Suudi Arabistan kendi S 400 krizini yaşıyor: Çin füzeleri F 35 satışına engel mi? Sözcü Gazetesi

The New York Times’ın 16 Eylül 2026 tarihli haberine göre, ABD istihbarat birimleri tarafından hazırlanan değerlendirmelerde, Suudi Arabistan’a yönelik F-35 satış paketinin teknolojik güvenliğine dair riskler öne çıkarıldı.

İsmi açıklanmayan ABD’li yetkililere dayandırılan haberde; Çin askerî personelinin Suudi üslerine erişimi ve ülkedeki Çin menşeli iletişim altyapısı başlıca endişe kaynakları arasında gösterildi.

ABD Dışişleri Bakanlığı, 48 savaş uçağı ve bir yedek motoru kapsayan paket önerisini Haziran 2026’da ön inceleme amacıyla Kongre’deki iki komiteye sundu.

ABD Başkanı Donald Trump ise Suudi Arabistan Veliaht Prensi Muhammed bin Selman’ın Beyaz Saray ziyareti öncesinde, Kasım 2025’te söz konusu satışı desteklediğini duyurmuştu.

ABD Savunma İstihbarat Ajansı (DIA) tarafından hazırlanan ayrıntılı raporda, Amerikan ve Suudi personelin F-35 teknolojisini koruma kapasitesinden şüphe edildiği vurgulandı.

Pentagon’un özellikle uçağın gelişmiş radar ve gözetleme sistemlerinin güvenliğine odaklandığı aktarılırken, F-35 teknolojisinin yer aldığı alanlara erişimin yalnızca Suudi ve Amerikan yetkililer ile yüklenicilerle sınırlandırılması gerektiği belirtiliyor.

Değerlendirmede ayrıca, Riyad’ın Çin askerî ve istihbarat personeliyle bağlantılı kuruluşlarla temaslarına daha geniş kısıtlamalar getirmeyi kabul edip etmeyeceği ele alınıyor. Bir diğer kritik konu ise Huawei ve ZTE tarafından sağlanan ekipmanlar.

Raporda, Suudi makamlarının bu ürünleri telekomünikasyon ağlarından, yönlendirici altyapısından ve savunma tesislerinden kaldırmaya hazır olup olmadığı soruluyor.

DIA’nın 2025 sonbaharındaki ilk değerlendirmesinde genel kaygılar yer alırken, yayımlanan son raporun teknik riskleri ayrıntılandırdığı ifade edildi.

ABD yönetimive Kongre ofisleriyle paylaşılan raporun ardından bazı Kongre üyeleri ile danışmanların yönetimden açıklama talep ettiği bildirildi.

Suudi Arabistan’ın Çin ile gelişen savunma ilişkileri de tartışmaların odağında bulunuyor. Pekin’in Riyad’a balistik füze sağladığı ve füze üretim tesisleri ile operational kapasitenin geliştirilmesine destek verdiği belirtiliyor.

ABD istihbaratının 2020’de Birleşik Arap Emirlikleri’ne önerilen F-35 satışı sürecinde de benzer endişeler taşıdığı ve sürecin Abu Dabi’nin Çin ile ilişkileri nedeniyle durmuştu.

Türkiye'nin satın aldığı S-400'ler ise Rus yapımı olması sebebiyle bir risk olarak görülmüş, projenin kurucu ülkesi Türkiye parasını ödediği uçakları elde edememişti.

İsrail’in bölgedeki askerî üstünlüğü açısından da tartışılan satışa ilişkin İsrailli yetkililerin endişelerini ilettiği kaydedildi.

ABD Dışişleri Bakanlığı, Pentagon ve Suudi Arabistan Büyükelçiliği konuya ilişkin yorum yapmazken, Beyaz Saray ve Çin Büyükelçiliği de soruları yanıtlamadı.