TCMB Başkanı Karahan: Politika faizindeki gerileme piyasa faizlerine yansımaktadır

Türkiye Cumhuriyet Merkez Bankası (TCMB) Başkanı Fatih Karahan, "Para Politikası ve Makroekonomik Görünüm" toplantıları kapsamında Erzurum'da iş insanları ve akademisyenlerle bir araya geldi.

Karahan, Erzurum Ticaret ve Sanayi Odası'nda (ETSO) gerçekleştirilen toplantıda yaptığı sunumda, reel sektörle güçlü bir iletişimleri bulunduğunu belirterek, "2013'ten bu yana farklı sektör ve ölçeklerden firmalarla yüz yüze görüşmeler yapıyoruz. Erzurum ve bölge illerinde 2026'da 132, son 5 yılda toplamda 1413 firma görüşmesi yaptık" diye konuştu.

Bu görüşmelerden elde edilen nitelikli ve zamanlı bilgileri karar alma süreçlerinde kullandıklarını, konjonktürel gelişmelerin yanı sıra yapısal sorunlar hakkında da bilgi edindiklerini vurgulayan Karahan, iletilen beklenti ve önerileri ilgili kamu kuruluşlarıyla paylaştıklarını, reel sektör temsilcileriyle çift yönlü bir iletişim kurduklarını ifade etti.

Sunumunda dezenflasyonda alınan mesafeye ilişkin bilgi veren Karahan, temmuzda yıllık enflasyonun yüzde 31,8 olduğunu anımsattı.

Karahan, enflasyonda Mayıs 2024'ten bu yana genele yayılan bir gerileme görüldüğüne dikkati çekerek, kira ve eğitim kalemlerinde azalan katılığın dezenflasyonu desteklediğini söyledi.

İş yeri kira enflasyonundaki gerilemenin maliyet yönlü baskıları hafiflettiğini ve maliyet yönlü baskıların zayıfladığını belirten Karahan, talepte dengelenmenin sağlandığını, tüketici ve firmaların enflasyon beklentilerinin gerilediğini anlattı.

Karahan, bununla beraber gıda fiyatlarında ürün bazlı olarak yüksek fiyat oynaklıkları görüldüğünü, jeopolitik gelişmelerin etkisiyle de enerji fiyatlarının yükseldiğini belirtti.

Kira ve eğitimdeki dezenflasyonun devam etmesinin beklendiğini söyleyen Karahan, yurt içi maliyetlerde savaş kaynaklı artış gözlendiğini kaydetti.

TCMB Başkanı Karahan, iç talepteki yavaşlamanın belirginleştiğini belirterek, "İç talebin yavaşlaması sebebiyle ithalattaki artış 2022'ye göre daha sınırlı olmuştur. Reel sektör enflasyon beklentileri savaş döneminde arttıktan sonra bir miktar gerilemiştir" ifadelerini kullandı.

Kredi faizlerinin enflasyon ve enflasyon beklentilerinden etkilendiğini dile getiren Karahan, "Faiz indirimleri ancak enflasyon kontrol altındayken etkili olabilir. Enflasyon beklentileri iyileştikçe kredi ve tahvil faizleri gerilemektedir. Politika faizindeki gerileme piyasa faizlerine yansımaktadır" değerlendirmesinde bulundu.

Karahan, savaşın dış talebe etkisine değinerek, küresel büyüme tahminleri düşerken enflasyon tahminlerinin yükseldiğini söyledi.

Savaşın enflasyonist etkilerinin küresel faiz artışı beklentilerine yol açtığını kaydeden Karahan, güncel yıl sonu Fed faiz oranı beklentisinin yüzde 3,97, güncel yıl sonu ECB faiz oranı beklentisinin ise yüzde 2,59 olduğunu dile getirdi.

Karahan, jeopolitik gelişmeler ve yapay zeka yatırımlarıyla küresel büyümenin farklılaştığını da belirtti.

Küresel tedarik zincirlerindeki yeniden yönlenmeyle beraber ülke ihracatının hızlandığına işaret eden Karahan, "İhracata ilişkin firma beklentileri olumlu seyretmektedir." dedi.

Fiyat istikrarının önemine değinen Karahan, "Fiyat istikrarı, yatırım ve üretim ortamını iyileştirmektedir. Dezenflasyon verimliliği desteklemektedir. Çalışan başına üretimin yıllık değişimi 2026 birinci çeyrekte yüzde 3,8 olmuştur. Sıkılaşma dönemlerinde AR-GE harcamalarında artış yaşanmıştır. Daha yüksek verimli firmaların dayanıklılığı daha yüksektir." değerlendirmesinde bulundu.

TCMB Başkanı Karahan, sözlerini şöyle tamamladı:

"Fiyat istikrarı sağlanana kadar sürdürülecek sıkı para politikası duruşu talep, kur ve beklenti kanalları üzerinden dezenflasyon sürecini güçlendirecektir. Kurul, politika faizine ilişkin atılacak adımları enflasyon gerçekleşmelerini, ana eğilimini ve beklentilerini göz önünde bulundurarak ara hedeflerle uyumlu biçimde dezenflasyonun gerektirdiği sıkılığı sağlayacak şekilde belirleyecektir. Para politikası kararları enflasyon görünümü odaklı, toplantı bazlı ve ihtiyatlı bir yaklaşımla alınmaktadır. Enflasyon görünümünde belirgin ve kalıcı bir bozulma olması durumunda para politikası duruşu sıkılaştırılacaktır. Kurul enflasyon üzerindeki yukarı yönlü risklere karşı ihtiyatlı duruşunu vurgulamıştır."