Suya döktükleri 500 bin deniz kabuğu imkansızı başardı Sözcü Gazetesi

2007-2024 yılları arasında restoranlar ve deniz ürünleri işleme tesislerinden toplanan kabuklar çöplüklere gönderilmek yerine yeniden denize taşındı. Deniz tabanına bırakılan kabuklar, genç istiridyelerin tutunabileceği sert yüzeyler oluşturarak yeni resiflerin gelişmesine zemin hazırladı.

500 BİN TON KABUĞU NEDEN DENİZE ATTILAR?

Florida kıyılarındaki istiridye popülasyonları aşırı avlanma, fırtınalar ve Deepwater Horizon petrol sızıntısı gibi etkenlerin ardından büyük ölçüde azaldı. NOAA Balıkçılık verilerine göre bazı tarihi stoklardaki kayıp yüzde 85 veya daha yüksek seviyelere ulaştı. Eyaletin önemli istiridye kaynaklarından Apalachicola Körfezi de 2013’te ciddi kayıp yaşadı. Bunun üzerine kullanılmış istiridye ve midye kabukları ekosistemin yeniden oluşturulmasında kullanılmaya başlandı. Denizin dibine bırakılan eski kabuklar, yeni istiridye kolonilerinin gelişebileceği resiflerin temelini oluşturdu.

DENİZE ATILAN KABUKLAR NASIL RESİFE DÖNÜŞÜYOR?

Genç istiridyeler sert yüzeylere, özellikle de diğer istiridyelerin kabuklarına tutunarak gelişiyor. Deniz tabanına çok sayıda kabuk bırakıldığında yeni istiridyelerin yerleşebileceği alan genişliyor. Popülasyon arttıkça resif yapısı da büyümeye devam ediyor. Oluşan istiridye resifleri yalnızca istiridyelere değil, yengeç, karides ve farklı balık türlerine de yaşam ve gelişme alanı sağlıyor. Böylece denize bırakılan kabukların bulunduğu bölgelerde yeni habitatların oluşması amaçlanıyor.

TEK BİR İSTİRİDYE GÜNDE 50 GALON SUYU FİLTRELİYOR

NOAA’ya göre bir istiridye günde 50 galona kadar suyu filtreleyebiliyor. Bu süreç sırasında sudaki alglerin ve fazla besin maddelerinin bir bölümü uzaklaştırılıyor. İstiridye popülasyonunun ve resiflerin büyümesi bu nedenle su kalitesi açısından da önem taşıyor. Resifler aynı zamanda kıyıya ulaşan dalgaların etkisini azaltabiliyor. Meksika Körfezi’nde yapılan çalışmalarda istiridye resiflerinin dalga enerjisinin yüzde 76 ila yüzde 99’unu emebildiği belirlendi.

KÖRFEZDE TOPARLANMA BAŞLADI MI?

Apalachicola Körfezi’nde 5 yıllık aranın ardından sınırlı istiridye hasadı Ocak 2026’da yeniden başladı. Florida’da yalnızca 2024 yılında 77 dönümlük yeni istiridye resifi oluşturuldu. Uzun vadeli program kapsamında çalışmaların daha geniş bir alana yayılması planlanıyor. Hedef, 2032 yılına kadar toplam 2 bin dönümlük istiridye resifini yeniden oluşturmak.

ÇALIŞMANIN SONUÇLARI ON YILLAR SÜREBİLİR

Meksika Körfezi’ndeki uygulama, zarar gören deniz ekosistemlerinin yeniden oluşturulmasını amaçlayan daha geniş kapsamlı çalışmaların bir parçasını oluşturuyor. Ancak uzmanlar, istiridye resiflerinin eski seviyelerine dönmesinin kısa sürede gerçekleşmeyeceğini belirtiyor. Pew’den koruma uzmanı Chad Hanson, istiridye yaşam alanlarının tamamen yeniden oluşturulmasının birkaç yıl yerine onlarca yıl sürebileceğini ifade etti.