Suriye ile ticarette hedef 10 milyar dolar

Ticaret Bakanı Bolat, Suriye Ekonomi ve Sanayi Bakanı Nidal Şaar'la İstanbul'da bir araya geldi. Görüşmede iki ülke arasındaki ticari ve ekonomik ilişkilerin mevcut durumu ve işbirliği olanaklarını kapsamlı şekilde ele alındı.

İkili görüşmenin ardından Türkiye-Suriye Ekonomi ve Ticaret Orta Komitesi (JETCO) 1. Dönem Toplantısı, Ticaret Bakanı Bolat ve Suriye Ekonomi ve Sanayi Bakanı Şaar'ın yanı sıra iki ülkenin heyet ve iş dünyası temsilcilerinin katılımıyla gerçekleştirildi.

Bolat, toplantının ardından yaptığı açıklamada, bugün Türkiye ve Suriye arasındaki ekonomik ve ticaret ilişkilerde tarihi bir dönüm noktasına şahitlik ettiklerini kaydederek, 5 Ağustos 2025'te Ankara'da imzaladıkları JETCO'nun ilk oturumunu İstanbul'da bugün büyük bir başarı ve karşılıklı güven ekseninde tamamladıklarını söyledi.

İmzalanan protokolün sadece teknik bir metin değil, iki komşu ve kardeş ülke arasındaki ekonomik entegrasyonun, bölgesel kalkınmanın ve yeniden inşa sürecinin kapsamlı yol haritası olduğunu vurgulayan Bolat, bu sürecin iki ülke arasındaki köklü tarihi bağları ve kardeşlik dayanışmasını temsil eden samimi bir işbirliği ruhuyla yürütüldüğünü bildirdi.

Bolat, görüşmelerde ikili ticaretin her iki ulusun karşılıklı yararına olacak şekilde dengeli ve sürdürülebilir bir hacme ulaştırma konusundaki kararlılıklarını teyit ettiklerini belirterek, şöyle devam etti:

"Serbest Ticaret Anlaşması da dahil olmak üzere 3,7 milyar dolara geçen yıl ulaşan ikili ticaretimizi önce 5 milyar dolara daha sonra da 10 milyar dolar hedefine ulaştıracak her türlü çözümleri ve mekanizmaları ele aldık. Özellikle tekstil, tarım, gıda, makine gibi stratejik sektörlerde işbirliğimizi derinleştirme kararı alırken tarımsal ticarette de öngörülebilirliği sağlamak adına düzenleyici çerçeveler konusunda karşılıklı bilgi paylaşımı yapma hususunda mutabık kaldık. Ayrıca bu toplantı marjında düzenlenecek Türkiye-Suriye İş ve Yatırım Forumu ile her iki ülkenin öncü şirketlerini ve yatırımcılarını bir araya getirecek olmaktan da büyük bir memnuniyet duyuyoruz."

"Gümrük kapılarımızın tam kapasiteyle çalışması bölgesel tedarik zincirinin istikrarı için hayati önem taşıyor"

Bakan Bolat, bölgenin ve dünyanın son zamanlarda yaşadığı sıkıntılara ve sıcak savaşlara değinerek, Türkiye'nin büyüme ve kalkınmasında ana rol oynayan dış ticaretin kesintisiz ve birden çok alternatifle gerçekleşmesine büyük önem verdiklerini kaydetti.

Bolat, bu kapsamda Suriyeli mevkidaşı ile gerçekleştirdikleri görüşmelerin önemli maddelerinden birinin de gümrük kapıları olduğuna işaret ederek, "Gümrük kapılarımızın tam kapasiteyle çalışması, lojistik hatların kesintisiz işlemesi, bölgesel tedarik zincirinin istikrarı için hayati önem taşımaktadır. İçinde bulunduğumuz Körfez bölgesindeki savaş şartlarında Orta Doğu ve Körfez ülkelerinin tedarik ihtiyaçlarının kesintisiz ve acil olarak karşılanabilmesi noktasında Türkiye, Suriye, Ürdün, Suudi Arabistan ve Irak'ın içinde yer aldığı transit koridorlarının hızlı ve etkin bir şekilde işlemesi büyük bir önem taşımaktadır. Gerek Türkiye üzerinden Suriye'ye, oradan Ürdün ve Suudi Arabistan'a gerekse Türkiye, Suriye, Irak, Suudi Arabistan'a yönelik ulaşım koridorları, transit ticaret koridorlarının etkin ve hızlı çalışmasına iki taraf hükümetleri olarak büyük bir önem veriyoruz." şeklinde konuştu.

Ticaret Bakanlığı ile Suriye Genel Sınır ve Gümrük Bakanlığı arasında bir Ortak Gümrük Komitesi kurulmasına yönelik anlaşmayı imzaladıklarını anımsatan Bolat, 27 Mart'ta Türkiye tarafında onay sürecini tamamladıklarını bildirdi.

Bolat, "Böylece gümrük geçişlerinin tam operasyonel hale gelmesi, aktarma gerekliliklerinin azaltılması ve doğrudan teslimat mekanizmalarının geliştirilmesi konularında yakın işbirliği içinde olacağız." dedi.

