TBMM den istismarı engelleme önerileri: Akran Eğitim Modeli getirilmeli! Fenomenler denetlenmeli Gündem Haberleri

TBMM Çocukların Şiddet ve İstismardan Korunmasına Yönelik Araştırma Komisyonu, taslak raporunu tamamladı. Sosyal medya fenomenleri ve içerik üreticilerine yönelik etik kurallar belirlenmesi ve gerekli denetimlerin yapılması komisyonun önerileri arasında yer aldı. Bu amaçla reklam, ürün tanıtımı veya etkileşim odaklı içeriklerin çocuklara zarar vermemesi için ilgili platformların içerik üreticilerine yönelik çocuk haklarına duyarlı yayın ilkeleri geliştirilmesi de önerildi.

Çocukların cep telefonu kullanımında zararlı içeriklerden korunmasını sağlamak amacıyla güvenlik ayarlarının ve çocuk koruma paketlerinin kolaylaştırılması önerildi. Bu kapsamda, telefon üreticilerine, kullanıcılar tarafından kolaylıkla çalıştırılabilecek çocuk koruma sistemlerinin cihazlara önceden yüklenmesi de öneriler arasına girdi.

ÇOCUK YAYINCILIĞI REHBERİ

Komisyon, dijital mecralarda ders, oyun ve çizgi film gibi çocuklara yönelik içerik üretenlerin pedagojik yeterliliklerini değerlendirecek bir sistem oluşturulmasını; çocuk yayıncılığına ilişkin rehber, etik kurallar ve denetim mekanizmaları geliştirilmesini önerdi. Önerilerden bazıları şöyle:

YAPAY ZEKA DESTEKLİ İÇERİK DENETİMİ

Sosyal medya ve dijital platformlarda, yapay zekâ destekli içerik denetimi, hızlı bildirim değerlendirme mekanizmaları ve çocuk haklarına dayalı tasarım ilkelerinin hayata geçirilmesi.

YETİŞKİN İÇERİĞİNE ENGELLEMEYENE CEZA

Çocukların yetişkin içeriklerine erişimini engellemeyen sosyal medya platformlarına ve dijital platformlara yönelik yaptırımların artırılması.

YAŞ DOĞRULAMA SİSTEMİ KURULMALI

Çocukların zararlı içeriklere erişimini engellemek amacıyla yaş doğrulama, içerik sınıflandırma ve otomatik filtreleme sistemleri ile ebeveyn kontrol mekanizmalarının kullanması teşvik edilmesi. Ebeveynlerin çocuklarının çevrim içi aktivitelerini izleyebilecekleri ve yönetebilecekleri denetim araçları ile şüpheli durumlarda ebeveynleri bilgilendirmeye yönelik uyarı sistemleri sosyal platformlar tarafından sağlanması.

ÇOCUK HUKUKU ZORUNLU DERS OLSUN

Adli süreçte görev alan bütün hâkim, savcı ve avukatların mesleğe kazandırılma ve eğitim süreçlerinde çocuk hukukunun uygulanması konusunda zorunlu eğitimler almalı.

MÜFREDATTA ÇOCUKLUK DERSİ EKLENSİN

Tüm eğitim kademelerinde (ilk, orta ve yüksek), çocuk ve çocukluk konusunu merkeze alan, içeriği eğitim kademesine ve bölümlere göre özelleştirilecek şekilde oluşturulan zorunlu derslerin müfredatta yer almalı.

ÇOCUK DOTU ŞEHİRLER KURULSUN

Çocukların sağlıklı gelişimlerinin desteklenmesi amacıyla, kamusal alanlarda çocukların korunmasına yönelik şehir planlamalarında 'çocuk dostu şehir' ilkesi benimsenmeli; okul bahçeleri, parklar, oyun alanları ve benzeri alanlar çocukların ihtiyaçları ve güvenlikleri esas alınarak çocuk dostu ve kapsayıcı bir yaklaşımla tasarlanmalı.

ÖZEL GEREKSİNİMLİ ÇOCUKLARA DİJİTAL TAKİP

Özel gereksinimi olan çocuklara ve ailelerine yönelik sağlık hizmetlerine kolay erişim sağlanmalı, ihtiyaçlarına göre uygun destek hizmetleri sunulmalı ve özel gereksinimi olan çocuklar için evde sağlık hizmetleri güçlendirilmelidir. Sağlık ihmallerinin önlenmesi adına özel gereksinimi olan çocukların tedavi süreçleri dijital izleme sistemleriyle takip edilmeli ve erişilebilirlikleri artırılmalı.

BAĞIMLILIKLA MÜCADELE ARTIRILMALI

Öğrencilerde sigara, alkol, bağımlılık yapıcı madde ve riskli internet kullanımına yönelik ikincil önleme çalışmaları kapsamında geliştirilen Okulda Bağımlılığa Müdahale Programı'nın yaygınlaştırılmalı.

RİSK ALTINDAKİ AİLELERE DESTEK

Risk altında bulunan ailelere yönelik mevcut destek sistemleri güçlendirilmeli, risk altındaki çocukların ebeveynleri için kreş ve gündüz bakım evleri dışındaki ebeveyn destek programları, esnek bakım modelleri ve mahalle bazlı bakım merkezleri gibi alternatif bakım modelleri hayata geçirilmeli.

TEKNOLOJİ BAĞIMLILIĞINA KARŞI ÖNLEM

İnternet, oyun, kumar gibi teknoloji bağımlılıklarıyla mücadele kapsamında Sağlık Bakanlığı tarafından Davranışsal Bağımlılık Polikliniklerinin sayısı artırılmalı.