Tahran’dan ABD’ye ‘anlaşabiliriz’ mesajı... İran Trump’ın arabulucusunu aradı: ‘Alo Witkoff’

İran’da aralık ayının sonunda hayat pahalılığına tepki ile başlayan ancak daha sonra rejim karşıtı bir tona bürünen protesto gösterileri etkisini arttırırken dün de başkent Tahran’ın yanı sıra birçok kentte binlerce rejim yanlısı da hükümete destek vermek için sokağa çıktı. Gösterilerde İran güvenlik güçleri tarafından yüzlerce protestocunun öldürüldüğü iddia edilirken ABD, Tahran’ın görüşmek için kendisine ulaştığını duyurdu. ABD Başkanı Donald Trump, İran’ın nükleer bir anlaşma müzakere etmeyi teklif ettiğini ifade ederek, “Onlarla görüşebiliriz. Bir görüşme ayarlanıyor. Ancak ülkedeki gösteriler nedeniyle görüşmeden önce harekete geçmemiz gerekebilir” dedi.

TRUMP'A SAAT BAŞI RAPOR

Air Force One uçağında gazetecilerin sorularını yanıtlayan Trump, İran’ın kırmızı çizgiyi aşmaya başladığını, Tahran yönetimine karşı, ne zaman, nerede veya nasıl hareket edecekleri konusunda yorum yapmayacağını söyledi. İran’daki protestolarla ilgili “saat başı” rapor aldığını belirten Trump, İranlı yöneticilerle ilgili “Onlar lider değiller. Şiddet yoluyla yönetiyorlar. Bunu çok ciddiye alıyoruz. Ordu da bunu inceliyor ve masada çok güçlü seçeneklerimiz var” diye konuştu. İran’ın bir gün önce Washington ile iletişime geçtiğini ve nükleer bir anlaşma müzakere etmeyi teklif ettiğini ifade eden Trump, “Onlarla görüşebiliriz. Bir görüşme ayarlanıyor. Fakat görüşmeden önce de harekete geçmemiz gerekebilir” diye konuştu. Trump ayrıca, İran halkının internet bağlantısına sahip olmadığının hatırlatılması üzerine, Elon Musk ile konuşup Starlink aracılığıyla ülkedeki interneti tekrar aktif hale getirebileceklerini söyledi.

ARAKÇİ’DEN MÜZAKERE MESAJI

İran Dışişleri Bakanı Abbas Arakçi dün Tahran’daki yabancı büyükelçiler ve misyon şeflerine hitaben yaptığı konuşmada, İran’daki son günlerde meydana gelen terör eylemlerinde ABD ve İsrail’in müdahalesine dair çok sayıda belge ve kanıta sahip olduklarını söyledi. Kendilerinin savaş istemediğini dile getiren Arakçi, “İran savaşa hazırdır ve önleyici bir savaş gündemimizde yok. Müzakereye de hazırız. Ancak adil, eşit haklara dayalı ve karşılıklı saygı çerçevesinde bir müzakere olmalıdır” şeklinde konuştu.

İran Dışişleri Bakanlığı Sözcüsü İsmail Bekayi de “Bakan Arakçi ile ABD Özel Temsilcisi Steve Witkoff arasındaki iletişim kanalı açık. Ne zaman ihtiyaç olsa mesajlar bu yolla iletişim halindedir” dedi. Arakçi ayrıca ülkedeki internetin yakında yeniden faaliyete geçeceğini belirterek, hükümetin bu konuda ilerleme kaydetmek için güvenlik birimleriyle koordinasyon içinde olduğunu kaydetti.

WITKOFF YİNE DEVREDE

Gazze ve Ukrayna’da barışın sağlanması için yoğun bir mesai içinde olan Witkoff’un (68) bu kez İran’da yükselen krizin sona ermesi için devreye girmesi bekleniyor. Trump’ın golf arkadaşı ve Yahudi topluluğu ile güçlü bağları olan Yahudi müteahhit Steve Witkoff, Trump’ın ikinci döneminde Ortadoğu ve Ukrayna’da, Washington’ın arabulucusu olmuş, geride kalan bir yılda Putin’den Zelenski’ye, Netanyahu’dan Hamas yöneticilerine mekik diplomasisi yürütmüştü. Mayıs ayından beri Trump’ın “Ortadoğu Özel Temsilcisi”, temmuzdan bu yana da “Barış Misyonları Özel Temsilcisi” olarak görev yapan iş insanı Witkoff’un kişisel servetinin yaklaşık iki milyar dolar olduğu tahmin ediliyor.

