Tam 20 ton ağırlığında: Hiç durmadan 1200 km yol katetti Sözcü Gazetesi

Okyanusların "nazik devi" olarak bilinen bir balina köpekbalığı, Batı Hint Okyanusu sularında sınırları aşan 1200 kilometrelik bir yolculuğa imza attı. Madagaskar Balina Köpekbalığı Projesi ve Seyşeller Deniz Koruma Derneği araştırmacıları tarafından doğrulanan bu gelişme, türün iki ülke arasında seyahat ettiğine dair ilk kesin kanıt olarak kayıtlara geçti. Bilim dünyasında heyecan yaratan bu keşif, nesli kritik derecede tehlike altında olan bu canlıların korunması için tek bir ülkenin çabasının yeterli olmadığını, sınır ötesi bir stratejiye ihtiyaç duyulduğunu bir kez daha gözler önüne serdi.

PARMAK İZİ GİBİ BENZERSİZ BENEKLER ELE VERDİ

Araştırmacılar, dev balığı takip edebilmek için her bireyin vücudunda bulunan ve tıpkı insan parmak izi gibi eşsiz olan benek desenlerinden yararlandı. Fotoğraf teşhisi yöntemiyle yapılan incelemede, ilk kez 2019 yılında Madagaskar'ın Nosy Be kenti yakınlarında kaydedilen genç bir erkeğin, Ağustos 2025'te Seyşeller'in Mahe adası açıklarında görüldüğü teyit edildi.

Madagaskar Balina Köpekbalığı Projesi’nden Stella Diamond, 2015 yılından bu yana yürüttükten kayıt çalışmalarında ilk kez böyle bir geçişe şahit olduklarını belirtti. Diamond, "Bir bireyin Madagaskar ile Seyşeller arasında bu mesafeyi katettiğini görmek inanılmaz. Bu, türünün belgelenmiş ilk vakası" ifadelerini kullanarak keşfin tarihsel önemini vurguladı.

20 TONLUK DEVLERİN NESLİ TÜKENİYOR

Boyları 20 metreye, ağırlıkları ise 20 tona kadar ulaşabilen balina köpekbalıkları, devasa cüsselerine rağmen sadece plankton ve küçük balıklarla beslenen zararsız canlılar olarak biliniyor. Ancak bu devlerin durumu hiç de iç açıcı değil; son 75 yıl içinde dünya genelindeki popülasyonlarının yarısından fazlası yok oldu.

İklim değişikliği ve deniz kirliliğinin yanı sıra gemi çarpmaları ve yasa dışı avlanma, türü yok oluşun eşiğine getirdi. Şu an IUCN Kırmızı Listesi'nde "tehlike altında" kategorisinde yer alan balina köpekbalıkları, Seyşeller'de 2003 yılından beri sıkı koruma altında tutulurken, göç yolunun diğer ucu olan Madagaskar'da henüz resmi bir koruma statüsüne sahip değil.

BESLENME ALANLARI YER Mİ DEĞİŞTİRİYOR?

Bilim insanları bu tarihi göçün zamanlamasına da dikkat çekiyor. Keşfin yapıldığı dönemde Madagaskar sularındaki balina köpekbalığı sayısında düşüş gözlemlenirken, Seyşeller tarafında bir artış yaşanması dikkat çekici bulundu.

Bu durum, okyanus sıcaklıklarındaki değişimlere bağlı olarak dev balıkların beslenme alanlarının kuzeye doğru kaymış olabileceği ihtimalini güçlendiriyor. Uzmanlar, bu göçmen devlerin hayatta kalabilmesi için Hint Okyanusu kıyısındaki tüm ülkelerin acilen ortak bir koruma kalkanı oluşturması gerektiğini savunuyor.