TBMM de deprem komisyonları kuruldu, rapor hükümsüz kaldı

Meclis'te 24 yıllık AKP iktidarı süresince deprem sorununa karşı üç farklı komisyon kuruldu. Komisyon raporlarında benzer tespitler yer alırken, son olarak 6 Şubat Kahramanmaraş merkezli depremlerin ardından hazırlanan rapor TBMM Genel Kurulu'nda görüşülemedi ve Meclis kayıtlarında "hükümsüz" olarak kaldı.

Komisyonlar kuruldu, tespitler değişmedi

AKP iktidarı döneminde deprem riskine karşı ilk araştırma komisyonu 16 yıl önce kuruldu. Temmuz 2010'da paylaşılan raporda, "afet öncesi tedbirlerden çok yara sarma politikalarına öncelik verildiği", "imar affı sorunu yaşandığı" ve "afet önlemlerine ilişkin sorumlulukların kimde olduğunun tanımsız kaldığı" tespitleri yer aldı. Depremle ilgili ikinci komisyon ise 2021'in temmuz ayında raporunu yayımladı.

Özgür Özel'in uyarıları

Cumhuriyet'in göre, 2021'deki komisyonun kurulması için o dönem CHP Grup Başkanvekili olarak önerge veren Özgür Özel, önergesinde 2010 tarihli Meclis raporuna atıf yaparak, rapora rağmen deprem öncesi adımların atılmadığını ve ölümlerin azaltılamadığını ifade etti. Özel, "imar affı" olarak bilinen düzenlemelerin depremin yaratacağı yıkımı azaltmaya fayda sağlamadığını belirterek, bu uygulamalara son verilmesi gerektiğini dile getirdi. Özel ayrıca kentsel dönüşümün "rant odaklı" ilerlediğini ve bazı muhalefet belediyelerine engeller çıkarıldığının bilindiğini söyledi.

Kahramanmaraş sonrası rapor görüşülemedi

2021 raporundan iki yıl sonra Kahramanmaraş merkezli depremler yaşandı. Bunun ardından TBMM'de bir araştırma komisyonu daha kuruldu. Komisyonun 2023 genel seçimlerinden hemen önce tamamladığı raporda, AFAD'ın sahada daha etkin olması için yeniden yapılandırılması, illerde valilik nezdinde afet kurulları oluşturulması, valiliklerin afet çalışmalarıyla ilgili Meclis'in Çevre ve İmar komisyonlarını düzenli olarak bilgilendirmesi gibi öneriler yer aldı.

Rapor Meclis kayıtlarında "hükümsüz" kaldı

Komisyon raporunda ayrıca afet sonrası geçici barınma alanları belirlenirken sel ve su baskını riskinin öncelemesi, bakanlıklar bazında afet daireleri kurulması, elektrik ve doğalgaz kesintilerinin önüne geçmek için hatların güçlendirilmesi ile Fay Yasası ve Afet Risk Azaltma Yasası'nın çıkarılması önerildi. Ancak rapor seçim dönemine denk gelmesi nedeniyle TBMM Genel Kurulu'nda görüşülemedi ve Meclis kayıtlarında "hükümsüz" olarak kaldı.