VENEZUELA FORMÜLÜ

Uzmanlar, ABD’nin İran’da rejim değişikliğinden ziyade Venezuela’da olduğu gibi bir geçiş yönetimi talep ettiğini değerlendiriyor. Kendisiyle iş birliğinde bulunacak kişilerin iktidara gelmesini arzulayan Washington yönetiminin, rejim değişikliği isteğinin de olmadığı iddia ediliyor. ABD, Venezuela’da da Devlet Başkanı Nicolas Maduro’yu düzenlediği bir operasyonla kaçırmış; yerine Maduro’nun yardımcısı Delcy Rodriguez’in geçişini onaylamıştı.

MESUD PEZEŞKİYAN: KARGAŞA ÇIKARANLAR HALK DEĞİL

İran’daki gösterilere dair bir açıklama da ülkenin reformist Cumhurbaşkanı Mesud Pezeşkiyan’dan geldi.

Göstericilerin itirazlarını görmezden gelmediklerini, sorunları çözmek için çaba gösterdiklerini söyleyen İran Türkü siyasetçi, “ABD ve İsrail, eğitilmiş teröristleri ülkeye soktu. Kargaşa çıkaranlar ve isyan edenler, protesto eden halk değildir. Biz protestocuların sesini duyuyoruz ve onların sorunlarını çözmek için tüm çabamızı ortaya koyuyoruz. Ailelerden rica ediyorum, çocuklarını bozgunculuk yapanlardan uzaklaştırsınlar” diye konuştu. Ekonomiyi iyileştirmek için bazı yapısal adımlar attıklarını ve bunların yakın gelecekte meyvesini vereceğini dile getiren Pezeşkiyan, “Görevimiz halkın sorunlarını çözmek ve endişelerini gidermektir. Aynı zamanda kargaşa çıkaranların ülkeyi altüst etmesine izin vermemektir” dedi.

Dışişleri Bakanı Abbas Arakçi de göstericilerin 350 camiyi ateşe verdiklerini belirterek, hiç bir İranlının ibatdethaneyi hedef almayacağına dikkat çekti.

DÜNYA YAKIN TAKİPTE

ÇİN: DIŞ MÜDAHALEYE KARŞIYIZ

Çin, Trump’ın Tahran’ın protestocuları öldürmesi halinde askeri müdahalede bulunma tehdidinin ardından, diğer ülkelerin iç işlerine yabancı “müdahaleye” karşı olduğunu açıkladı.

RUSYA: İKİLİ İŞBİRLİĞİNE HAZIRIZ

Rusya Güvenlik Konseyi Sekreteri Sergey Şoygu, İran Ulusal Güvenlik Yüksek Konseyi Genel Sekreteri Ali Laricani ile telefonda görüşerek, İran’ın iç işlerine dışarıdan müdahale etme yönündeki girişimleri kınayarak Rusya ile İran arasında 17 Ocak 2025’te imzalanan kapsamlı stratejik ortaklık anlaşması çerçevesinde ikili işbirliği geliştirmeye hazır olduklarını dile getirdi.

ALMANYA: ŞİDDET SONA ERMELİ

Almanya Başbakanı Friedrich Merz, Hindistan’da düzenlediği basın toplantısında İran’daki protestolar nedeniyle Tahran yönetiminin halkına uyguladığı şiddeti kınadı. Merz, şiddetin sona ermesi gerektiğini vurguladı ve İran yönetimine halkını koruma çağrısında bulundu.

BM: GEREKSİZ GÜÇ KULLANMAYIN

Birleşmiş Milletler Genel Sekreteri Antonio Guterres’in, İranlı yetkililere, ülkede devam eden gösterilerde protestoculara karşı “gereksiz ve orantısız güç kullanımından kaçınma” çağrısında bulunduğu bildirildi.

AB: YENİ YAPTIRIMLAR GELEBİLİR

Avrupa Birliği Komisyonu Sözcüsü Anouar El Anouni, iki haftadır devam eden ve 500’den fazla kişinin ölümüyle sonuçlanan protestolara sahne olan İran’a yeni yaptırımlar uygulanmasının değerlendirildiğini bildirdi.