Tehdit altında çözüm arayışı... ABD’den bölgeye dev sevkiyat! Trump ve Hamaney’den karşılıklı uyarılar

ABD ile İran arasında haziran ayındaki 12 günlük savaşın ardından Umman’ın arabulucuğunda yeniden başlatılan nükleer müzakerelerinin ikinci turu dün İsviçre’nin başkenti Cenevre’de karşılıklı tehditler eşliğinde yapıldı. ABD Başkanı Donald Trump, “Nükleer potansiyellerini devre dışı bırakmak için B-2 bombardıman uçaklarını yollamak yerine bir anlaşma yapabiliriz” derken haziran ayında İran’daki birçok nükleer tesisin B-2’lerle hedef alınmasını hatırlattı. İran’ın dini lideri Ali Hamaney ise Washington’un ıuçak gemilerine atıfta bulunarak, “Bir uçak gemisinden daha tehlikeli olan, onu denizin dibine gönderebilecek silahtır” ifadesini kullandı. Görüşmelerin ilk turu Umman’ın başkenti Muskat’ta yapılmış, taraflar olumlu mesajlarla vererek ümitvar konuşmuştu.

DEV YIĞINAK YAPILDI

Washington ve Tahran’dan gelen heyetler Umman’ın Cenevre Büyükelçiliği’nde dolaylı olarak pazarlıklarını sürdürürken tehditler yalnızca ülke liderlerinden gelmekle kalmadı; artan gerilim sahaya da yansıdı. CNN’in haberine göre ABD ordusu, son haftalarda Ürdün, Bahreyn ve Suudi Arabistan’daki üslere ekipman teslim etmek üzere 250’den fazla kargo uçuşu gerçekleştirdi. ABD uçak gemisi USS Abraham Lincoln’ün İran’dan yaklaşık 700 km uzaklıkta, Umman açıklarında olduğu teyit edildi. ABD’nin ayrıca dünyanın en büyük savaş gemisi olan USS Gerald R Ford’u da Ortadoğu’ya gönderdiği biliniyor. Geminin üç hafta içinde bölgeye ulaşabileceği tahmin ediliyor. Öte yandan Amerikan medyası dün de bir filo F-22 ve üç filo F-16’nın daha Ortadoğu’ya kaydırıldığını öne sürdü.

İRAN’DAN HÜRMÜZ TEHDİDİ

İran ise devam eden askeri tatbikat kapsamında Hürmüz Boğazı’nın bir kısmını güvenlik gerekçesiyle birkaç saat kapattı. İran Devrim Muhafızları Deniz Kuvvetleri Komutanı Tuğamiral Alireza Tangsiri dün de devam eden tatbikat sırasında kuvvetlerinin liderliğin alacağı her türlü kararı uygulamaya hazır olduğunu söylerken stratejik Hürmüz’ü ülke liderliğinden gelecek emir üzerine kapatabileceklerini açıkladı.

GÖRÜŞMELER SÜRECEK

Dün Cenevre’de İran heyetine Dışişleri Bakanı Abbas Arakçi liderlik ederken ABD heyetinin başında ise Özel Temsilci Steve Witkoff ve Trump’ın damadı Jared Kushner yer aldı. Yerel saatle 10.00’da başlayan müzakereler, saat 14.00 sularında sona erdi. Arakçi, görüşmelerin olumlu bir atmosferde geçtiğini belirterek, “Bölgedeki dost ülkelerin çabaları sayesinde ABD ile yeni bir anlaşmaya varma fırsatı var. Tarafların hâlâ bazı pozisyonları var ve bunların birbirine yaklaştırılması zaman alacak; ancak ilerleyebileceğimiz bir dizi yol gösterici ilkeye ve daha net bir çerçeveye sahibiz. Fakat bölgeye çok sayıda askeri unsur konuşlandırıldı, buna son verilmelidir. Herhangi bir saldırıya vereceğimiz karşılık ise sınırlarımızın da ötesine uzanacak” diye konuştu. Bir sonraki görüşmeler için henüz tarih belirlenmedi.

MASADA NELER VAR

GÖRÜŞMELERDE İran’ın nükleer programı masadaki ilk gündem maddesi olsa da İsrail’in ABD’ye İran’ın balistik füze programının da kısıtlanmasının görüşmelerde ele alınmasına dair yaptığı baskı biliniyor. İran tarafı ise füze çalışmalarının hiçbir koşulda tartışma konusu olmayacağını öne sürüyor. Tahran ayrıca nükleer konusunda vereceği tavizlerin karşılığında İran’a yönelik tüm yaptırımların kaldırılmasını talep ediyor. Diğer yandan İsrail Başbakanı Netanyahu, müzakerelerden beklentilerini dün üç başlık altında yineledi. İsrailli lider, “Birincisi, zenginleştirilmiş nükleer malzemenin İran’dan çıkarılması gerekiyor. İkincisi, zenginleştirmeye olanak sağlayan ekipman ve altyapıyı tamamen ortadan kaldırmak gerekiyor. Üçüncüsü ise balistik füzeler sorununu çözmek” ifadelerini kullandı.