Tek bir sızıntıyla 400 den fazla evin elektriği bedavaya gelecek: Eski tünellerin altından sızıyordu Sözcü Gazetesi

Dünyanın peşinde koştuğu en temiz ve en verimli yakıtlardan birinin, eski maden tünellerinin altında sessizce sızdığı ortaya çıktı. Toronto Üniversitesi ve Ottawa Üniversitesi'nden jeokimyacılar, Kanada Kalkanı’ndaki milyarlarca yıllık kaya oluşumlarının derinliklerinden sızan doğal "beyaz hidrojen" gazını ölçmeyi başardılar.

Bu keşif, sadece teorik bir bilgisayar modeli değil; ayaklarımızın altında keşfedilmeyi bekleyen, madenlere ve uzak topluluklara doğrudan elektrik sağlayabilecek somut ve ölçülebilir bir temiz enerji kaynağının kanıtı.

"Beyaz Hidrojen" nedir ve nasıl oluşur?

Piyasada bilinen diğer hidrojen türlerinin aksine beyaz hidrojen, fabrikalarda veya laboratuvarlarda üretilmez.

Yeraltındaki magmatik kayalar ile derin yeraltı suları arasındaki doğal kimyasal reaksiyonlar sonucunda, Dünya kabuğunun içinde milyarlarca yıldır yavaş yavaş ve kendiliğinden üretilir.

Kuzey Ontario, Quebec, Nunavut ve Kuzeybatı Toprakları gibi geniş bölgeleri kapsayan Kanada Kalkanı bu süreç için biçilmiş kaftan. Uzmanlara göre nikel, bakır, elmas, lityum ve kobalt bulmak için kazılan aynı jeolojik ortamlar, beyaz hidrojen bulmak için de en doğru adres.

Küçük sızıntılardan devasa enerjiye

Ontario’daki Timmins yakınlarında faaliyet gösteren bir madende yapılan ölçümler çarpıcı sonuçlar verdi:

Süreklilik arz ediyor: Bölgedeki tek bir sondaj kuyusu yılda ortalama 8 kilogram gibi küçük bir hidrojen salıyor. Ancak bu akışın en az 10 yıl veya daha uzun süre kesintisiz devam edebileceği belirlendi.

400 evin elektriği kapıda: Araştırmacılar, sahadaki yaklaşık 15.000 sondaj kuyusundan elde edilen verileri genelleyip topladığında, yıllık deşarjın 140 metrik tonun (154 ABD tonu) üzerinde olduğunu hesapladı.

4.7 Milyon kWh enerji: Bu doğal sızıntı, yılda yaklaşık 4,7 milyon kilovat saat (kWh) temiz enerji üretme potansiyeline sahip. Bu da tek bir bölgedeki sızıntıyla 400'den fazla hanenin yıllık tüm elektrik ihtiyacının karşılanabilmesi demek.

Bu keşif neden küresel bir dönüm noktası?

Hidrojen, günümüzde gübre üretiminden çeliğe, metanolden ağır sanayiye kadar 135 milyar dolarlık devasa bir küresel pazar. Ancak mevcut üretim yöntemleri büyük sorunlar barındırıyor:

Mevcut hidrojen kirli: Bugün dünyadaki hidrojenin neredeyse tamamı doğalgaz ve kömür gibi fosil yakıtlardan elde ediliyor ve üretim esnasında atmosfere muazzam miktarda CO2 salınıyor.

Yeşil hidrojen çok pahalı: Yenilenebilir enerjiyle üretilen "yeşil hidrojen" temiz bir alternatif olsa da, hem inanılmaz derecede enerji yoğun bir süreç gerektiriyor hem de üretim ve nakliye maliyetleri faturayı katlıyor.

Beyaz hidrojen bedava ve temiz: Yeraltında hazır halde duran beyaz hidrojen ise ne doğaya karbon salıyor ne de üretmek için milyarlarca dolarlık elektrik tesislerine ihtiyaç duyuyor.

İlk kullanıcılar madenciler ve uzak köyler olacak

Beyaz hidrojenin kısa vadede büyük metropollerin enerjisini karşılaması beklenmiyor. Bu yakıtın en gerçekçi ve ticari olarak mantıklı ilk hedefi: Maden sahaları ve kuzeydeki uzak topluluklar.

Lojistik maliyetler sıfırlanacak: Kanada'nın kuzeyindeki uzak madenler ve yerleşim yerleri, engebeli araziler ve zorlu hava şartları altında çok yüksek maliyetlerle taşınan dizel yakıta bağımlı.

Çift taraflı kazanç: Maden şirketleri, halihazırda kazdıkları tünellerin altından çıkan bu gazı yerinde enerjiye dönüştürürse; uzun mesafeli nakliye, depolama ve devasa altyapı maliyetlerinden tamamen kurtulacak. Çevresel gerekçe, kusursuz bir ticari gerekçeye dönüşecek.

Sihirli bir değnek değil ama güçlü bir araç

Uzmanlar, bu keşfin tüm hidrojen endüstrisini bir gecede ortadan kaldıracak "her derde deva" sihirli bir çözüm olarak görülmemesi gerektiği konusunda gerçekçi. Ancak bu projenin asıl büyük başarısı; şimdiye kadar sadece bilgisayar modellerinde "spekülatif" olarak yer alan doğal hidrojeni, yıllar süren ölçümlerle ilk kez sürdürülebilir ve kanıtlanabilir bir veri haline getirmesidir.

Şirketler bu gazı güvenli bir şekilde haritalandırıp yüzeye çıkarmayı başardıklarında, eski maden bölgelerinin altındaki yaşlı kayalar, dünyanın en modern ve en temiz enerji yarışının merkezi haline gelecek.