Tarım arazilerinde hobi ‘rant’ bahçesi: 21. yüzyılın gecekonduları yıkım kıskacında VİDEO İZLE

Tarım ve Orman Bakanlığı, 85 milyonu aşkın vatandaşın gıda hakkını korumak ve tarımsal üretimin sürdürülebilirliğini sağlamak amacıyla Türkiye genelinde 5403 sayılı Kanun’a aykırı inşa edilen binlerce yapıyı mercek altına aldı. Kooperatif yasasındaki boşluklar ve tarımsal sulama belgeleri suiistimal edilerek kurulan kaçak hobi bahçeleri, tarım arazilerini parçalayarak üretim kapasitesini yok ettiği gerekçesiyle 2026 yılı itibarıyla "milli güvenlik meselesi" ilan edilerek geniş kapsamlı bir tasfiye sürecine dahil edildi.

Türkiye’de kent yaşamının gürültüsünden kaçıp toprakla buluşmak isteyen vatandaşın "hobi bahçesi" talebi, zamanla kontrolsüz bir rant ekonomisine dönüştü. Başlangıçta domates ekmek isteyen emeklinin hayali olan bu alanlar; günümüzde milyonluk villaların, havuzlu malikanelerin ve plansız yerleşimlerin odağı haline geldi. İlan sitelerinde "imarlı, elektrikli, suyu hazır" vaatleriyle pazarlanan bu araziler, aslında hukuken büyük bir yıkım riskinin merkezinde yer alıyor.

Kooperatif Kanunu: Kaçak yapının "yasal" kalkanı

Rantçıların en büyük kozu, 1163 sayılı Kooperatifler Kanunu oldu. Tarım arazilerini doğrudan bölüp satamayan fırsatçılar, araziyi bir kooperatif üzerine tescil ederek vatandaşa "tapu" yerine "kooperatif hissesi" sattı. Noter huzurunda yapılan işlemlerle mülk sahibi olduğunu sanan binlerce vatandaş, e-Devlet kayıtlarında sadece bir kooperatif üyesi olarak görünürken; toprak hukuken hâlâ "bütünleşik tarım arazisi" statüsünü koruyor.

Bedava tarladan milyonluk “gecekondu” mahallelerine

Sistemin temelinde devasa bir kâr marjı yatıyor. Fırsatçılar, tarım arazisi statüsünde olduğu için oldukça düşük bedellerle topladıkları tarlaları, 5403 sayılı Kanun’u delmek için kooperatif çatısı altında kağıt üzerinde 200-300 metrekarelik hayali parçalara bölüyor. 1 milyon liraya mal edilen derme çatma yapılar veya altyapısız parseller; "imar müjdesi" ve "belediye garantisi" gibi asılsız vaatlerle vatandaşa 10-15 milyon lira gibi fahiş fiyatlara pazarlanıyor.

Kaçak hattın formülü: Tarımsal sulama oyunu

Vatandaşın en çok merak ettiği "Kaçak yapıya elektrik ve su nasıl çekildi?" sorusunun cevabı ise "Tarımsal Sulama Belgesi" suiistimalinde gizli. Fırsatçılar, İl ve İlçe Tarım Müdürlüklerinden "tarım yapacağım" beyanıyla sulama belgesi alarak tarlaya kadar resmi elektrik hattı getirtiyor. Trafo tarlaya girdikten sonra ise bu hat, kişisel imkanlarla lüks villalara ve bungalovlara dağıtılarak tarımsal altyapı, kaçak konut yerleşimine dönüştürülüyor.

Bakanlık: Bu bir milli güvenlik meselesidir

Tarım ve Orman Bakanlığı, tarım arazilerinin bu şekilde parçalanmasını Türkiye’nin gelecekteki üretim kapasitesine vurulan bir balta olarak nitelendiriyor. Bakanlık yetkilileri, parçalanan her dönüm tarlanın gıda güvenliğini tehlikeye attığını belirterek bu yapıları "21. yüzyılın gecekonduları" olarak tanımlıyor. Yapılan resmi açıklamalarda, tarım arazilerinin rant alanına dönüştürülmesine izin verilmeyeceği ve yıkımların kararlılıkla süreceği vurgulanıyor.

Mağduriyet ve kararlılık arasındaki ince çizgi

Gelinen noktada bir tarafta tüm birikimini bu bahçelere yatırmış ve "kandırıldık" diyen binlerce vatandaş, diğer tarafta ise korunması anayasal bir zorunluluk olan vatan toprağı var. Devletin milli güvenlik refleksiyle başlattığı bu temizlik operasyonu, altyapısız ve plansız şekilde yayılan "tarım gecekondularının" sonunu getirirken; yetkililer, yeni mağduriyetlerin oluşmaması için ilan sitelerindeki "sahte vaatli" hareketliliğe karşı vatandaşları uyarıyor.