TCMB’den analiz: Yüksek enflasyon, firmalarda kar kaybı endişesini artırıyor

Türkiye Cumhuriyet Merkez Bankası'nın (TCMB) firma yöneticilerinin kârlılık algısındaki değişimi incelediği çalışmada, yüksek enflasyon dönemlerinde kâr kaybı endişesinin firmalar arasında baskın bir duyguya dönüştüğü ve bu durumun fiyatlama davranışlarını olumsuz etkileyebildiği sonucuna ulaşıldı.

Buna ek olarak, sıkı para politikası uygulanan dönemlerde dış talebe yönelik iyimserliğin firmaların üretim kararlarını daha güçlü biçimde teşvik ettiği ifade edildi.

Çalışmada, para politikasının destekleyici olduğu zamanlarda dahi firmaların kimi dönemlerde finansal koşulları sıkı olarak algılamayı sürdürebildiğine dikkat çekildi.

Özet bölümünde ise şu değerlendirmelere yer verildi:

"Firma yöneticilerinin kârlılık algısında bir değişim büyüme veya küçülme yönünde bir eyleme dönüşebilmektedir. Bu çalışma, kârlılık algısındaki değişimin neden ve sonuçları üzerinde yoğunlaşmaktadır. Öncelikle firma yöneticilerinin ekonomik faaliyetleri algılaması ve anlamlandırmasıyla ilişkilendirilen kavramsal yapılar (constructs) oluşturulmaktadır. Ardından bu yapılar arasındaki ilişkiler Yapısal Eşitlik Modelleme yöntemi çerçevesinde modellenmektedir. Türkiye Cumhuriyet Merkez Bankası'nın (TCMB) reel sektör firmalarıyla yürüttüğü Reel Sektöre İktisadi Mercek (RESİM) programı kapsamında yapılan görüşmelere ait veriler kullanılarak tahmin edilen modelden alınan sonuçlar: (1) Yüksek enflasyon dönemlerinde kârlılığın kaybedilebileceği korkusu firmalarda baskın bir duygu haline gelmekte ve fiyatlama davranışını bozabilmektedir. (2) Sıkı para politikası dönemlerinde firmaların dış talep iyimserliği üretim faaliyetlerini daha güçlü motive etmektedir. (3) Para politikasının sıkı olduğu dönemlerde istihdam niyeti ağırlıklı olarak yatırım niyeti olan firmalar arasında gözlenen bir yönelim haline gelmektedir (4) Para politikası destekleyici de olsa firmalar bazı dönemlerde finansal koşulları sıkı algılamaya devam edebilmektedir."