Teğmenlerin kılıç çatma töreni sonrası o da ihraç edilmişti! Mahkemeden dikkat çeken yeni karar

Kara Harp Okulu mezuniyet törenindeki kılıç çatma töreninin yankıları sürüyor. Geçen yılki törende teğmenler Subay Andı okuyup "Mustafa Kemal'in askerleriyiz" sloganları atmıştı. Teğmenlerle birlikte dönemin Okul Komutan Vekili Albay Alper Topsakal ve tabur komutanı Halit Türkoğlu da ihraç edilmişti.

Gazeteci Müyesser Yıldız'ın aktardığına göre Ankara 19. İdare Mahkemesi Topsakal hakkındaki ihraç kararını oybirliğiyle iptal etti. Gerekçe yönünden oyçokluğuyla alınan iptal kararında; Mahkeme Başkanı ve bir üye, ihracın “orantısız” olduğunu belirtirken bir üye, somut olarak işlenmiş herhangi bir suç olmadığı yönünde görüş bildirdi.

Geçtiğimiz aylarda Alper Topsakal’ın yürütmeyi durdurma talebini oy çokluğuyla reddeden Ankara 19. İdare Mahkemesi, davanın esastan görüşmesini geçtiğimiz 21 Ekim’de duruşmalı yaptı. Duruşmanın ardından 4 Kasım’da alınan, TSK’dan ihraç işleminin oybirliğiyle iptali yönündeki karar da bugün taraflara tebliğ edildi.

Kararda, Mahkeme Başkanı ve bir üye, Topsakal’ın ihracını şu gerekçelerle hukuka aykırı buldu:
“Disiplin cezasına konu eylemler ile yaptırımlar arasında adil bir dengenin gözetilmesi hukuk devleti ilkesinin bir gereğidir. Disiplin cezası vermeye yetkili olan organlar, mevzuata bağlı kalmakla birlikte, evrensel hukuk normlarından olan ölçülülüğün alt ilkeleri olan elverişlilik, gereklilik ve orantılılık unsurlarını da göz önünde bulundurmalıdır. Söz konusu olayda davacının gerçekleştirilen eyleme ilişkin herhangi bir izni, onayı veya dahli bulunduğunun ortaya konulamadığı, eylemin resmi törenin sona ermesinin akabinde gerçekleştirildiği, bu durumda davacının astlarının eylemlerinden bireysel ve eşdeğer sorumlu kabul edilerek Silahlı Kuvvetlerden ayırma cezası ile cezalandırılmasının ölçülü olmadığı, davacıya isnad olunan fiilinin maiyetindekilerin gözetiminde ihmal gösterme kapsamında değerlendirilebileceği, isnad olunan fiil ile verilen cezanın örtüşmediği dolayısıyla ‘tipiklik’ şartının da gerçekleşmediği, davacının fiilinin ancak ‘Aylıktan kesmecezasını gerektiren disiplinsizlikler” maddesinde yer alan ‘Maiyetinin gözetiminde ihmal göstermek: Astlarının ve emri altındakilerin denetim, kontrol ve gözetiminde ihmal göstermektir.’ fiili kapsamında değerlendirilebileceği sonucuna varıldığından, davacının Silahlı Kuvvetlerden ayırma cezası ile cezalandırılması işleminde hukuka uygunluk görülmemiştir.”

Alper Topsakal’ın açtığı yürütmenin iptali davasının reddinde 7 sayfalık karşı oy gerekçesi yazan üye ise esasa ilişkin alınan iptal kararının gerekçesine de 6 sayfa karşı oy yazısıyla itiraz etti.

Hiç kimsenin işlemediği bir fiilden dolayı hukuken sorumlu tutulamayacağını, ayrıca salt okul komutanı ve diğer üstü konumunda bulunan komutanlarına karşı astlarının fillerinden aynı ve eşdeğer derecede sorumlu olacağına ilişkin yasal mevzuatta bir düzenleme bulunmadığına dikkat çeken Üye Hakim, özetle şunları vurguladı:

“Davacının isnat edilen hususlara yönelik bir kusurunun, ihmalinin bulunduğuna yönelik somut, hukuken kabul edilebilir mahiyette bir delil bulunmamakta ve isnada konu fiillerin işlendiği somut olarak ortaya konulamamaktadır. Disiplin ve idare hukuku açısından somut olarak gerçekleşmemiş yahut aktif ve pasif bir fiille ortaya konulamamış bir davranış nedeniyle cezalandırmanın söz konusu olamayacağından, davacının somut, açık ve fiilen aktif ya da pasif şekilde gerçekleşmiş bir eylemine dayanmayan, varsayım ya da yorum yoluyla çıkarıma dayalı olarak tesis olunan ve ‘tipiklik’ şartı gerçekleşmeyen isnatlar nedeniyle, TSK ile ilişiğinin kesilmesine ilişkin işlemin belirtilen bu gerekçelerle iptaline karar verilmesi gerektiğinden çoğunluk kararında belirtilen gerekçeyle iptaline karar verilmesine gerekçe yönüyle katılmıyorum.”

Bu kararın, gerek tabur komutanı Halit Türkoğlu gerekse teğmenlerin açtığı iptal davalarında emsal olacağı öne sürüldü.