Süveyda’dan Halep’e uzanan tehlikeli plan... Suriye’de neler oluyor

KİTAPLARIN sayfalarını bir arada tutan o iplik yani şiraze kayarsa kitap dağılır, sayfalar saçılır. Yeni yılın ilk günlerinde dünya adeta şirazesi kaymış bir kitap gibi. Dikişlerin uzun yıllardır tutmadığı Ortadoğu’da ise bir kez daha şiraze kaydı, bu kez kaydıran hatta sayfaları iyice dağıtmak isteyen yine aynı ülke; İsrail... Bu satırların yazıldığı saatlerde sadece Halep’teki çatışmalardan yola çıkarak, “Suriye’de neler oluyor?” sorusunun perde arkasını sizlerle paylaşacağım.

4 OCAK’TAKİ O TOPLANTI

◊ Suriye hükümeti ile SDG arasındaki 10 Mart Mutabakatı’nda süre dolmuş olsa da görüşmelerin sürmesine karar verilmişti. 4 Ocak’ta toplantı yapıldı. Şam’da yapılan görüşme sıradan bir temas değildi.

◊ Masada Mazlum Abdi ve iki üst düzey SDG komutanı, karşılarında ise Suriye Dışişleri Bakanı, Savunma Bakanı ve istihbarat başkanları vardı. Bu, Şam’ın meseleyi ne kadar ciddiye aldığını gösteriyordu.

◊ Ankara’nın da desteğini alan bu uzlaşma arayışında SDG heyeti, masaya maksimalist taleplerle oturdu. Silahlı yapının korunmasını, şehir içi özerk güvenlik mekanizmalarını, fiili kontrolün sürmesini hatta komuta kademesinde kadro istediler.

◊ Aslında Mazlum Abdi’nin uzlaşmaktan yana olduğu biliniyordu ancak arkasına İsrail desteğini alan ve başını Fehman Hüseyin’in çektiği silahlı kanat işi zamana yaymak hatta silahlı mücadeleye devam etmek istiyordu. Yerel kaynaklardan edindiğim bir bilgi ise çekişmenin ne boyuta vardığını daha net ortaya koydu. Buna göre Mazlum Abdi’ye Fehman Hüseyin’in ekibi tarafından suikast düzenlenmişti yaklaşık bir yıl önce...

SDG’NİN İNATLA YERİNE GETİRMEDİĞİ O TALEP

◊ Suriye hükümetinin ilk adım olarak talebi netti. Şeyh Maksud ve Eşrefiye boşaltılacak. Bu talep SDG’ye defalarca iletildi.

◊ Ancak bu iki alanı boşaltmak yerine SDG aksine tahkimat, militan yığma ve mühimmatla donatmayı seçti.

◊ Şam açısından artık hem süre bitmişti hem de sabır. Bir anlamda kendisine tanınan krediyi fazlasıyla tüketmişti.

◊ 4 Ocak’ta Şam ile SDG arasında yapılan kritik görüşmelerden sadece bir gün önce Suriye güvenlik güçlerine saldırdılar, hatta kamikaze dron  ile havaalanına saldırı gerçekleştirdiler. Suriye harekete geçti.

SDG NEYİN PEŞİNDE

Maksimalist hedefleri masaya koyan SDG’nin süreci zamana yayma nedenini iki başlıkta toplayabiliriz:

◊ SDG İsrail’e güvenerek Şam yönetiminin başta kalmama ihtimali üzerinden hesap yapıyor.

◊ İsral-Suriye görüşmelerinden nasıl bir sonuç çıkacağını bekliyor.

ABD’NİN SURİYE’NİN MÜDAHALESİNE ONAYI VAR

◊ ABD Başkanı Trump’ın Suriye sahasında ekibine verdiği talimat netti. Suriye’nin bütünlüğünün korunması, Türkiye’nin güvenliğinin garanti altına alınması. Sadece bu da değil, Trump Netanyahu’yu da sorun çıkarmaması için defalarca uyardı.

◊ Gelinen noktada SDG’nin tükenen kredisinin ardından gelişmeler Suriye tarafından ABD’ye anlatıldı. ABD “haklısınız” mesajını verdi.

◊ SDG eğer saldırılarını yaymaya kalkarsa, Suriye ordusu da her alanda yanıt vermeye hazırlanıyor.

İSRAİL’İN TEHLİKELİ OYUNU

Suriye ve İsrail, 6 Ocak’ta Paris’te bir kez daha masaya oturdu. Paris’te yapılan Suriye-İsrail temaslarında İsrail’in tavrı yine tehlikeli ve maksimalistti:

◊ “İşgal ettiğim topraklardan çıkmam.”

◊ “Süveyda’da Dürzilere otonom bölge istiyorum.”

◊  “Golan ve Süveyda’da askeri kontrolü bırakmam.”

Bu talepler Suriye tarafından reddedildi:

◊ Çünkü bu bir pazarlık değil, strateji.

◊ İsrail’in hedefi açık: Emsal yaratmak.

◊ İsrail şunu biliyor: Süveyda’da bir Dürzi otonom bölgesi kurulursa, Kuzeyde SDG aynı kartı masaya koyacak.

◊ Yani: “Güneyde olduysa, kuzeyde neden olmasın?”

Bu, Suriye’yi merkezi devletten, tek egemenlik anlayışından, toprak bütünlüğünden koparma planıdır.

İSRAİL’İN BÖLGE PLANI

İsrail komşularının arasında güçlü bir devlet görmek istemedi, istemiyor.

◊ Parçalı, otonomilere bölünmüş, hatta birbirine güvenmeyen yapıları tercih ediyor.

◊ İstikrarsız, stratejik tehdit oluşturmayan, güçlü liderlere sahip olmayan ülkelerle çevrelenmek istiyor. 

◊ Sadece bu da değil, İsrail seçime gidiyor. Ekim ayındaki seçimlere kadar Dürzi kartını yükseltmek isteyebilirler.

ANKARA’NIN HAZIRLIKLARI

◊ Ankara, Suriye’deki gelişmeleri anbean izliyor.

◊ Suriye’nin istikrarı Türkiye’nin güvenliği ile yakından ilgili.

◊ Olası tüm senaryolara karşı askeri tedbirler alındı.

SON SÖZ

Bugün Halep’te patlayan dron, yarın Süveyda’da çizilecek bir sınırın öncüsü olabilir. İsrail’in “azınlıkları koruyoruz” söylemi Suriye için bir güvenlik kalkanı değil, parçalanma reçetesidir. Ve bu reçete tutarsa sadece Suriye değil, bütün bölge ateşe daha da yaklaşır. Türkiye, İsrail’in karşısında tezlerini ve kararlılığını her açıdan korumaya devam edecektir. Öte yandan son dönemde Rusya- Ukrayna ve Venezüela ile uğraşan ABD’nin de Suriye sahasında İsrail’e karşı baskısını daha da artırması gerekmektedir.