Tatil planlarını 12 Ağustos’a göre yapın: 4 büyük şehir karanlığa gömülecek Sözcü Gazetesi

Kuzey Kutbu’ndan İspanya’nın güneşli kıyılarına kadar uzanan geniş bir hat, 12 Ağustos 2026’da tam güneş tutulmasına sahne olacak. İzlanda ve İspanya gibi ülkeleri tam karanlıkta bırakacak olan bu olay, Avrupa için Mart 2015'ten bu yana en erişilebilir gökyüzü şöleni olmaya aday.

NASA’nın etkileşimli haritalarına göre Ay’ın gölgesi; Sibirya, Grönland ve İzlanda üzerinden geçerek İber Yarımadası’na ulaşacak. İspanya’nın kuzey bölgeleri, 1912’den bu yana ilk kez "tam tutulma" bölgesinde yer almanın heyecanını yaşıyor.

Tutulmanın en görkemli anı, Kuzey Atlantik Okyanusu üzerinde yaşanacak. Ay’ın Güneş’i tamamen örttüğü o "maksimum" süre, tam 2 dakika 18,2 saniye olarak hesaplandı.

Gölge hattı kıtasal Avrupa’ya giriş yaptıktan sonra Bilbao, Santander, Zaragoza ve Valencia gibi şehirleri geçerek gün batımında Balear Adaları yakınlarından ayrılacak. İspanya’daki gözlemciler için tek lojistik zorluk, tutulmanın ufukta çok alçakta (birkaç derece yükseklikte) gerçekleşecek olması. Bu durum, binaların engeline takılmadan izlemek isteyen fotoğrafçılar için şimdiden planlama gerektiriyor.

12 Ağustos 2026 tutulması, Saros 126 serisinin tüm geçmişi ve geleceği boyunca üreteceği "en uzun süreli" tam tutulma olma özelliğini taşıyor. Bu süre (2 dk 18 sn), 7 dakikayı aşabilen küresel tutulma rekorlarına kıyasla mütevazı olsa da, sadece bu özel "Saros ailesi" içinde bir zirveyi temsil ediyor.

Uzmanlar, tutulmayı izlemek isteyenleri "göz sağlığı" konusunda en sert şekilde uyarıyor. Güneş’in %99’u örtülmüş olsa bile, geri kalan ışık kalıcı retina hasarına (güneş retinopatisi) neden olabilir. Sadece ISO 12312-2 standardına uygun güneş tutulması gözlükleri kullanılmalıdır. Normal güneş gözlükleri koruma sağlamaz.

Kamera ve teleskopların ön açıklığına özel güneş filtreleri takılmalıdır. Sadece Ay’ın Güneş’i tamamen kapattığı o kısa "tamlık" anında çıplak gözle bakmak güvenlidir.

2026’daki bu olaydan sadece bir yıl sonra, 2 Ağustos 2027’de Güney İspanya üzerinden geçen ikinci bir tam güneş tutulması gerçekleşecek. NASA kataloğuna göre, aynı yarımadanın üst üste iki yıl tam tutulma hattında kalması, astronomi tarihinde nadir görülen bir şans olarak nitelendiriliyor.