniyormuşum gibi hissediyorum.

‘Kefaretini ödüyor’

◊ Öteki olma meselesine nasıl yaklaşıyorsunuz?

Aslında bu Leyla’nın, kedi Kopil’in ve elbette Diyar’ın hikâyesi. Oyun sosyal bozulmaların ve muhafazakâr yapıların şehirleri ele geçirirken kimlere ne yaptığını sorguluyor. Diyar’sa cinsiyet olarak korunaklı bir yerde duruyor ve bir süre sonra da pozisyon alması gereken noktalarda erkekliğin konforlu alanına yerleşiyor. Böylece birinin elini bırakmış oluyor. Bu noktada ihanet devreye giriyor. Diyar oyunun hesaplaştığı erkeklik meselesinin tam ortasında duruyor. Bununla hesaplaşmak ve kefaretini ödemek için de bu hikâyeyi kendine ceza olarak anlatmaya devam ediyor. Bu oyun ülkesinden ayrılıp mülteci olarak hayatı sürdürenlerin, inancından dolayı yerinden yurdundan edilenlerin, kadınların, kendi olduğu için şeytanlaştırılanların, hayvanların, hakarete uğrayanların ve bir dolu yükle yine de inatla devam edenlerin tarafında.

◊ Sizin hayatınızda erkeklik konforuna yerleştiğiniz zamanlar oldu mu?

Bu soruya hayır demek gerçekçi değil. Birtakım toplumsal kodlarla yaşıyoruz ve öğrenilmiş, doğru olduğunu zannettiğimiz birçok düşüncemiz olabiliyor. Doğru olduğunu düşünerek yaptığım fakat karşımdaki insanlara bunun ne yaptığını fark etmediğim zamanlar olmuştur. Bu, üzerine düşündüğüm ve çalıştığım bir mesele.

◊ Oyunda sizi sahnede bir darbukayla görüyoruz...

Bir yıl darbuka dersi aldım, biraz rahatladıktan sonra provalara başladım. Ellerim hızlanınca, ritimleri öğrenince, oyundaki atmosferi belirleyecek ve darbukayı öne çıkaracak kadar öğrenmeye çalıştım. Hâlâ da çalışıyorum.

‘Setler zaten gergin yerler’

◊ Oyunda birlikte çalıştığınız yönetmen Sezen Keser’le berabersiniz. Hem iş hem aşk dengesini kurmak zor muydu?

Bazen sıkıştığımız yerler oldu. Ama Sezen yönetmen olarak bu durumları daha önce tecrübe ettiği için hem oyundaki gerginliklerin hem çift olarak yaşananların oraya sızmaması için çok çaba sarf etti. Ben de buna dikkat edebildiğim kadar ettim ama her yerde Sezen’e sabrı için teşekkür ediyorum. Olmasaydı bir parça sakat kalabilirdim bu süreçte.

◊ Daha önce rol aldığınız bir dizideki erkek oyuncuyu da kapsayan büyük bir ‘MeToo’ hareketi başlatıldı yakın zamanda...

“Ben tacize karşıyım” deme gereği bile duymuyorum. Burada özellikle şu durumla ilgileniyorum: İnsanların kendisi olma halini elinden almak ve insanları bir dolu bagajla yaşamaya mecbur etmek... Setler zaten gergin yerler. Mesleğini yapmak için orada olan insanları bunun ötesinde bir gerginliğe hapsettiklerini düşününce insan öfkeyle doluyor.