Takside artık bu kağıt otomatik alınacak

Hazine ve Maliye Bakanlığı, taksi sektöründeki kayıt dışılığı bitirmek amacıyla hazırladığı "Taksi Mali Cihazı Teknik Kılavuzu"nu yayımladı. Meslek odalarının vergi oranlarının düşürülmesi yönündeki talepleri ve siyasi temasları sonuçsuz kalırken, Bakanlık geri adım atmadı. Yeni sistemle birlikte taksilerde her seyahat sonunda taksimetreyle uyumlu, yüzde 20 Katma Değer Vergisi (KDV) içeren fişler otomatik olarak üretilecek ve anlık olarak internet üzerinden Bakanlığa aktarılacak.

Yeni sistemin getirdiği vergi yükü oldukça ağır. Teknik verilere göre; günde 10 bin lira ciro yapan bir taksi, sadece KDV olarak 2 bin lira ödeyecek. Bunun üzerine eklenecek olan Gelir Vergisi (yüzde 40’a varan oranlarda), Stopaj ve Geçici Vergi ile birlikte taksicilerin kazancının yaklaşık yüzde 40-50’sinin devlete gitmesi bekleniyor.

Taksiciler ise bu duruma isyan ederek hasılat bazlı yüzde 1,5 oranında sabit vergi talep ediyor. Artan yakıt maliyetleri, ÖTV, KDV, yedek parça ve trafik sigortası gibi giderlerin altında ezildiklerini iddia eden işletmeciler, bu vergi yükünün sektörü bitireceğini savunuyor.

NTV'de yer alan habere göre düzenleme kapsamında taksi işletmecileri (basit usuldekiler dahil) en geç 1 Eylül 2026 tarihine kadar onaylanmış cihazları araçlarına takmak zorunda. Yeni sistemin diğer kritik şartları ise şöyle:

Kartla Ödeme: Cihaz takıldıktan sonraki 15 gün içinde bankalarla anlaşma yapılarak kartla ödeme taleplerinin kabul edilmesi zorunlu olacak.

Geçiş Süreci: Yeni mükellefiyet tesis edenler veya taksimetre değiştirenler 30 gün içinde bu cihazı takmakla yükümlü. Yeni plaka tahsis edilenler için son tarih 1 Ocak 2027 olarak belirlendi.

Teknik Donanım: Cihazlarda GPS, mali hafıza, elektronik mühür, PCI güvenlik sertifikası ve EMV (kart ödeme standartları) gibi gelişmiş donanımlar bulunacak.

Sektörün en büyük yarası olan "plaka kiralama" düzeni de bu yeni sistemle sarsılacak. İstanbul’da aylık 55-60 bin lira kira geliri elde eden plaka sahipleri, bugüne kadar kira beyannamesi vermezken, yeni sistemde vergi sorumluluğunun kimde olacağı büyük bir karmaşa yarattı. 1-2 milyon liralık evi olan vatandaş beyanname verirken, 10 milyon liralık plakası olanın vergi dışı kalması, "vergide adalet" ilkesinin çiğnendiği eleştirilerini güçlendiriyor.

Taksilerde yevmiye usulü çalışan şoförlerin vergi mükellefi yapılma ihtimali, sektördeki hizmet kalitesini daha da düşürebilir. Zaten yevmiye, yakıt ve SGK primini çıkarmak için 24 saate varan sürelerle çalışan şoförlerin, bir de vergi yükü altına girmesi durumunda mesleği bırakabileceği belirtiliyor. Bu durumun, plaka sahiplerini "esnaflığa geri dönmek" zorunda bırakabileceği tahmin ediliyor.

Taksi plaka fiyatları enflasyona rağmen 10 milyon lira bandında yerinde sayarken, korsan taksi sayısının Türkiye genelinde milyonu aşması yasal çalışanları köşeye sıkıştırıyor.

Korsan uygulamaların kesilen 100 bin liralık cezaları anında ödemesi ve faaliyetlerine devam etmesi, yasal taksi esnafının rekabet gücünü her geçen gün zayıflatıyor.