"Suriye'nin yeniden inşa süreci Türk iş dünyası açısından en öncelikli gündem maddelerinden"

Bakan Bolat, Suriye'nin birlik ve bütünlüğünün sağlanmasının, ekonomik toparlanma sürecinin hızlandırılmasının ve yeniden inşa sürecinin Türk iş dünyası açısından da en öncelikli gündem maddelerinden biri olduğunu söyledi.

Bolat, Türk müteahhitlik firmalarının sahip oldukları küresel tecrübe ve teknik kapasite ile Suriye'deki konut, altyapı, enerji ve ulaşım projelerinde aktif olarak Suriye'nin yeniden inşa sürecinde kullanılması konusunda da mutabakat sağladıklarını belirtti.

Gerek müteahhitlik gerekse teknik müşavirlik hizmetlerinde işbirliğini artıracak mutabakat zaptını yakın gelecekte Türkiye ve Suriye arasında imzalamayı ümit ettiklerini ifade eden Bolat, şunları kaydetti:

"Kısa sürede Suriye tarafının yatırım iklimini iyileştirme, idari prosedürleri basitleştirme yönünde attıkları olumlu ve başarılı adımları takdir ediyor, memnuniyetle karşılıyoruz. Son olarak işbirliğimizi petrol ve doğalgaz çıkarımı alanında enerjide, madencilikte, Türkiye-Suriye Dostluk Üniversitesi'nin kurulması çabasıyla eğitimde ve sağlık işbirliği gibi geniş alanlara yaymaya hazırız. Suriye'deki elektrik şebekelerinin yeniden inşası, entegrasyonu, yenilenebilir enerji yatırımları ve gübre üretimi için kritik olan fosfat gibi kritik minerallerin aranması konularında ortak projeler geliştireceğiz."

Suriye'nin küresel finans sistemine yeniden entegrasyonu ve ödeme altyapılarının güçlendirilmesi yönündeki çabaları içtenlikle destekliyoruz ve bu konuda Suriye Merkez Bankası ile Türkiye Cumhuriyeti Merkez Bankası ve BDDK gibi kurumlar arasındaki işbirliği giderek hızlanmaktadır. Aramızda bulunan Suriye Merkez Bankası Başkanı da her iki kuruluşumuzun yetkilileriyle görüşmeleri bugün yarın yapacaktır. Türk bankalarının Suriye'de varlık göstermesinin yatırım ilişkilerimizi ve ticaret ilişkilerimizi daha da güçlendireceğine inanıyoruz. Bugün imzaladığımız JETCO 1. Toplantı Protokolü ilişkilerimizin artık kurumsal bir zemine oturduğunun ticaret alanında kurumsal bir zemine oturduğunun ilanıdır. Bir sonraki JETCO toplantısını Şam'da gerçekleştirmek üzere değerli mevkidaşım ile sözleştik."

"Suriye ile Türkiye arasında ekonomik işbirliğinin nitelikli olmasını istiyoruz"

Suriye Ekonomi ve Sanayi Bakanı Nidal Şaar da Türkiye ile iyi bir zeminde, iyi bir sahada çalışmalara başladıklarını belirterek, ekonomik, kültürel hizmetler ve sosyal alanda işbirliğini devam ettirdiklerini ifade etti.

Şaar, her iki ülkenin de çıkarına alacak şekilde yeni bir zeminde işbirliği başlattıklarını aktararak, "Gerçekten çok güçlü temeller üzerinde bu işbirliğini artık oturtuyoruz. Bütün ekonomik imkanları en iyi şekilde her iki ülke için de kullanma azmindeyiz." yorumunu yaptı.

Türkiye ile Suriye'nin özel ilişkilerinin olduğunu kaydeden Şaar, "Bunu genişletme imkanı da bulmuş olacağız. Ciddi projeler var. Ekonomi işbirliklerinden ziyade tabii ki genişleme imkanı da var. Bu yola baş koyduk. Yolumuza devam ettik. Biz de şunu biliyorduk: Bu yolda yürürken Türkiye bizim yanımızdadır. Türkiye gerçekten önemli bir merkezi rol aldı bu konuda ve bu köprüyü kurdu. Dolayısıyla biz Türkiye Cumhuriyeti'nin bütün yaptıklarına dair gerçekten teşekkür etmek istiyoruz." açıklamasını yaptı.

Şaar, Halep'te kurulması planlanan sanayi bölgesi ile ilgili çalışmaların sanayiciler tarafından devam etmekte olduğunu belirterek, "Bunun başka projelere ve iş ortamına doğrudan etkisi olacaktır. Suriye ile Türkiye arasında ekonomik işbirliğinin nitelikli olmasını istiyoruz." diyerek sözlerini tamamladı.

Öte yandan Türkiye-Suriye 1. Dönem JETCO Toplantısı kapsamında, iki ülke arasında, "ürün güvenliği ve denetimi", "teknik düzenlemeler", “standardizasyon", "uygunluk" ve "metroloji" alanlarında işbirliği anlaşması imzalandı.